Της ΚΑΚΗΣ ΜΠΑΛΗ
Κάθε φορά που περισσεύει η απογοήτευση και η απαισιοδοξία για το πώς έχει γίνει και πώς πάει να γίνει το ευρωπαϊκό μας "σπίτι", έρχονται οι αισιόδοξοι με ένα αποστομωτικό επιχείρημα: "Ξέρετε κανένα μοντέλο πολιτικής και κοινωνικής οργάνωσης πιο ελκυστικό από το ευρωπαϊκό; Σ' εμάς θέλει να έρθει όλος ο κόσμος, παρά τα προβλήματά μας. Στην Ευρώπη ψάχνει ασφάλεια, δημοκρατία και μια ευκαιρία για ευημερία".
Πράγματι, η ακτινοβολία του ευρωπαϊκού μοντέλου παραμένει ισχυρή για τον έξω κόσμο, αλλά φθίνει όλο και περισσότερο για όσους ζουν εντός των τειχών. Στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής, ευρωκρίση, προσφυγική κρίση και κρίση δημοκρατικής εκπροσώπησης, η Ευρωπαϊκή Ένωση δυσκολεύεται πολύ να βρει απαντήσεις. Λες και ήταν ένα σπίτι που χτίστηκε μόνο για καλοκαίρια και προσπαθεί εκ των υστέρων να προσθέσει μόνωση, να φτιάξει λούκια για να φεύγουν τα νερά.
Καθ' όλη τη διάρκεια του σωτήριου 2015 η Κομισιόν υπό τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ -μια από τις πιο "πολιτικές" που είχε ποτέ η Ε.Ε.- προσπαθούσε να επιταχύνει τις εργασίες στα εργοτάξια στο μέτρο που περνούσε από το χέρι της, κι όχι από το χέρι των ευρωπαϊκών πρωτευουσών, οι ηγέτες των οποίων έχουν ένα κοινό... μειονέκτημα: πρώτιστος στόχος τους είναι να κερδίσουν τις επόμενες εκλογές στη χώρα τους, άρα ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι σκέφτονται πιο "ευρωπαϊκά", επιλέγουν να υπηρετήσουν τα εθνικά τους συμφέροντα κι όχι την ευρωπαϊκή υπόθεση. Ζορίζονται πολύ με την αλληλεγγύη, ανίκανοι ή απρόθυμοι να πείσουν τους λαούς τους ότι αυτή είναι η συγκολλητική ουσία της ενωμένης Ευρώπης.
Αυτό φάνηκε από το 2010 με τις χώρες που έχρηζαν "διάσωσης". Αυτό φάνηκε ακόμη πιο έντονα σε όλη τη διάρκεια του 2015 με την Ελλάδα, που είχε το... θράσος να εκλέξει μια κυβέρνηση "out of the box". Και φαίνεται ακόμη περισσότερο με την προσφυγική κρίση. Ενώπιον του φόβου της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης, η μεγάλη, η γενναιόδωρη κίνηση δεν γίνεται εγκαίρως, το πρόβλημα οξύνεται, η λύση δυσκολεύει - και οι συμβιβασμοί που βρίσκονται στο τέλος οξύνουν ακόμη περισσότερο την τρίτη κρίση, αυτή της δημοκρατικής εκπροσώπησης, που βασανίζει τις περισσότερες ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Η Κομισιόν προσπάθησε να λειτουργήσει ως καταλύτης για να βγει η Ε.Ε. από αυτόν τον φαύλο κύκλο. Μπορεί να κρίνει κανείς ως θετικές ή ως αρνητικές τις πρωτοβουλίες της για το εργοτάξιο της Ευρωζώνης, για το εργοτάξιο της τραπεζικής ένωσης, για το εργοτάξιο της ζώνης Σένγκεν, αλλά δεν μπορεί να της επιρρίψει ότι δεν προσπάθησε. Στην εκπνοή του 2015, πάντως, οι προσπάθειές της δεν φαίνεται να καρποφορούν. Το αν θα τα πάει καλύτερα το 2016 μένει να φανεί. Με ένα εργοτάξιο ακόμη να χάσκει: τις φυγόκεντρες τάσεις της Βρετανίας.
