Τη σημασία να κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ δουλειά “μυρμηγκιού” στους μαζικούς κοινωνικούς χώρους, αλλά και να αρθεί η επιφύλαξη που κουβαλά στο DNA της η ιστορική Αριστερά τονίζει ο Γιάννης Μπαλάφας, ώστε να επιτευχθεί το “άνοιγμα” του κόμματος στην κοινωνία.
Παράλληλα, κάνει μια πρωτότυπη πρόταση για τη θεσμοθέτηση της διαδικασίας συγκρότησης των τάσεων ανάλογα με την τοποθέτηση του κάθε μέλους στο Συνέδριο.
Επίσης, ο υφυπουργός Εσωτερικών και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ αναλύει τη στρατηγική του κόμματος να αποτελέσει την ηγεμονική δύναμη του προοδευτικού πόλου στην Ελλάδα, επικρίνοντας τη λογική “διμέτωπου” που ακολουθεί η ελληνική Κεντροαριστερά.
* Ποιοι είναι οι στόχοι για το 2ο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ;
Κατ' αρχήν να πούμε ότι είναι ένα συνέδριο πρωτόγνωρο για τον ΣΥΡΙΖΑ και συνολικά για την Αριστερά. Πρόκειται για το συνέδριο ενός κόμματος το οποίο κυβερνά, στηρίζει και ελέγχει την κυβέρνηση, αλλά ταυτόχρονα -κυρίως- δρα και πρέπει να δρα στην κοινωνία. Αυτός ο συνδυασμός είναι ένα δύσκολο στοίχημα και δεν έχουμε μια τεχνογνωσία να την εφαρμόσουμε. Είμαστε, λοιπόν, υποχρεωμένοι να αξιοποιήσουμε τη συνεδριακή διαδικασία προκειμένου να κάνουμε αποφασιστικά βήματα στην αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού.
* Ποιες πρέπει να είναι οι σχέσεις κόμματος - κυβέρνησης;
Το κόμμα έχει το πρόγραμμά του, τη στρατηγική του, τα οράματά του. Αφού είναι ένα κόμμα από το οποίο προκύπτει η κυβέρνηση, με την ψήφο του ελληνικού λαού βεβαίως, είναι φυσικό η κυβέρνηση να λαμβάνει ισχυρά υπόψη της το πρόγραμμά του. Ταυτόχρονα, λαμβάνει υπόψη της και ζητήματα συσχετισμών και φτιάχνει τον οδικό χάρτη του κυβερνητικού προγράμματος. Αυτό, νομίζω, ότι είναι η σωστή σχέση. Δεν ταυτίζεται το κόμμα με την κυβέρνηση, αλλά το κόμμα κυβερνά διά της κυβερνήσεως που έχει προκύψει από τα σπλάχνα του.
* Παρατηρούμε μια στελεχική αποψίλωση του κόμματος εξαιτίας των αναγκών της κυβέρνησης. Μήπως χρειάζεται μια επιστροφή κάποιων στο κόμμα προκειμένου να αναβαθμιστεί;
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μπορούν να γίνουν κινήσεις ενίσχυσης του κόμματος με στελέχη που τώρα έχουν αναλάβει κυβερνητικούς ρόλους.
Το κύριο όμως είναι ότι το κόμμα πρέπει να ενισχυθεί με νέο κόσμο... Από δύο απόψεις νέο. Νέο στην ηλικία και νέο σε σχέση με την ιστορική Αριστερά. Που έχει άλλες προελεύσεις, αλλά αναφέρεται στα ζητήματα της δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Το κόμμα πρέπει να αγκαλιάσει ό,τι δημιουργικό, δραστήριο και ηθικό κινείται στον κοινωνικό περίγυρο.
* Ωστόσο, βλέπουμε αυτόν τον διακηρυγμένο στόχο -το λεγόμενο "άνοιγμα στην κοινωνία"- να μην επιτυγχάνεται, ούτε σε αυτό το συνέδριο.
