Ένα χρυσό ομοίωμα πύργου από τον πολιτικό του Μαρόκου Νάαμ Μαγιάρα, ένα λευκό φόρεμα με χρυσά κεντήματα από τον πρόεδρο του κοινοβουλίου του Μπαχρέιν Φοζιά Ζαϊνάλ, ένα φουλάρι από τη Γαλλίδα πρωθυπουργό Ελιζαμπέτ Μπορν, ασύρματα ακουστικά Sennheiser από τη γερμανική Βουλή, ένα βάζο από την τσεχική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, μια λευκή μπλούζα από την Πρόεδρο της Μολδαβίας Μάγια Σάντου, ένα βιβλίο για την Μπριζ από την πρύτανη του Κολλεγίου της Ευρώπης Φεντερίκα Μογκερίνι, ένα διακοσμητικό πιάτο από τον πρέσβη του Ουζμπεκιστάν στις χώρες της Μπενελούξ. Αυτά είναι μερικά από τα 142 δώρα που η πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα δήλωσε στο δημόσιο μητρώο για ευρωβουλευτές ότι έλαβε κατά τη διάρκεια της θητείας της.
Όπως αποκαλύπτει, όμως, το Politico σε εκτενές ρεπορτάζ του με τίτλο «Σαμπάνια, σοκολάτες και χρυσός: Η επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποκαλύπτει τεράστια ποσότητα δώρων», η Μέτσολα υποστηρίζει μεν ότι θέλει να δείξει ότι υπηρετεί τη διαφάνεια, αλλά έχασε τις σχετικές προθεσμίες και δήλωσε τα 125 από τα δώρα με καθυστέρηση.
Η Μέτσολα δήλωσε ακόμη ότι έλαβε ως δώρα σαμπάνια, σοκολάτες, μπισκότα, κέικ και αποξηραμένα λουκάνικα, τα οποία «σερβιρίστηκαν κατά τη διάρκεια των λειτουργιών της Βουλής».
Ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βρίσκεται στη σκιά του Qatargate, η κεντροδεξιά ευρωβουλευτής από τη Μάλτα κατοχύρωσε τα δώρα που έλαβε σε δημόσιο αρχείο το οποίο ενημερώνεται σπάνια, χάνοντας πάντως την περασμένη εβδομάδα την προθεσμία, που προβλέπει ότι τα δώρα που λαμβάνουν οι ευρωβουλευτές θα πρέπει να αποκαλύπτονται το αργότερο μέχρι το τέλος του μήνα που ακολουθεί τον μήνα κατά τον οποίο τα έλαβαν. Από την πλευρά της, η ομάδα των συνεργατών της υποστήριξε ότι έσπασε την πολυετή μυστικότητα που διατηρούσαν πρώην πρόεδροι του θεσμού, καθώς δεν αποκάλυπταν δημόσια τα δώρα που τους έκαναν ξένοι αξιωματούχοι. Εκπρόσωπός της, μάλιστα, ανέφερε ότι η προθεσμία για τους ευρωβουλευτές δεν ισχύει «εθιμοτυπικά» για τη Μέτσολα, επειδή είναι πρόεδρος του Κοινοβουλίου.
«Αυτό αποδεικνύει το πόσο στρεβλό είναι το σύστημα», δήλωσε ο Μίτσιελ Φαν Χούλτεν, διευθυντής της Transparency International EU και πρώην ευρωβουλευτής. «Δεν μπορείς να λειτουργείς ένα σύστημα ηθικής με βάση άγραφους κανόνες. Είναι καλό που το έκανε τώρα αυτό, αλλά δεν υπάρχει έπαθλο για την τήρηση των κανόνων» συμπλήρωσε.
«Όταν ένας πρόεδρος λαμβάνει ένα δώρο, δεν είναι υπό την ιδιότητά του ως μέλος» δήλωσε η Μέτσολα στο Politico. Αφού ξεκίνησε η έρευνα για το σκάνδαλο Qatargate «το σενάριο ήταν διαφορετικό, πράγμα που σημαίνει ότι θα δηλώνω όλα όσα ούτως ή άλλως θα είχαν δηλωθεί εσωτερικά», είπε. Ο εκπρόσωπος της Μέτσολα πρόσθεσε: «Θέλει να είναι όσο το δυνατόν πιο ανοιχτή και να δώσει το παράδειγμα που μπορούν να ακολουθήσουν και άλλοι ευρωβουλευτές».
Από την πλευρά του, ο Τέρι Ράιντκε των Πρασίνων σημείωσε ότι οι αποκαλύψεις της Μετσόλα φανέρωσαν την ανάγκη δημιουργίας ανεξάρτητου οργάνου δεοντολογίας της ΕΕ με έδρα εκτός Ευρωβουλής. «Η διαφάνεια θα πρέπει να ισχύει για όλους, επομένως είναι καλό που τη δημοσιοποιεί τώρα», είπε. «Νομίζω ότι δείχνει επίσης ότι χρειαζόμαστε απλώς μια πολύ καλύτερη επιβολή των κανόνων και ότι δεν μπορούμε να αφήσουμε τα πάντα στις εσωτερικές δομές ελέγχου».
Τι απαντά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Δεν έχει γίνει καμία παραβίαση κανόνων και δεν υπάρχουν δώρα στη κατοχή της προέδρου τονίζουν οι εκπρόσωποι Τύπου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Όπως σημειώνουν, «η πρόεδρος δεν "ξέχασε" να δηλώσει δώρα, γιατί δεν ισχύει η προθεσμία του ενός μήνα για την πρόεδρο, καθώς δεν της δωρίζονται ως ευρωβουλευτή αλλά ως εκπροσώπου του θεσμού. Όπως εξήγησαν στο Politico οι εκπρόσωποι του Κοινοβουλίου, όλα τα δώρα από όλους τους προέδρους του ΕΚ λαμβάνονται πάντα από τον κάτοχο της θέσης για λογαριασμό του θεσμικού οργάνου και ποτέ με την προσωπική του ιδιότητα. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι δεν πρόκειται για δώρα προς βουλευτές αλλά για δώρα πρωτοκόλλου, τα περισσότερα από τα οποία ανταλλάσσονται με τρίτες χώρες ή άλλες αρχές ακολουθώντας την καθιερωμένη πρακτική του πρωτοκόλλου».
Επίσης, όπως τονίζουν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, «δεν υπάρχουν "δώρα που δεν έχουν δηλωθεί", όλα τα δώρα προς το θεσμικό όργανο έχουν δηλωθεί εσωτερικά και βρίσκονται στη κυριότητα του θεσμικού οργάνου, όχι της προέδρου. Οι πρόεδροι είθισται να δηλώνουν στο μητρώο μαζικά τα δώρα στο τέλος της θητείας τους και λόγω των πρόσφατων εξελίξεων, η πρόεδρος αποφάσισε να αλλάξει αυτή τη τακτική, δηλώνοντας τα δώρα το συντομότερο δυνατόν για να αυξηθεί η διαφάνεια και να αποφευχθούν οποιεσδήποτε αμφιβολίες. Επισημαίνεται επίσης ότι ορισμένα δώρα πρωτοκόλλου που λαμβάνει η προεδρία για λογαριασμό του θεσμικού οργάνου εκτίθενται σε τακτική βάση στους επισκέπτες στο Στρασβούργο και εντάσσονται, κατά περίπτωση, στην καλλιτεχνική συλλογή του θεσμικού οργάνου».
