Με καχυποψία έγινε δεκτή η εξαγγελθείσα πρόθεση του πρωθυπουργού να προχωρήσει στην αλλαγή του εκλογικού συστήματος, καθώς και στην έναρξη των διαδικασιών αναθεώρησης του Συντάγματος. Ότι πρόκειται περί πολιτικού πυροτεχνήματος ή και τεχνάσματος ακούστηκε από την πλευρά της αντιπολίτευσης. Ή για προσπάθεια να αλλάξει η ατζέντα, φεύγοντας από τη σκληρή καθημερινότητα. Ή, ακόμη, από την άλλη πλευρά (εξ οικείων...), ότι δεν είναι τώρα ώρα για τέτοια, καθώς η μείζων κυβερνητική προτεραιότητα συνίσταται -μονάχα- στην προσπάθεια ανακούφισης των ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων. Όλα τ’ άλλα είναι, λέει, άλλα λόγια ν’ αγαπιόμαστε...
Βασίλης Πάικος
Κι όμως, είναι και οι δύο, προγραμματικές δεσμεύσεις της Αριστεράς. Είναι, εξάλλου, από το 2013 που μπορούσε (και θα έπρεπε) να έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες αναθεώρησης του Συντάγματος. Οπότε συμπληρώθηκε η προβλεπόμενη πενταετία από κείνη την άδοξη απόπειρα αναθεώρησης του 2008. Ίσως και εξαιτίας αυτού ακριβώς. Ότι εκείνη η «αναθεώρηση», κατ’ ουσίαν, έμεινε στα χαρτιά. Προς τι, λοιπόν, η έκπληξη; Προς τι και οι άλλες σκέψεις, οι δεύτερες, οι γεμάτες καχυποψία; Εξάλλου, ήταν η Ν.Δ. που, ως αξιωματική αντιπολίτευση το 2011, είχε κιόλας συστήσει επιτροπή (υπό τον Δημήτρη Αβραμόπουλο) προς επεξεργασία αναθεωρητικών προτάσεων. Είναι δε από καιρό γνωστό πως υπάρχουν ζητήματα μείζονος σημασίας, συνταγματικών προδιαγραφών, που θεωρούνται «ώριμα» προς εκσυγχρονιστική προσαρμογή. Κατά κοινή ομολογία και παραδοχή δε. Με χαρακτηριστικότερη την περίπτωση, δίχως να είναι η μόνη, των «περί ευθύνης υπουργών» σχετικών προβλέψεων.
Σε ό,τι δε αφορά το εκλογικό σύστημα, όλα τα κόμματα (με επιφυλάξεις μονάχα από τη Ν.Δ.) έχουν εισηγηθεί την αλλαγή του προς αναλογικότερη κατεύθυνση ή και προς την απλή αναλογική, στην πλήρη διάστασή της. Οπότε, προς τι οι αντιρρήσεις και οι ενστάσεις, προς τι η καχυποψία;
Ε, λοιπόν, ναι, είναι τώρα η ώρα. Για τον θεσμικό εκσυγχρονισμό του πολιτικού συστήματος, προς προοδευτική κατεύθυνση. Προκειμένου να απαντήσει στις αντικειμενικές προκλήσεις της εποχής. Και να προετοιμάσει το μέλλον, δίχως αναχρονιστικά θεσμικά βαρίδια. Όσο για τις «οίκοθεν» ενστάσεις πως είναι άλλες σήμερα, κοινωνικού προπάντων χαρακτήρα, οι προτεραιότητες, πρόκειται περί καινοφανούς θεωρίας, απέχουσας από την κοινή λογική. Λες και η μία προσπάθεια αντιστρατεύεται ή και εμποδίζει την άλλη. Ή λες και βρισκόμαστε ξαφνικά σε φάση επιβεβλημένης αποκλειστικότητας ως προς την κυβερνητική στοχοπροσήλωση…
Προκλήσεις και προβλήματα
Άλλες είναι, εν προκειμένω, οι προκλήσεις, άλλα και τα προβλήματα. Και πρώτα - πρώτα, ως προς τις προκλήσεις, η Αριστερά θα πρέπει να αισθάνεται (και να είναι) έτοιμη για βαθιές τομές. Στην κατεύθυνση του προοδευτικού εκσυγχρονισμού της θεσμικής πραγματικότητας της χώρας. Να είναι έτοιμη και αποφασισμένη να ανοίξει μέτωπα και να προχωρήσει σε συγκρούσεις. Με κατεστημένες αντιλήψεις, με κέντρα ισχύος, με καθιερωμένες από δεκαετίες αναχρονιστικές δομές. Ακόμη και με τον κυβερνητικό της εταίρο αν χρειαστεί. Και, απ’ ό,τι όλα δείχνουν, θα χρειαστεί. Εννοείται με την Εκκλησία και τη διόλου ευκαταφρόνητη επιρροή της. Αλλά και με κέντρα συμφερόντων περισσότερο ή λιγότερο ισχυρά.
Γενικά, με την ευκαιρία της συνταγματικής αναθεώρησης, ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να προτάξει τις πάγιες αξίες της Αριστεράς για τη θεσμική δομή της ελληνικής κοινωνίας. Πέραν της αυτονόητης προσφοράς του στον τόπο, είναι έτσι που θα απευθυνθεί προνομιακά στον χώρο αναφοράς του, αλλά και στο ευρύτερο εκλογικό του ακροατήριο. Και βεβαίως θα το συσπειρώσει. Αποδεικνύοντας στην πράξη την απαρέγκλιτη αφοσίωσή του σε πάγιες αρχές και αξίες.
Ως προς τα προβλήματα, αυτά συνίστανται προπάντων στο πολιτικό κλίμα. Κλίμα γενικευμένης σήμερα καχυποψίας και μετωπικής αντιπαράθεσης, ελάχιστα πρόσφορο για διακομματικές συγκλίσεις. Οι οποίες συγκλίσεις είναι απολύτως αναγκαίες προκειμένου να έχουν ευτυχή κατάληξη τα ζητούμενα. Δεδομένου ότι αμφότερα τα «επίδικα» απαιτούν αυξημένες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες. Τα 2/3 (200 βουλευτές) για τον εκλογικό νόμο, προκειμένου το νέο σύστημα να τύχει άμεσης εφαρμογής όποτε χρειαστεί και τα 3/5 (180 βουλευτές) για την αναθεώρηση.
Κλίμα γενικευμένης καχυποψίας λοιπόν το σημερινό, το οποίο θα πρέπει να βελτιωθεί επειγόντως. Διαφορετικά, αμφότερα τα εγχειρήματα θα πέσουν στο κενό. Και είναι, εννοείται, η κυβέρνηση που οφείλει, πρώτη και πάνω απ’ όλους να προχωρήσει σε κινήσεις οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Προκειμένου να βελτιωθεί όσο γίνεται το πολιτικό κλίμα. Πολύ περισσότερο που, με βάση (και με εφαλτήριο) τις μέλλουσες να εξασφαλιστούν συγκλίσεις, δεν αποκλείεται να προκύψουν δυνάμει επωφελείς συμμαχίες μεσοπρόθεσμης χρησιμότητας. Γιατί όχι και κυβερνητικής;
