ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΕΛΕΓΡΗΣ
Στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης παραμένει το Σχέδιο Α για μια συμφωνία της Ευρώπης και της Τουρκίας, όπως σημειώνουν κυβερνητικά στελέχη με άμεση γνώση των παρασκηνιακών διαπραγματεύσεων, εν όψει της Συνόδου Κορυφής που ξεκινάει σήμερα στις Βρυξέλλες. Παρά τα προβλήματα και τον σκεπτικισμό που έχουν επικρατήσει το τελευταίο διάστημα, η ελληνική κυβέρνηση εκτιμά ότι όλα θα "παίζονται" μέχρι την τελευταία στιγμή. Για την ελληνική πλευρά, η σημερινή και η αυριανή κοινή συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου με την Τουρκία θα πρέπει να αποτελέσουν συνέχεια της τελευταίας συνεδρίασης. Η κυβερνητική εκπρόσωπος Όλγα Γεροβασίλη περιέγραψε τις επιδιώξεις της κυβέρνησης ως εξής:
- Μια αξιόπιστη συμφωνία ανάμεσα στην Ε.Ε. και την Τουρκία, που θα εξασφαλίζει τη δραστική μείωση των προσφυγικών ροών από τις τουρκικές ακτές στα ελληνικά νησιά.
- Η εξουδετέρωση των κυκλωμάτων παράνομης διακίνησης στο Αιγαίο, μέσα από την υλοποίηση της επανεγκατάστασης προσφύγων από την Τουρκία.
- Η αύξηση των ρυθμών μετεγκατάστασης από την Ελλάδα προς τις χώρες της Ε.Ε.
- Η κατοχύρωση έκτακτης χρηματοδότησης προς τη χώρα μας για τις ανάγκες διαχείρισης της προσφυγικής κρίσης.
- Η ενίσχυση των υπηρεσιών ασύλου με τη συνδρομή και προσωπικού των ευρωπαϊκών οργανισμών, όπως η Frontex και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO).
- H άμεση εφαρμογή της συμφωνίας επανεισδοχής, που υπογράφηκε στη Σμύρνη, για επείγουσα επιστροφή παράτυπων μεταναστών καθώς και η εφαρμογή της αντίστοιχης συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας από 1.6.2016.
Ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική κυβέρνηση έχουν οι μετεγκαταστάσεις. Δηλαδή, η μετεγκατάσταση προσφύγων από την Ελλάδα προς χώρες της Ε.Ε., η απευθείας μετεγκατάσταση από την Τουρκία σε άλλες χώρες της Ε.Ε., αλλά και η μετεγκατάσταση από την Ελλάδα προς την Τουρκία στις περιπτώσεις που θα πρόκειται για παράτυπους μετανάστες. Σε αυτό το πλαίσιο η Ελλάδα αναμένεται να επαναλάβει ακόμη μια φορά ότι δεν μπορεί να υπάρξει Ευρώπη με κλειστά σύνορα, πολύ περισσότερο όταν αυτά είναι αποτέλεσμα μονομερών ενεργειών.
Η στρατηγική της κυβέρνησης
Σε τρία στάδια πρόκειται να κινηθεί η κυβερνητική στρατηγική κατά τη σύνοδο. Αρχικά θα υπάρξει προσέγγιση από την ελληνική αποστολή στις "πρόθυμες χώρες". Από εκεί και μετά θα γίνει μια προσπάθεια να βρεθεί το σημείο ισορροπίας με τις μη πρόθυμες χώρες, είτε αυτές που έχουν ήδη διατυπώσει με σκληρό τρόπο τη διαφορετική άποψή τους, είτε αυτές που έχουν αρχίσει να ανησυχούν. Επόμενη κίνηση είναι η συνεννόηση με τους διεθνείς οργανισμούς που θα εμπλακούν με τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης. Το αμέσως επόμενο μέλημα της κυβέρνησης είναι η συμφωνία στην οποία θα καταλήξουν οι ηγέτες να μπορεί να εφαρμοστεί με αποτελεσματικό τρόπο στην κατεύθυνση της μείωσης των προσφυγικών ροών προς την Ε.Ε. Σε κάθε περίπτωση, το πλέον αποφευκταίο σενάριο είναι να μην πέσουν υπογραφές, καθώς, αν δεν δοθεί άλλη μία παράταση, τότε θα εφαρμοστεί το Σχέδιο Β, το οποίο θα προβλέπει την εφαρμογή των διμερών συμφωνιών με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Να σημειωθεί ότι κυβερνητικοί αξιωματούχοι σημείωναν πως στην περίπτωση του Σχεδίου Β οι πρόσφυγες θα πρέπει να λάβουν το μήνυμα να παραμείνουν στην Τουρκία, κάτι που θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο.
