Ολόκληρη η εισήγηση της Επιτροπής Καταστατικού για μια σύγχρονη απάντηση στην κρίση των κομμάτων και την αποδυνάμωση της δημοκρατίας και της πολιτικής, με στόχο ένα σύγχρονο μαζικό κόμμα με διευρυμένα δικαιώματα και δημοκρατία στις αποφάσεις, αλλά και σαφείς υποχρεώσεις στην τήρηση του καταστατικού
Καταστατικές αλλαγές και καινοτομίες για ένα μαζικό κόμμα της Αριστεράς του 21ου αιώνα προβλέπει η εισήγηση του Γιάννη Δραγασάκη όπως αυτή παρουσιάστηκε στο τελευταίο Πολιτικό Συμβούλιο του ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. Αλλαγές που, όπως ανέφερε ο επικεφαλής της Επιτροπής Καταστατικού -που κατέληξε ομόφωνα σε πρόταση-, έχουν ως στόχο να συγκροτήσουν μια απάντηση μακράς πνοής, “τη δική μας απάντηση στην ευρύτερη κρίση των κομμάτων, την αποδυνάμωση της δημοκρατίας και την κρίση της πολιτικής”. Όπως υπογράμμισε, το καταστατικό, το κόμμα, η στρατηγική, οι στόχοι του, είναι αλληλένδετα μεταξύ τους και όλα μαζί από κοινού συνθέτουν την απάντηση στο σύγχρονο «Τι να κάνουμε» της Αριστεράς στην εποχή μας.
Βασική προϋπόθεση ωστόσο, που έθεσε και ίδιος ο Γ. Δραγασάκης, είναι να μπει τέλος στην κουλτούρα ότι το καταστατικό μπορεί να εφαρμόζεται α λα καρτ. Με ευθύνη των ηγετικών οργάνων, “που δεν επέδειξαν την αναγκαία πολιτική δέσμευση και ευθύνη”, στα προβεβλημένα στελέχη του κόμματος καθώς και στις τάσεις και τις ομάδες με τον τρόπο που αυτές λειτουργούν.
Όπως επισημαίνεται, η εισήγηση δεν αφορούσε στον τρόπο εκλογής της ηγεσίας, καθώς η σχετική πρόταση διατυπώθηκε από τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. στο Πολιτικό Συμβούλιο με σκοπό να συζητηθεί και οι σχετικές αποφάσεις να ληφθούν στο συνέδριο. Γι’ αυτό και η σχετική πρόταση δεν ετέθη προς ψήφιση στο Πολιτικό Συμβούλιο.
Οι καινοτομίες στο καταστατικό:
Νέα μέλη
Διευκόλυνση της ένταξης νέων μελών και δημιουργίας οργανώσεων.
Δημοψηφίσματα
Οι κρίσιμες αποφάσεις του κόμματος λαμβάνονται άμεσα ή με αντιπροσωπευτικό τρόπο από τα μέλη. Θεσπίζονται δημοψηφίσματα και διαβουλεύσεις, πανελλαδικά και περιφερειακά.
Φίλες και φίλοι του κόμματος.
Οι φίλες και οι φίλοι του ΣΥΡΙΖΑ - Π.Σ. εντάσσονται, εφόσον το επιθυμούν, σε ειδικό Μητρώο και αποκτούν μια σειρά νέα δικαιώματα και δυνατότητες, όπως η συμμετοχή, υπό προϋποθέσεις, σε εσωκομματικές διαβουλεύσεις, εθνικά και περιφερειακά δημοψηφίσματα, σε προκριματικές εκλογές για την επιλογή υποψηφίων του ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ. για συγκεκριμένα δημόσια αξιώματα.
Ψηφιακό κόμμα
Στο πλαίσιο της πολλαπλότητας της πολιτικής και κοινωνικής δράσης περιλαμβάνεται ρητά ο ψηφιακός ακτιβισμός και αναδεικνύεται η σημασία της παρέμβασης του κόμματος και των μελών του και στην ψηφιακή δημόσια σφαίρα. Αναβαθμίζεται η ψηφιακή πλατφόρμα, ως εργαλείο όχι απλώς ενημέρωσης αλλά και διαβούλευσης και ψηφοφορίας.
