Κοίτα τώρα να δεις που θα πρέπει να ξανασυστηθούμε. Να ξαναγνωριστούμε με τους όρους και με τις λέξεις. Να ξαναψάξουμε το νόημά τους. Ο όρος συναίνεση, για παράδειγμα, η συνεννόηση, ο διάλογος, δεν είναι αυτό που νομίζαμε. Όχι. Έχουν ήδη περιπέσει σε καθεστώς αναξιοπιστίας, ανυποληψίας και αναξιοπρέπειας. Σχεδόν απαγορευμένες λέξεις στον δημόσιο λόγο και, σίγουρα, κακόφημες. Όποιος δε τις προφέρει, προκειμένου να τις προτείνει ή, ακόμη περισσότερο, για να τις αποδεχτεί, μοιάζει τουλάχιστον ύποπτος. Τουλάχιστον...
ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΠΑΪΚΟΥ
Στο πρόσφατο Συμβούλιο των Πολιτικών Αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας συνέβη, ως γνωστόν, το απίστευτο. Οι ηγέτες των κομμάτων της αντιπολίτευσης δεν δέχτηκαν να υπογράψουν κείμενο το οποίο θα δήλωνε την άρνηση του συνόλου των πολιτικών δυνάμεων της χώρας να συναινέσουν στην περαιτέρω μείωση των συντάξεων. Δεν το δέχτηκαν. Είναι δυνατόν; Και όμως είναι. Συνέβη. Προκειμένου να μην θεωρηθεί ότι συμφωνούν σε κάτι με την κυβέρνηση, σε οτιδήποτε. Να μην θεωρηθεί ότι «συναινούν». Οπότε νά, η ρετσινιά του πολιτικού δωσιλογισμού παραμονεύει απειλητική.
Και εντάξει, η Ν.Δ. έχει τα ελαφρυντικά της ετούτη την ώρα. Ακέφαλη και παραπαίουσα, δεν ξέρει πού πατάει και πού βρίσκεται, δεν ξέρει καν αν αύριο θα εξακολουθεί να υπάρχει όπως την ξέραμε. Όμως οι άλλοι; Και πιο συγκεκριμένα τα κόμματα της λεγόμενης Κεντροαριστεράς ή της λεγόμενης σοσιαλδημοκρατίας, αν προτιμάτε, το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι; Που αυτά κι αν ξεσπάθωσαν, αυτά κι αν κήρυξαν τον ανένδοτο αντικυβερνητικό αγώνα, με όλα τους τα λάβαρα αναπεπταμένα.
Δεν εμπιστεύονται τον Αλέξη Τσίπρα, υποστηρίζουν. Ε και; Τη λογική τους δεν την εμπιστεύονται; Ούτε την κοινή λογική; Εκείνη που καθαρά και ξάστερα λέει ότι δεν έχουν να χάσουν τίποτα, αντιθέτως, αν συνομολογήσουν, διά της υπογραφής τους, τη μη περαιτέρω μείωση των συντάξεων. Ότι επίσης δεν έχουν να χάσουν τίποτα αν μετάσχουν, διά των εμπειρογνωμόνων τους, σε επιτροπή επεξεργασίας του ασφαλιστικού. Προκειμένου να προωθήσουν τις εντελώς δικές τους θέσεις. Προκειμένου, αν χρειαστεί, να καταθέσουν τη διαφωνία τους προς τις κυβερνητικές προτάσεις. Ή και να καταγγείλουν κυβερνητικές μεθοδεύσεις, αν τις διαπιστώσουν. Γιατί, για να λέμε τα πράγματα με τ' όνομά τους, ο πρωθυπουργός δεν ζήτησε ακριβώς συναίνεση επί των δικών του προτάσεων, όπως πέρασε στην κοινή γνώμη, τη ευγενή φροντίδι των «μέσων». Τη συνεισφορά των πάντων στη διαμόρφωση των εθνικών θέσεων επί του ασφαλιστικού ζήτησε. Και πέραν τούτου ουδέν. Και επί τέλους, μονάχα ο Τσίπρας θα δεσμευόταν, στη διαπραγμάτευσή του με τους δανειστές, αν υπήρχε το χαρτί της κοινής υπογραφής. Μονάχα ο Τσίπρας και κανείς άλλος...
