Από τη λίστα Λαγκάρντ στη λίστα Μπόργιανς και από κει στα Panama Papers. Ελληνικού ενδιαφέροντος τα δύο πρώτα, παγκόσμιας εμβέλειας (και με ελληνικό «περιεχόμενο» εννοείται), το τελευταίο. Αυτά ώς τα σήμερα, γιατί, έτσι που πάει το πράμα, θα πρέπει να περιμένουμε και συνέχεια. Ίσως εντυπωσιακή συνέχεια.
Εξαγωγή, «διαφυγή» μάλλον κεφαλαίων σε ξένες τράπεζες, παράνομα ή λιγότερο παράνομα. Ή αναζήτηση φορολογικών παραδείσων, προς καταφανή ζημία της χώρας αναφοράς των επιτήδειων, και του λαού της, φυσικά.
Αλλά, βλέπεις, «είναι ο καπιταλισμός, ανόητε», όπως θα 'λεγε ο φίλος μας ο Σόιμπλε. Αν ήταν από την άλλη πλευρά...
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΠΑΪΚΟΥ
Είναι πράγματι εντυπωσιακή η αδιαφορία με την οποία αντιμετωπίζονται τα σχετικά από τις πολιτικές ηγεσίες των χωρών οι οποίες ζημιώνονται από τέτοιες πρακτικές. Δεν είναι μονάχα οι δικοί μας. Με τη συγκεκριμένη, πασίγνωστη πρακτική απόκρυψης των δεδομένων της λίστας Λαγκάρντ. Ή την άρνηση, παρά τη σχετική προσφορά, αξιοποίησης της λίστας Μπόργιανς. Μόλις προχθές πληροφορηθήκαμε πως και ο Βόλφγκαν Σόιμπλε, αυτός ο διεθνής οικονομικός «εισαγγελέας», που κουνάει διαρκώς το δάχτυλο σε κυβερνήσεις και σε λαούς, δεν έδειξε το παραμικρό ενδιαφέρον για τα Panama Papers. Αλλά κι αν δεν υπήρχαν οι σχετικές πληροφορίες, το πράμα μιλάει από μόνο του. Δεδομένου ότι οι πάντες γνωρίζουν τι γίνεται με τις «έξυπνες» τράπεζες, με τις off shore εταιρείες και με τους φορολογικούς παραδείσους. Οι πάντες γνωρίζουν τα πάντα. Και τ' αφήνουν να λειτουργούν ασύδοτα
Αδιαφορούν πλήρως οι κρατικοί αξιωματούχοι, οι εντεταλμένοι υπερασπιστές των συμφερόντων των λαών τους. Προφανώς θεωρούν, κι αν δεν μετέχουν οι ίδιοι ή οι «δικοί» τους στο αλισβερίσι, πως αποτελούν, όλ' αυτά, μέρος του παιχνιδιού. Του εύλογου και «νόμιμου» παιχνιδιού, στο πλαίσιο της «ελεύθερης αγοράς» και των κανόνων της. Των κανόνων της αγοράς που θέλουν τους πλούσιους πλουσιότερους, με κάθε μέσον, και, ως εκ τούτου, τους φτωχούς φτωχότερους. Αλλά είπαμε, «είναι ο καπιταλισμός, ανόητε»...
Όλος ο καλός ο κόσμος
Εκατοντάδες Έλληνες πολίτες και πλήθος εταιρειών ελληνικών συμφερόντων περιλαμβάνονται στα Panama Papers, σύμφωνα με τις εκείθεν πληροφορίες. Που κάποια στιγμή θα τους μάθουμε με διευθύνσεις και ονόματα. Πέραν του γνωστού μας Σταύρου Παπασταύρου, ο οποίος όπου δει «λίστα» τρέχει να τρυπώσει. Για λογαριασμό του μονάχα; Ποιος ξέρει;
Εδώ είμαστε λοιπόν. Για να το δούμε το πράμα, επί τη ευκαιρία, έτσι κάπως σφαιρικά. Θυμόμαστε όλοι την περίπτωση Βουλγαράκη. Με την περίφημη διάκριση του «νόμιμου» έναντι του «ηθικού». Ε, λοιπόν, το ζήτημα επανέρχεται επιθετικά και απαιτεί διευκρινήσεις, ξεκαθαρίσματα ακόμη, ίσως, και νομοθετικού χαρακτήρα παρεμβάσεις. Και αφορά προπάντων τα δημόσια πρόσωπα. Και όχι μονάχα τις πολιτικές προσωπικότητες με τη στενή έννοια. Αλλά όλους εκείνους που διεκδικούν δημόσιο ρόλο, κάθε λογής. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, να αναλαμβάνει κανείς τη θέση του υπουργού Οικονομικών (περίπτωση Γκίκα Χαρδούβελη), και να αποκαλύπτεται (και να ομολογείται) πως σε μια φάση πολύ δύσκολη για τη χώρα, κι ενώ ήταν οικονομικός σύμβουλος του πρωθυπουργού Παπαδήμου, εκείνος πήρε τα λεφτά του από τις ελληνικές τράπεζες και τα 'βγαλε έξω. Επειδή φοβήθηκε, όπως όλοι, δικαιολογήθηκε. Ναι, αλλά οι «όλοι», οι άλλοι «όλοι» ήταν απλοί πολίτες. Εκείνος όχι. Ούτε αισθάνθηκε κανενός είδους ηθικό δισταγμό, εξ αιτίας αυτής του της κίνησης όταν, στη συνέχεια, του προτάθηκε το υπουργείο των Οικονομικών. Που πάει να πει ότι σ' εκείνη τη δύσκολη για τη χώρα στιγμή δεν θέλησε να συμμεριστεί τις τύχες και τα ρίσκα των συμπολιτών του. Και, με τον τρόπο του, τους ζημίωσε. Μιας και είναι ο λαός που καλείται, κάθε φορά να τσοντάρει ώστε οι ελληνικές τράπεζες να έρθουν στα ίσα τους, αναπληρώνοντας τα διαφυγόντα κεφάλαια.
Το ίδιο ισχύει και για τον Παπασταύρου, τον υπ' αριθμόν ένα σύμβουλο και συνεργάτη του πρωθυπουργού Σαμαρά. Τον και διαπραγματευτή με τους δανειστές επί των συμφερόντων μας. Ο οποίος, προφανώς, θεωρεί πως δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα από τη μια να μας εκπροσωπεί όπου δει κι από την άλλη το όνομά του να κοσμεί όποια «λίστα» κυκλοφορεί. Και, το χειρότερο, να μην έχουν κανένα πρόβλημα οι πολιτικοί του προϊστάμενοι. Να αισθάνονται, αντιθέτως, υπερήφανοι που τον έχουν στην παρέα τους και να εύχονται να είχαν δέκα σαν κι αυτόν.
Δειγματοληπτικά, και μόνο, τα παραδείγματα. Προκειμένου για ένα φαινόμενο που παίρνει διαστάσεις καταιγίδας. Που, ως εκ τούτου, θα πρέπει με κάποιον τρόπο να αντιμετωπιστεί στη ρίζα του. Και το οποίο προσβάλει βάναυσα, εκτός από τα συμφέροντά μας τα στοιχειώδη, τη λογική και τη νοημοσύνη μας. Και την αισθητική μας, σε τελική ανάλυση...