Δεν είναι ζήτημα συνεδρίου, είναι ζήτημα καθημερινής δουλειάς και κατεύθυνσης. Πρέπει να παραδεχτούμε ότι εμείς, της ιστορικής Αριστεράς, κουβαλάμε στο DNA μας εν πολλοίς την επιφύλαξη του να ανοιχθούμε σε ανθρώπους με άλλες ιστορικές διαδρομές. Είχαμε ιεραρχήσει παλιότερα πάρα πολύ ψηλά την «καθαρότητα», το να έχεις περάσει από σαράντα κύματα πριν ενταχθείς στο κόμμα, γιατί τότε έφτιαχνες ένα κόμμα άλλου τύπου, για άλλο ρόλο, που με διαφορετικούς τρόπους θα έπαιρνε την εξουσία. Κουβαλάμε όλοι μας, ο βαθμός μόνο διαφέρει, την επιφύλαξη στο άνοιγμα.
Πρέπει, με πολιτικό θάρρος, να δούμε ότι ανάμεσα στην πιθανότητα κάποια λαμόγια να έρθουν στις γραμμές μας και στη «λογική του σκαντζόχοιρου», που όλους τους βλέπουμε με μισό μάτι, υπάρχει τεράστια γκάμα ανθρώπων αξιόλογων, εργατικών, ηθικών, δημοκρατικών που πρέπει να αγκαλιάσουμε.
* Όμως, υπάρχει και το πρόβλημα της άρνησης του κόσμου να ενταχθεί σε κόμματα και της απογοήτευσής του και από τον ΣΥΡΙΖΑ.
Σωστά, αλλά είναι και ελλιπής η δράση μας στους μαζικούς χώρους. Είναι στρατηγική αδυναμία. Παλιότερα στην Αριστερά κάναμε αυτό που ήταν γνωστό ως δουλειά μυρμηγκιού σε κάθε φορέα, από τη ΓΣΕΕ έως τον τελευταίο πολιτιστικό σύλλογο της γειτονιάς. Εκεί μέσα γνώριζες τα πιο ζωντανά στοιχεία της κοινωνίας για να τα προσεταιριστείς στη συνέχεια και πολιτικά. Τι περιμένουμε; Να έρθουν και να μας χτυπήσουν την πόρτα; Άσε που και αυτό όταν έγινε τους αντιμετωπίσαμε με καχυποψία.
Μια πρόταση για τις τάσεις
* Έχει ασκηθεί πολύ μεγάλη κριτική προς τις τάσεις του κόμματος το τελευταίο διάστημα.
Τα κόμματα της σύγχρονης δημοκρατικής και ριζοσπαστικής Αριστεράς, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, δεν μπορούν παρά να είναι κόμματα δημοκρατικά και συλλογικά και επομένως να είναι και πολυτασικά. Ούτε μπορείς ούτε πρέπει να απαγορεύσεις διοικητικά το να συζητάνε τα μέλη του ζητήματα και να εκφράζονται από κοινού ή να αναζητούν δρόμους ιδεολογικούς, θεωρητικούς, πολιτικούς. Και να το απαγορεύσεις, πράγμα με το οποίο διαφωνώ, θα λειτουργούν εν κρυπτώ και θα είναι χειρότερα.
Λειτουργούν σωστά οι τάσεις, όμως; Όχι βέβαια και ίσως ο τρόπος λειτουργίας των τάσεων να είναι η κύρια παθογένεια του κόμματος τα τελευταία χρόνια.
* Τον τελευταίο έναν χρόνο, όμως, μένει σημαντική βελτίωση στη λειτουργία τους. Για παράδειγμα, όλες οι πρόσφατες αποφάσεις πάρθηκαν με ομοφωνία στην Κ.Ε. και την Π.Γ.