Κλειδί η στάση της Τουρκίας
Κλειδί για την επίτευξη της συμφωνίας αύριο θα είναι η στάση της Τουρκίας. Όπως σημειώνουν παρατηρητές, τα δύο θέματα που βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα της Άγκυρας είναι η ουδέτερη ζώνη στη Συρία και η βίζα των Τούρκων πολιτών προς την Ε.Ε. Όσων αφορά το άνοιγμα των κεφαλαίων που αφορούν την Κύπρο, ούτως ή άλλως Αθήνα και Λευκωσία είναι δεδομένο ότι θα κρατήσουν ανυποχώρητη στάση.
Δ. Βίτσας: Δεν είμαστε ικανοποιημένοι
Πάντως, στην κυβέρνηση, κατά την προετοιμασία για τη σύνοδο, δεν αποφεύγουν να επισημάνουν και την απροθυμία του ΝΑΤΟ που βρίσκεται με δυνάμεις του στο Αιγαίο και δεν έχει ανταποκριθεί στις προσδοκίες μειώνοντας τις προσφυγικές ροές. Επ' αυτού αναφέρθηκε ο Δημήτρης Βίτσας, αναπληρωτής υπουργός Άμυνας και επικεφαλής του συντονιστικού για το προσφυγικό:
"Και εμείς δεν είμαστε ικανοποιημένοι από τη μέχρι τώρα δουλειά που έχει γίνει. Θα έλεγα ότι ο καιρός έχει συνδράμει περισσότερο στη μείωση των προσφυγικών ροών. Όμως, έχουμε μια αποστολή σε εξέλιξη, η οποία δεν μπορεί να αποτιμάται σε μία μέρα ή σε μερικές μέρες. Η συνολική κατάσταση πρέπει να αξιολογηθεί όταν αναπτυχθεί πλήρως η αποστολή. Θα περιμέναμε πιο γρήγορη έναρξη και ένταση της αποστολής. Νομίζω ότι η Τουρκία θα έπρεπε να έχει συνεργαστεί καλύτερα. Βεβαίως, και αυτοί έχουν τα δικά τους συμφέροντα. Το βασικό θέμα είναι το συμφέρον της Ευρώπης, αλλά και της συνεργασίας μεταξύ των χωρών. Εμείς, από τη δική μας πλευρά κάνουμε όχι απλώς το καλύτερο δυνατό, αλλά είμαστε τελείως εντάξει και σε σχέση με την πολιτική συμφωνία, και σε σχέση με την αποστολή του ΝΑΤΟ".
Στήριξη Ρέντζι στον Τσίπρα
Παράλληλα, λίγες ώρες πριν από τη σύνοδο, ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Ματέο Ρέντζι, μιλώντας στη Βουλή της χώρας του, συνέβαλε στην προσπάθεια διαμόρφωσης ενός θετικού κλίματος για την Ελλάδα και προσωπικά για τον ομόλογό του Αλέξη Τσίπρα. Απαντώντας σε παρέμβαση του εκπροσώπου της ιταλικής Αριστεράς Αρτούρο Σκόττο, ο Ματέο Ρέντζι σημείωσε:
«Θα πρέπει να σκεφθούμε ότι στη σημαντική συνάντηση που αναφέρατε υπήρξε και η συμμετοχή του Έλληνα πρωθυπουργού, ο οποίος είχε μάλιστα πάει στις εκλογές με ένα διαφορετικό πρόγραμμα. Το γεγονός, όμως, ότι το σπίτι των Ευρωπαίων σοσιαλιστών ανοίγεται στον Αλέξη Τσίπρα πρέπει να μας κάνει να σκεφθούμε και εμάς, αλλά και αυτούς που εν ονόματι ενός ιδεολογικού μαξιμαλισμού δεν είναι σε θέση να εννοήσουν τον εν λόγω χαρακτήρα μιας δυνατής μεταρρυθμιστικής ατζέντας».
