Στη γερμανική προεδρία έχει επαφεθεί και έχει εναποθέσει τις ελπίδες της η κυβέρνηση στα ελληνοτουρκικά, εν όψει ενός δύσκολου Σεπτεμβρίου νότια της Κρήτης. Η μυστική συνάντηση του Βερολίνου αυτήν την έννοια είχε και διευκολύνει τον Μητσοτάκη να ανακτήσει διαύλους επικοινωνίας με τον Ερντογάν, χωρίς να εκτίθεται στην ακροδεξιά πτέρυγα της Ν.Δ., ιδίως μετά την Αγία Σοφία.
Ευκαιρία για το Βερολίνο
Η ενεργοποίηση της Γερμανίας οφείλεται στο ότι συντρέχουν τρεις προϋποθέσεις: Πρώτον, η γερμανική προεδρία. Σε αντίθεση με τη μέχρι πρότινος κροατική προεδρία, η οποία προφανώς δεν είχε το ειδικό βάρος αλλά και το ενδιαφέρον να "παίξει" με τα ελληνοτουρκικά, η Άνγκελα Μέρκελ και να πάρει έχει και να δώσει ή τουλάχιστον να διαπραγματευθεί. Δεύτερον, το Βερολίνο ανησυχεί για μια ενδεχόμενη ελληνοτουρκική κρίση "στη βάρδια του" και σίγουρα δεν έχει αντίρρηση να αποκτήσει λόγο και ρόλο στη Μεσόγειο και στα ελληνοτουρκικά. Έχει επίσης μόνιμο ενδιαφέρον για την Τουρκία λόγω μεγέθους, μεγάλης τουρκικής παρουσίας στη Γερμανία και, φυσικά, λόγω του προσφυγικού. Και, τρίτον, έχει στο οπλοστάσιό της μέσα ώστε να ακολουθήσει μια τακτική μαστιγίου και καρότου έναντι της Άγκυρας.
Το κλειδί για τις ευρωπαϊκές κυρώσεις, που, χαμηλόφωνα έστω, άρχισε να διεκδικεί η Αθήνα, το κρατάει η καγκελάριος, ούτε η Φον Ντερ Λάιεν ούτε ο Ζ. Μισέλ ούτε, φυσικά, ο Ζ. Μπορέλ και σε καμία περίπτωση ο Μητσοτάκης ή ο Δένδιας. Η γκάμα των κυρώσεων είναι μεγάλη και μπορεί να αφορά από μεμονωμένους αξιωματούχους μέχρι την ίδια την τελωνειακή ένωση, που μεταφράζεται σε πολλές δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ. Αλλά έχει και να προσφέρει σε ζητήματα που έχουν ιδιαίτερη αξία για τον Ερντογάν, όπως ο τουρισμός, η βίζα για Τούρκους υπηκόους, η μετεγκατάσταση προσφύγων κ.ά.
Η Τουρκία ως ναυτική δύναμη στη Μεσόγειο
Ο Ρ. Ερντογάν, από την πλευρά του, μπορεί να κάνει γκράντε πολιτική στη Μεσόγειο και τσαμπουκάδες στην Ελλάδα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι αδιάφορος για την Ε.Ε., που παραμένει ο μεγαλύτερος οικονομικός εταίρος της χώρας του, σε μια φάση που η τουρκική οικονομία έχει μπει σε χειμώνα διαρκείας.
Η βασική προτεραιότητα του Ερντογάν, όπως έχει δείξει με κάθε τρόπο, είναι η εμπέδωση του ρόλου της Τουρκίας ως ναυτικής δύναμης στην ανατολική και πλέον και στην κεντρική Μεσόγειο. Το Αιγαίο και τα ακραιφνώς ελληνοτουρκικά έρχονται σε δεύτερη μοίρα. Η παρουσία της Τουρκίας στη Λιβύη δεν κοντράρεται από τις ΗΠΑ, καθώς λειτουργεί ως ανάσχεση στη Ρωσία, ενώ εξυπηρετεί και τη Ρώμη ελέγχοντας τη ροή των προσφύγων από τις αφρικανικές ακτές προς την Ιταλία. Την ίδια ώρα όμως, ο Ερντογάν θέλει να έχει εξασφαλισμένο έναν συνεχή θαλάσσιο διάδρομο, τον οποίο αμφισβητούν η Αθήνα και η Λευκωσία.
Οι ενεργειακές έρευνες, ο East Med, το ενδεχόμενο καθορισμού ΑΟΖ Ελλάδος - Κύπρου μέσω Καστελόριζου, περιορίζουν της φιλοδοξίας της "θαλασσοκράτειρας" Τουρκίας. Η Γερμανία, εμπλεκόμενη με τα ελληνοτουρκικά, που μέχρι σήμερα ήταν αρμοδιότητα των ΗΠΑ, στην πραγματικότητα κάνει προβολή ισχύος στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο.
Αναζητώντας πολιτική
Η Αθήνα, που επί μήνες παρακολουθεί με αμηχανία την ολοένα αυξανόμενη τουρκική προκλητικότητα και με φόβο την εργαλειοποίηση του προσφυγικού, που μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατινάξει οποιονδήποτε σχεδιασμό κι αν κάνει για τη διαχείριση των προσφυγικών ροών, είχε αποφύγει μέχρι τώρα κάθε σύγκρουση με την Τουρκία.
Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι, τις ημέρες της "εποποιίας του Έβρου", οι λεονταρισμοί αφορούσαν το εσωτερικό ακροατήριο, ενώ δεν έγινε κανένα διάβημα στην Άγκυρα ούτε εκλήθη στο υπουργείο Εξωτερικών ο Τούρκος πρεσβευτής στην Αθήνα.
Έτσι, σήμερα, ποιούμενη την ανάγκη φιλοτιμία, έρχεται πιο κοντά στη γραμμή του ΣΥΡΙΖΑ για μια πιο ενεργητική εξωτερική πολιτική, έστω δι' αντιπροσώπου. Η αναγωγή των ζητημάτων στην ευρωπαϊκή τους διάσταση προσδίδει στην Ελλάδα το βάρος που της λείπει όταν μπαίνει στη ζυγαριά με την Τουρκία, η οποία παραμένει πολύφερνη νύφη για τη Δύση. Από την άλλη, η γερμανική εμπλοκή εγκυμονεί τον κίνδυνο το Βερολίνο να αποκτήσει, να μονιμοποιήσει και να νομιμοποιήσει ρόλο στις υπαρκτές ανοιχτές ελληνοτουρκικές διαφορές, κάτι που λογικά μια ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να απεύχεται.
Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ είχε αντιμετωπίσει αυτό το ζήτημα μέσα από σειρά επάλληλων και αλληλοσυμπληρούμενων συμμαχιών και με συνεχή κινητικότητα, εμπεδώνοντας την εικόνα ότι μπαίνει σε συνεννοήσεις, αλλά δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έκανε ακριβώς το αντίθετο: κλείστηκε στο καβούκι της για να μη δίνει λαβές στην πτέρυγα Σαμαρά, που έχει "απαγορεύσει" κάθε διάλογο με τους "πειρατές", και φρόντισε να δηλώσει δεδομένη και προβλέψιμη, παραιτούμενη έτσι από κάθε πρωτοβουλία κινήσεων.
Στηρίξτε την έγκυρη και μαχητική ενημέρωση. Στηρίξτε την Αυγή. Μπείτε στο syndromes.avgi.gr και αποκτήστε ηλεκτρονική συνδρομή στο 50% της τιμής.