Αμηχανία στρατηγικής
Αλλά είπαμε, η συναίνεση, η συνεννόηση, ο διάλογος είναι λέξεις απαγορευμένες στη σημερινή πολιτική πραγματικότητα. Απαγορευμένες και κακόφημες, επομένως εξοβελιστέες από τον δημόσιο λόγο. Και να σκεφτεί κανείς ότι βρισκόμαστε ήδη, από καιρό, στον αστερισμό των συμμαχικών κυβερνητικών σχημάτων, και έτσι θα πορευτούμε, θέλουμε δεν θέλουμε. Οπότε η ανάπτυξη και η καλλιέργεια κουλτούρας πολιτικού διαλόγου καθίσταται αδήριτα απαιτητή.
Όμως τι τα θέλετε, το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι (γιατί περί αυτών πρόκειται) τελούν, απ' ό,τι φαίνεται, εν διαρκή πολιτική αμηχανία. Αμηχανία προσανατολισμού, αμηχανία στρατηγικής. Κι ας τους δείχνει τον δρόμο η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία. Τον άλλο δρόμο. Οι Ευρωπαίοι ομόφρονές τους, οι οποίοι, εδώ και κάμποσον καιρό, επιχειρούν σαφή στροφή προς τ' αριστερά. Και όχι μονάχα οι Πορτογάλοι. Εδώ, σ' εμάς, χαμπάρι. Και το μεν ΠΑΣΟΚ σημαδεύτηκε, φαίνεται, ανεξίτηλα(;) από την κυβερνητική κολεγιά με τη Ν.Δ. Ζει ακόμη και λειτουργεί και πολιτεύεται ως παρακολούθημα της Δεξιάς. Κι όμως, με την ανάληψη της ηγεσίας από την Φώφη Γεννηματά, διαμορφώθηκαν προσδοκίες αλλαγής προσανατολισμού. Αλλά, φαίνεται, είναι ακόμη καθοριστική η επιρροή του τέως προέδρου του. Απ' ό,τι υποστηρίζουν όσοι παρακολουθούν συστηματικά τα εσωτερικά του, είναι ο Ευάγγελος Βενιζέλος και, κατά δεύτερο λόγο, ο Ανδρέας Λοβέρδος που τραβούν το κάρο προς τα πίσω. Επιμένοντας σε σκληρή αντι-ΣΥΡΙΖΑ γραμμή. Τη στιγμή που άλλα ιστορικά στελέχη (αναφέρονται χαρακτηριστικά ο Κώστας Λαλιώτης και ο Κώστας Σκανδαλίδης), οι οποίοι κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση, προς το παρόν σιωπούν. Η δε πρόεδρός του, επαναπαυόμενη, ίσως, στη μίζερη «επιτυχία» της πρόσφατης εκλογικής αναμέτρησης, δεν τολμά να ταράξει τα νερά.
Όσο για το Ποτάμι, ο Σταύρος Θεοδωράκης δείχνει να τελεί υπό την ομηρεία των δύο συγκρουόμενων τάσεων στο εσωτερικό του. Εκείνη των προερχομένων από την ανανεωτική Αριστερά κι εκείνη των καθαρόαιμων φιλελευθέρων, των «μετεγγραφέντων» εκεί από τη Δράση του Στέφανου Μάνου. Έτσι ο επικεφαλής του σχήματος, προκειμένου να μην διαταράξει τις, έτσι κι αλλιώς εύθραυστες, ισορροπίες επιλέγει την εύκολη οδό της αντιπολιτευτικής αδιαλλαξίας.
Σε κάθε περίπτωση ο δρόμος που το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι σήμερα ακολουθούν είναι καταφανώς αδιέξοδος. Δίχως όραμα, δίχως έμπνευση, δίχως προοπτική. Και επιτέλους, ας μην ξύνονται στην γκλίτσα του τσοπάνη. Αν γίνει καμιά στραβή (αν, λέμε...), και δεδομένου ότι οικουμενικού χαρακτήρα εξελίξεις δεν παίζουν με τίποτα, δεν αποκλείεται να βρεθούν μπροστά σε «εκπλήξεις» που τις ξορκίζουν, τις απεύχονται και τις φοβούνται σαν τις αμαρτίες τους...
