ΡΙΓΑ ΛΕΤΟΝΙΑΣ, ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΝΙΚΟΣ ΛΙΟΝΑΚΗΣ
Κλίμα αισιοδοξίας ότι μπορεί να υπάρξει σύντομα κατάληξη σε μια συμφωνία αμοιβαία επωφελή που θα αποτελεί μακροπρόθεσμη λύση για το χρηματοδοτικό ζήτημα και την ανάπτυξη, επικρατεί στις τάξεις της κυβέρνησης, παρά τα εμπόδια που παραμένουν στις διαπραγματεύσεις λόγω της επιμονής σε κάποια σημεία από την πλευρά ορισμένων εκ των θεσμών.
Οι επαφές που είχε στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής στη Ρίγα της Λετονίας ο Αλέξης Τσίπρας με την Άνγκελα Μέρκελ και τον Φρανσουά Ολάντ, από κοινού, και εν συνεχεία κατά μόνας με τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζ.Κ. Γιούνκερ, μπορεί να ήταν άτυπες και να μην «υποκαθιστούν τη Σύνοδο ή το Eurogroup», όπως ανέφεραν κυβερνητικές πηγές, ωστόσο, όπως οι ίδιες εκτιμούσαν, «σίγουρα έδωσαν ώθηση στις διαπραγματεύσεις». Όπως προέκυψε από τις συναντήσεις, επιβεβαιώθηκε ότι υπάρχει πολιτική βούληση για να υπάρξει συμφωνία. Μάλιστα ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης που συνόδευε τον πρωθυπουργό στη Ρίγα, βεβαιώθηκε μετά την τριμερή συνάντηση Τσίπρα - Μέρκελ - Ολάντ ότι οι εταίροι δεν επιθυμούν «ατύχημα».
Ο ίδιος ο Αλ. Τσίπρας, προσερχόμενος στις εργασίες της δεύτερης ημέρας της Συνόδου, εξέφρασε την αισιοδοξία του, δηλώνοντας: «Είμαι αισιόδοξος ότι μπορούμε σύντομα να φτάσουμε σε σταθερή μακροπρόθεσμη και βιώσιμη λύση χωρίς τα λάθη του παρελθόντος - και η Ελλάδα θα επιστρέψει με συνοχή στην ανάπτυξη. Είμαι αισιόδοξος». Χαρακτήρισε δε «πολύ εποικοδομητική» τη συνάντηση με τη Γερμανίδα καγκελάριο και τον Γάλλο πρόεδρο, προσθέτοντας ότι διεξήχθη «σε πολύ καλή και φιλική ατμόσφαιρα». Τον ίδιο τόνο ως προς τον χαρακτήρα και το κλίμα της συνάντησης έδωσε και η Ά. Μέρκελ σε σχετική δήλωσή της. Ενδεικτικό της εξέλιξης που πιστεύει η κυβέρνηση ότι μπορεί να υπάρξει για μια συνολική συμφωνία αλλά και την πρόθεσή της για αυτό, είναι ενδεχομένως και το γεγονός ότι ο Αλ. Τσίπρας επανέλαβε το περιεχόμενο της προαναφερθείσας δήλώσής του σε ανάρτηση που έκανε στον προσωπικό λογαριασμό του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αποχωρώντας για την Αθήνα.
Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, στη συνάντηση όπου ο πρωθυπουργός τους έθεσε την προοπτική εξόδου από την κρίση που θα φέρει μια συμφωνία με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, οι Ά. Μέρκελ και Φρ. Ολάντ κατανόησαν την ανάγκη μιας συμφωνίας με έναν τέτοιο ορίζοντα και εξέφρασαν τη βούλησή τους να συνδράμουν, ακόμα και προσωπικά αν χρειαστεί, ώστε να ολοκληρωθεί σύντομα η συμφωνία. Κυβερνητικό στέλεχος που βρέθηκε στη Ρίγα ανέφερε πως τονίστηκε η ανάγκη μια συμφωνία - λύση για το γενικότερο πρόβλημα του χρέους και της ανάπτυξης.
Παραμένουν πιέσεις
Την ίδια στιγμή, μοιάζει δεδομένο από τις έως τώρα εξελίξεις ότι η πλευρά των δανειστών -η οποία δεν εμφανίζεται με ενιαία στρατηγική στις πολιτικές αλλά και τεχνικές διαπραγματεύσεις- δεν προτίθεται να μην αξιοποιήσει προς όφελός της τη συγκυρία της οικονομικής ασφυξίας που εντείνεται στη χώρα όσο περνούν οι μέρες χωρίς συνολική συμφωνία. Αυτό δείχνει η επιμονή του ΔΝΤ στα ζητήματα των εργασιακών και του ασφαλιστικού, για τα οποία η κυβέρνηση δηλώνει ότι δεν υποχωρεί από τις κόκκινες γραμμές της. Δίπλα σε αυτά ήρθε να προστεθεί και η νέα πίεση για δύο συντελεστές στον ΦΠΑ (11% ο χαμηλός και 23% ο υψηλός).
Παρά την πρόοδο και το διαπραγματευτικό πλαίσιο που έχει καλύψει η κυβέρνηση και την οποία αναγνωρίζουν οι πολιτικοί συνομιλητές του πρωθυπουργού, επιμένουν ότι για να υπάρξει συμφωνία πρέπει να υπάρξει κατάληξη στο Brussels Group, κατάληξη που προϋποθέτει δηλαδή και τη συμφωνία του ΔΝΤ. Παρά την αποδεδειγμένη και αναγνωρισμένη πολιτικά πρόοδο, εγείρεται τώρα με σαφή τρόπο μια επιμονή να υπάρξει συμφωνία από όλους τους θεσμούς σε απαιτήσεις ενός εκ των τριών θεσμών, που κατά κοινή ομολογία είναι εξαιρετικά υπερβολικές (και αναποτελεσματικές) και εκφεύγουν από τις αρμοδιότητες τεχνικών κλιμακίων, αφού αφορούν αποφάσεις που βρίσκονται στον πυρήνα της εθνικής πολιτικής.