Εθνικό Συμβούλιο
Θα έχει γνωμοδοτικό χαρακτήρα, θα απαρτίζεται από μέλη της Κεντρικής Επιτροπής, εκλεγμένους αντιπροσώπους απευθείας από τα μέλη ανά Περιφέρεια, βουλευτές, κυβερνητικά στελέχη, αυτοδιοικητικά και συνδικαλιστικά στελέχη, νεολαία. Όπως ξεκαθαρίζεται, δεν υποκαθιστά τα αιρετά όργανα του κόμματος. Παράλληλα, διαμορφώνονται νέα ή αναβαθμίζονται ήδη υπάρχοντα όργανα συντονιστικού χαρακτήρα αλλά και τα τμήματα του κόμματος.
Αντιπροσώπευση και αμεσοδημοκρατικές δομές
Εκτός της «κάθετης» οργανωτικής δομής, τα μέλη εκλέγουν αντιπροσώπους τους και σε άλλα σώματα πέραν των συνεδρίων (Δημοτικές και Περιφερειακές Συντονιστικές Επιτροπές, Εθνικό Συμβούλιο), ενισχύοντας έτσι την απευθείας εκπροσώπηση και παρέμβασή τους σε δημοτικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Εκτός των πανελλαδικών, προβλέπονται και περιφερειακά εσωκομματικά δημοψηφίσματα.
Ετήσιο Προγραμματικό Forum
Το κόμμα αποκτά οργανωτική παρουσία και καταρτίζει προγράμματα ανά Περιφέρεια. Καθιερώνεται το Ετήσιο Προγραμματικό Forum ανά Περιφέρεια, ως διαβουλευτικός, ανοιχτός θεσμός που θα πραγματοποιείται κάθε χρόνο με συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, των μελών και των φίλων του ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ.
Θητείες στελεχών
Ανώτατο όριο θητειών ως προς τις διαδοχικές θητείες που μπορεί να έχει κάποιος τόσο σε δημόσια αξιώματα -τρεις θητείες στη Βουλή και στο Ευρωκοινοβούλιο- όσο και στην Κεντρική Επιτροπή και την Πολιτική Γραμματεία.
Ασυμβίβαστο
Καθιερώνεται ανώτατο «πλαφόν» ως προς το ποσοστό των στελεχών που προέρχονται από τους κρατικούς θεσμούς και τα οποία θα μετέχουν στα μεσαία και ανώτατα όργανα του κόμματος ώστε το κόμμα να μην απορροφάται από το κράτος, τόσο πρακτικά όσο και πολιτικά, και να αξιοποιούνται όσο γίνεται περισσότερα μέλη και στελέχη του.
Εσωκομματικές εκλογές
Προκριματικές εκλογές στις περιπτώσεις κατάρτισης των συνδυασμών υποψηφίων για τις βουλευτικές και τις ευρωπαϊκές εκλογές, εφόσον διεξάγονται με το σύστημα της «κλειστής λίστας», αλλά και δυνητικά για την επιλογή των υποψηφίων περιφερειαρχών και δημάρχων.
Ισότητα και εκπροσώπηση
Ίση εκπροσώπηση των γυναικών με ισάριθμη αντιπροσώπευση σε όλα τα επίπεδα, σώματα και όργανα του κόμματος, αλλά και στη συγκρότηση των ψηφοδελτίων του για δημόσια αξιώματα.
Επιτροπή Δεοντολογίας
Θεσμοθετείται Επιτροπή Δεοντολογίας, που εκλέγεται κατευθείαν από το συνέδριο, καθώς και μόνιμη Επιτροπή Καταστατικού με στόχο να ενισχυθεί η καθολική εφαρμογή και η δεσμευτικότητα του καταστατικού.