Υπάρχει, γιατί έφυγε, με τη θέλησή του, από τις γραμμές μας ένα τμήμα το οποίο υπηρετούσε ένα εντελώς διαφορετικό σχέδιο. Δεν υπάρχει πια αυτή η διαίρεση, ωστόσο ο πυρήνας του προβλήματος, ότι δηλαδή πολλές φορές, προνοούμε για ισότιμες τάσεις και όχι κυρίως και καθοριστικά για ισότιμα μέλη εξακολουθεί να υπάρχει.
Η δική μου πρόταση εκλογίκευσης των τάσεων είναι ότι για να είναι ρεύματα ιδεών και όχι μηχανισμοί διεκδίκησης εξουσίας, πρέπει να μην έχουν μονιμότητα, αλλά να έχουν τριετή διάρκεια ζωής, δηλαδή από συνέδριο σε συνέδριο. Η απόφαση του συνεδρίου να είναι το διαφοροποιητικό ή ενοποιητικό στοιχείο.
Πάντως, είναι η καλύτερη φάση που διανύουμε. Υπάρχει πλέον πολύ μεγάλη συντροφικότητα και εμπιστοσύνη.
* Βλέπουμε την ελληνική Σοσιαλδημοκρατία να μην ακολουθεί την πορεία σύγκλισης με την Αριστερά που ακολουθεί η ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία. Μήπως, αν συνεχιστεί αυτή στάση, θα πρέπει ο ΣΥΡΙΖΑ να καταλάβει τον χώρο του Κέντρου στην Ελλάδα;
Το ζήτημα είναι πώς θα δημιουργηθεί ένας ισχυρός προοδευτικός πόλος, που θα είναι απέναντι στον συντηρητικό πόλο, ο οποίος δεν θα πάψει ποτέ να υφίσταται. Επιδιώκουμε να είμαστε η δύναμη που θα ασκεί πολιτική ηγεμονία σε αυτόν τον πόλο.
Άρα θέλουμε και άλλες δυνάμεις που κοιτάνε ή θα έπρεπε να κοιτάνε προς τα αριστερά. Όταν ο άλλος χαρακτηρίζεται κεντροαριστερός, δεν μπορεί να είναι αγκαλιασμένος με τον νεοφιλελευθερισμό και τη Δεξιά.
Το να "καταλάβουμε" τον μεσαίο χώρο είναι μια έκφραση που δεν μου αρέσει, αλλά σε έναν βαθμό έγινε μόνο του τα προηγούμενα χρόνια. Αυτή η μετατόπιση θέλουμε να πραγματοποιηθεί και από τα συλλογικά πολιτικά υποκείμενα του χώρου. Δυστυχώς, τώρα βλέπουμε μια λογική διμέτωπου (ίσες αποστάσεις από Ν.Δ. και ΣΥΡΙΖΑ), στην καλύτερη περίπτωση, όπως έκανε πριν από 60 χρόνια ο τότε ηγέτης του Κέντρου.
Το 2017 ανοίγουμε το χωροταξικό του "Καλλικράτη"
* Και μια ερώτηση για το υπουργείο Εσωτερικών. Τι ακολουθεί;
Έως το τέλος του χρόνου έχουμε τη θεσμική παρέμβαση στον Καλλικράτη, κυρίως σε θέματα αρμοδιοτήτων, οικονομικής αυτοτέλειας και δημοκρατικού ελέγχου. Έπεται, το 2017, το χωροταξικό του Καλλικράτη, το οποίο θα ανοίξει προσεκτικά και με δημοκρατικό τρόπο. Επίσης, έχει ξεκινήσει η απλοποίηση και κωδικοποίηση της νομοθεσίας, καθώς και η διαλειτουργικότητα των διάφορων βάσεων δεδομένων του Δημοσίου, κάτι σχεδόν επαναστατικό για την ελληνική δημόσια διοίκηση, που απαλλάσσει τους πολίτες από το να μεταφέρουν έγγραφα από υπηρεσία σε υπηρεσία. Τέλος, ζητήματα της δημόσιας διοίκησης, όπως η κινητικότητα.
