«Δημοκρατικές τομές ριζοσπαστικού εκσυγχρονισμού στον χώρο της Δημόσιας Διοίκησης», ήταν η φράση - κλειδί του Αλέξη Τσίπρα κατά τον χαιρετισμό που απηύθυνε, με την ευκαιρία συμπλήρωσης 30 χρόνων λειτουργίας του Εθνικού Κέντρου Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, επέτειος που συμπίπτει, όπως ο ίδιος επεσήμανε, με την έναρξη «μιας μεγάλης μεταρρυθμιστικής πρωτοβουλίας που αναλαμβάνει η κυβέρνηση».
Μάλιστα ο Αλ. Τσίπρας είπε και κάτι που θα ήταν χρήσιμο να κρατήσει κανείς κατά νου, σε μια αναφορά που δεν αφορά προφανώς μόνο την επιχειρούμενη μεταρρύθμιση στον δημόσιο τομέα: «Ο καθένας κρίνεται από τις πράξεις του και όχι από τα λόγια του και εμείς θα κριθούμε στο τέλος της τετραετίας από τις πράξεις μας, εάν θα έχουμε καταφέρει να αλλάξουμε πέντε πράγματα σε αυτόν τον έρημο τόπο. Και παρά την κρίση», συμπλήρωσε, «τουλάχιστον σε θέματα που υπάρχει η δυνατότητα να κάνουμε αλλαγές, θεσμικές τομές, να προχωρήσουμε μπροστά. Και αυτό βέβαια θέλει σύγκρουση και με τις δικές μας -εάν θέλετε- εσωτερικές αντιστάσεις, νοοτροπίες, λειτουργίες. Χρειάζονται υπερβάσεις, και εσωτερικές. Αλλά ο καθένας κρίνεται από τις πράξεις του και οι πράξεις των προηγούμενων κυβερνήσεων ήταν πολύ συγκεκριμένες».
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός περιέγραψε το περιεχόμενο των τομών που θα επιχειρήσει η κυβέρνηση: «Τομές που έχουν αργήσει πάρα πολύ, αλλά έχουν αργήσει για συγκεκριμένους λόγους, όχι τυχαία. Επειδή η Δημόσια Διοίκηση επί δεκαετίες στη χώρα μας χρησιμοποιήθηκε ως φέουδο, αλλά και ως εργαλείο αναπαραγωγής κομματικών εξουσιών. Επειδή κυριάρχησε η λογική των πελατειακών σχέσεων, των κομματικών διευθετήσεων, αλλά και της διαπλοκής, του χρηματισμού. Επειδή οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αφέθηκαν στη μοίρα τους. Επειδή κάθε φορά βαφτιζόταν διοικητική μεταρρύθμιση, όχι η μεταρρύθμιση, αλλά η αντιμεταρρύθμιση, η άλωση του κράτους, από 'τα δικά μας παιδιά', τα παιδιά δηλαδή της εκάστοτε εξουσίας».
Μόνο ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί
«Είμαστε οι μόνοι που μπορούμε να κάνουμε μια μεγάλη τομή στη Δημόσια Διοίκηση», είχε πει από το Εθνικό Κέντρο ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και το επανέλαβε και χθες. Όχι από αυταρέσκεια, αλλά από αίσθηση ευθύνης. Και, διευκρινίζοντας ότι άλλο αποκομματικοποίηση και άλλο αποπολιτικοποίηση της Δημόσιας Διοίκησης, ο Αλ. Τσίπρας ξεκαθάρισε ότι πρέπει να μπει τέλος στο καθεστώς «εξυπηρέτησης συμφερόντων, ημετέρων, πελατειακών σχέσεων και διαπλοκής», ταυτόχρονα όμως η διοίκηση «πρέπει να είναι πολιτικοποιημένη με την έννοια να έχει όραμα, στόχο, κοινωνικό προσανατολισμό και κοινωνική συνείδηση».
Στο «διά ταύτα», στόχος της Δημόσιας Διοίκησης πρέπει να είναι ο εξής: «να παρέχει υπηρεσίες υψηλής ποιότητας στους πολίτες, στα μέλη του κοινωνικού συνόλου, να εξασφαλίζει την κοινωνική συνοχή και να προάγει την κοινωνική αλληλεγγύη».
Οι καινοτομίες του νομοσχεδίου
Όμως, ο πρωθυπουργός δεν έμεινε στην εκφώνηση αρχών, αλλά προχώρησε και στις καινοτομίες που φέρνει το νομοσχέδιο που εισηγήθηκε προχθές στο υπουργικό συμβούλιο ο Χριστόφορος Βερναρδάκης:
* Συγκρότηση Εθνικού Μητρώου Στελεχών Δημόσιας Διοίκησης, από όπου θα στελεχωθούν όλες οι επιτελικές θέσεις του κράτους.
* Νέο σύστημα αξιολόγησης της Δημόσιας Διοίκησης και της αμφίδρομης αξιολόγησης (προϊστάμενοι από υφισταμένους και τούμπαλιν).
* Απολύτως αντικειμενικό και αξιοκρατικό σύστημα επιλογής προϊσταμένων με διαφάνεια και αντικειμενικότητα.
* Ριζική αλλαγή των οργανογραμμάτων των υπουργείων.
* Θέσπιση υπηρεσιακού γενικού γραμματέα υπουργείου με σταθερή πενταετή θητεία.
* Αναβάθμιση του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Στρατηγικής.
Εκτός του Αλ. Τσίπρα, στην εκδήλωση χαιρέτισε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης: ο Παναγιώτης Κουρουμπλής υπογράμμισε τις δύο βασικές τομές που προωθεί το υπουργείο για τον δημόσιο τομέα: επικοινωνία των βάσεων δεδομένων του Δημοσίου και κωδικοποίηση της νομοθεσίας.
«Η Δημόσια Διοίκηση είναι οι άνθρωποί της, είναι το ανθρώπινο δυναμικό της, και καμία μεταρρύθμιση, καμία προσπάθεια αλλαγής, δεν μπορεί να γίνει πράξη εάν δεν υιοθετηθεί από τους ανθρώπους της, με τη συναίνεση και τη συμμετοχή τους», ήταν το μήνυμα του αρχιτέκτονα του νομοσχεδίου Χριστόφορου Βερναρδάκη.
Τόσο ο πρωθυπουργός όσο και ο αναπληρωτής υπουργός θυμήθηκαν εξάλλου τον πρώτο διευθυντή της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης, τον Κοσμά Ψυχοπαίδη, ο οποίος ώς τον πρόωρο θάνατό του, όπως παρατήρησε ο Αλ. Τσίπρας, διερευνούσε τις προϋποθέσεις ανατροπής της ενσωμάτωσης εξουσιαστικών και άδικων όρων στις κοινωνικές σχέσεις και τους κρατικούς θεσμούς.
Για τα σύνθετα όσο και πολύπλοκα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση και πώς αυτά μπορούν να αντιμετωπισθούν μέσω του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης μίλησε ο αρμόδιος υφυπουργός Γιάννης Μπαλάφας.
Ν. ΠΑΠ.