ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΒΑΣΙΛΑΚΗ, ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Στη θέση του αποδέκτη ισχυρών πιέσεων, ώστε να τηρήσει τη συμφωνία και να λάβει αποτελεσματική δράση για τη μείωση των μεταναστευτικών ροών προς την Ευρώπη, βρέθηκε χθες η Τουρκία. Η χθεσινή συζήτηση των «28» για το προσφυγικό επικεντρώθηκε στην αξιολόγηση της εφαρμογής των μέτρων που έχουν ήδη αποφασιστεί κατά το προηγούμενο διάστημα, όπως είναι τα hotspots, το σχέδιο μετεγκατάστασης και το σχέδιο δράσης με την Τουρκία.
Οδηγός σε αυτή τη συζήτηση ήταν η έκθεση της λουξεμβουργιανής προεδρίας, σύμφωνα με την οποία η μείωση των μεταναστευτικών ροών από τα τουρκικά παράλια προς τα ελληνικά νησιά μέχρι σήμερα είναι «ελάχιστη».
Ειδικότερα επισημαίνεται πως, παρά τη συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας της 29ης Νοεμβρίου σε ένα «κοινό σχέδιο δράσης» για την αντιμετώπιση της μεταναστευτικής κρίσης, τον Δεκέμβριο οι αφίξεις μεταναστών διά θαλάσσης ήταν περίπου 4.000, «ελάχιστα μειωμένες» σε σχέση με το Νοέμβριο (5.000-6.000), μείωση που πιθανότατα οφείλεται σε «άλλους παράγοντες».
Τσίπρας: Ζωτικής σημασίας η συνεργασία
Στη ανάγκη μεγαλύτερης συνεργασίας με την Τουρκία αναφέρθηκε και ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας προσερχόμενος χθες το μεσημέρι στη Σύνοδο Κορυφής, ο οποίος είχε νωρίτερα διμερή συνάντηση με τον Τούρκο ομόλογό του Αχμέτ Νταβούτογλου. "Πιστεύω πως τώρα είναι η ώρα να δώσουμε έμφαση σε περισσότερη συνεργασία ώστε να μειώσουμε τις μεταναστευτικές ροές, ιδιαίτερα τις μη προσφυγικές" δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτηρίζοντας «εποικοδομητικό» τον διάλογο που είχε με τον Τούρκο ομόλογό του και τονίζοντας ότι πρέπει να γίνει σκληρή δουλειά προς αυτή την κατεύθυνση.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, κατά τη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Αχμέτ Νταβούτογλου, από τον Αλ. Τσίπρα τέθηκε το θέμα της αυξημένης έλευσης Μαροκινών μέσω Τουρκίας με τον Τούρκο ομόλογό του να απαντά, σύμφωνα με πληροφορίες, ότι η χώρα του έχει ελεύθερη βίζα με το Μαρόκο για επενδυτικούς λόγους.
Συζητήθηκε ένα πρόγραμμα διμερών συναντήσεων που θα πραγματοποιηθούν σε υπουργικό και υπηρεσιακό επίπεδο την επόμενη περίοδο, ενώ συμφωνήθηκε και η πραγματοποίηση Συνόδου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας εντός του Φεβρουαρίου. Τέλος, οι δύο πλευρές συμφώνησαν την ανάπτυξη τριμερούς συνεργασίας με τη Βουλγαρία στους τομείς της ενέργειας, στη διαχείριση υδάτων και μεταφορών / συγκοινωνιών με ενδεχόμενη σύνοδο το ερχόμενο Μάρτιο.
Μεταξύ των δύο συζητήθηκε και η τριμερής Ελλάδας - Τουρκίας - Γερμανίας με τον Έλληνα πρωθυπουργό, σύμφωνα με πληροφορίες, να καταθέτει την πρόταση για μετατροπή της σε τετραμερή με τη συμμετοχή και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αργότερα, κατά τη διάρκεια της μίνι συνόδου, η Γερμανίδα καγκελάριος Άν. Μέρκελ εμφανίστηκε, κατά πληροφορίες, απρόθυμη να συμμετάσχει σε παρόμοιες συνόδους όσο δεν εμφανίζονται θεαματικά αποτελέσματα στη μείωση των προσφυγικών ροών, επισήμανση που αφορούσε την Τουρκία.
Μόλις 184 μετεγκαταστάσεις με στόχο 160.000!
Σχετικά με την εφαρμογή των προγραμμάτων μετεγκατάστασης, η έκθεση της προεδρίας επισήμανε ότι παραμένει σε «μη ικανοποιητικά επίπεδα». Όπως αναφέρει, μόλις 184 αιτούντες άσυλο μετεγκαταστάθηκαν από την Ιταλία και την Ελλάδα έως τις 16 Δεκεμβρίου, ενώ ο στόχος είναι να πραγματοποιηθούν 160.000 μετεγκαταστάσεις.
Όσον αφορά, τέλος, τα hotspots, η έκθεση αναφέρει ότι μόνο δύο είναι λειτουργικά (ένα στη Λέσβο και ένα στη Λαμπεντούζα της Ιταλίας) από το σύνολο των 11 που θα έπρεπε ήδη να λειτουργούν. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Ελλάδα επιδοκιμάστηκε για τη μέχρι στιγμής πρόοδο που έχει σημειώσει σε αυτόν τον τομέα και μάλιστα από τον πρόεδρο Γιούνκερ, που αναφέρθηκε δυο φορές με πολύ θετικά σχόλια.
Η μίνι σύνοδος των 10+1
Να καθιερωθεί μόνιμος μηχανισμός επανεγκατάστασης από την Τουρκία
Το ζήτημα της συνεργασίας με την Τουρκία συζητήθηκε διεξοδικά και κατά τη μίνι σύνοδο 10 Ευρωπαίων ηγετών με τον Αχμέτ Νταβούτογλου, παρουσία του προέδρου της Επιτροπής Ζαν - Κλοντ Γιούνκερ, η οποία έλαβε χώρα στην αυστριακή πρεσβεία στις Βρυξέλλες χθες το πρωί. Σε αυτή τη συνάντηση συμμετείχαν εκτός από την Ελλάδα, και οι υπόλοιπες χώρες που υποστηρίζουν θερμά την πρόταση της Επιτροπής να μπορούν κάποιοι πρόσφυγες να έρχονται απευθείας από την Τουρκία σε χώρες της Ε.Ε. με νόμιμο τρόπο (Γερμανία, Αυστρία, Λουξεμβούργο, Βέλγιο, Ολλανδία, Σλοβενία, Φινλανδία, Σουηδία, Πορτογαλία και Γαλλία, η οποία όμως εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Εσωτερικών).
Οι εν λόγω χώρες, αποφεύγοντας να θέσουν επί τάπητος συγκεκριμένο αριθμό προσφύγων τους οποίους θα μπορούσε να αφορά αυτό το σχέδιο, άσκησαν σημαντικές πιέσεις στην Τουρκία να τηρήσει τις δεσμεύσεις της ως προς τη μείωση των ροών των μεταναστών προς την Ευρώπη και τόνισαν ότι πρέπει να υπάρξουν απτά αποτελέσματα πολύ γρήγορα και σε συγκεκριμένους τομείς, όπως είναι η καταπολέμηση των δικτύων διακινητών.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο Έλληνας πρωθυπουργός τόνισε πως η όποια μείωση των ροών οφείλεται στην επιδείνωση των καιρικών συνθηκών, ενώ αντίθετα έχουν αυξηθεί αρκετά οι μετανάστες που προέρχονται από χώρες των οποίων οι πολίτες δεν αναγνωρίζονται ως πρόσφυγες από την Ε.Ε.
Επιπλέον επισημάνθηκε ότι πρόβλημα δημιουργεί και το καθεστώς θεωρήσεων της Τουρκίας με κάποιες χώρες, αναδεικνύοντας ιδιαίτερα την ανάγκη εφαρμογής της διμερούς συμφωνίας επανεισδοχής για την επιστροφή μη προσφύγων (π.χ. από Πακιστάν, Ιράν, Μαρόκο) στην Τουρκία. Ο Αλ. Τσίπρας έθεσε επιτακτικά τη σημασία καθιέρωσης μόνιμου μηχανισμού επανεγκατάστασης στην Ε.Ε. κατευθείαν από την Τουρκία για τους πρόσφυγες.