Επιμονή - μυστήριο
Η δήλωση που έκανε η Γερμανίδα καγκελάριος την επομένη της τριμερούς συνάντησης περί «πολλής δουλειάς που μένει ακόμα» ήταν αναμενόμενη. Ωστόσο προκαλεί ερωτήματα η επιμονή που επέδειξε, σύμφωνα με πληροφορίες, κατά τη συνάντηση με τον Αλ. Τσίπρα και τον Φρ. Ολάντ στην ανάγκη συναίνεσης και του ΔΝΤ προκειμένου να υπάρξει συμφωνία.
Μετά τη συνάντηση πηγές της κυβέρνησης ενημέρωναν ότι η συζήτηση αφορούσε και τους όρους της συμφωνίας για την επόμενη μέρα και ότι οι δύο ηγέτες ήταν θετικοί σε σχέση με ένα ισχυρό επενδυτικό σχέδιο για την προώθηση της ανάπτυξης. Τόνιζαν ωστόσο ότι αποτελεί «αγκάθι» η επιμονή στην ανάγκη να συμφωνήσει και το ΔΝΤ για να κλείσει η συμφωνία. Τα ερωτήματα που εγείρονται ως προς ενδεχόμενες επιδιώξεις εκ μέρους τμήματος των εταίρων για τον μελλοντικό ρόλο του ΔΝΤ εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου πολιτικής συνεννόησης που διαμορφώνεται, γίνονται ακόμα πιο επιτακτικά. Αυτό διότι την επομένη της άτυπης τριμερούς συνάντησης ο Μάρτιν Γέγκερ, εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών (δηλαδή του Β. Σόιμπλε), εξέδωσε ανακοίνωση για να διαμηνύσει ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας παραμένει δεσμευμένη στην περαιτέρω συμμετοχή του ΔΝΤ στη σταθεροποίηση της Ελλάδας. «Θεωρούμε τη συμμετοχή του ΔΝΤ απολύτως απαραίτητη», δήλωσε.
Της ανακοίνωσης είχαν προηγηθεί πληροφορίες στον Τύπο ότι η Ευρωζώνη φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο να καταλήξει σε συμφωνία με την Ελλάδα χωρίς τη συμμετοχή του ΔΝΤ. Το ίδιο πρωί, ο Ν. Χουντής, ο οποίος συμμετείχε στην ελληνική αποστολή στη Ρίγα, μιλώντας σε ελληνικό ραδιόφωνο επισήμαινε τις κόκκινες γραμμές της κυβέρνησης και στα εργασιακά, υπογραμμίζοντας ότι «η παρατυπία και η εξωθεσμική πειθαρχία που έχει γίνει με το Μνημόνιο, με τη συμμετοχή και την παρουσία του ΔΝΤ, είναι και το σημείο όπου βρίσκεται το ‘αγκάθι'». Επισήμανε ακόμα ότι οι εταίροι ζητούν συμφωνία στην οποία να μετέχει και το ΔΝΤ.
Επιπλέον, κυβερνητικός αξιωματούχος σχολίαζε χαρακτηριστικά από τη Λετονία ότι εάν κυριαρχήσει η σκληρότερη γραμμή μεταξύ των εταίρων, «προφανώς μας δυσχεραίνει».
Επικοινωνία Αλ.Τσίπρα - Τζ. Λιου
Όπως έγινε γνωστό, ο Αλ. Τσίπρας είχε την ίδια μέρα, την Παρασκευή, τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών Τζακ Λιου. Η Αθήνα δείχνει ότι αναμένεται να έχει επαφές και με την Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με ενημέρωση του εκπροσώπου του αμερικανικού υπουργείου, ο Τζ. Λιου «συνομίλησε με τον πρωθυπουργό της Ελλάδας προκειμένου να συζητήσουν τις πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα». «Ο υπουργός Λιου επισήμανε ότι το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών συνεχίζει να παρακολουθεί με προσοχή τις εξελίξεις στην Ελλάδα και παραμένει στο πλευρό όλων των εμπλεκομένων πλευρών.
Ο υπουργός Λιου χαιρέτισε τη δέσμευση του πρωθυπουργού Τσίπρα στις διαπραγματεύσεις, ωστόσο συνέστησε προσοχή στο ότι η αποτυχία να επιτευχθεί σύντομα μια συμφωνία θα έθετε άμεσα σε δοκιμασίες την Ελλάδα και (θα προκαλούσε) αβεβαιότητα στην Ευρώπη και ευρύτερα στην παγκόσμια οικονομία», αναφέρεται στην ανακοίνωση του ΥΠΟΙΚ των ΗΠΑ.
Ο Γιούνκερ εκτιμά ότι είναι εφικτή μια συμφωνία σύντομα
Σε πιο προωθημένο κλίμα εμφανίστηκε (για μια ακόμη φορά) ο πρόεδρος της Κομισιόν. Με τη συμμετοχή του ή όχι στην τριμερή συνάντηση να μην προσδιορίζεται έως αργά την Πέμπτη, ο Ζ.Κ. Γιούνκερ δεν συμμετείχε τελικά στο τετ-α-τετ Τσίπρα - Μέρκελ - Ολάντ, με ορισμένες εκτιμήσεις να αναφέρουν ότι η συμμετοχή ενός μόνο εκ των εκπροσώπων των τριών θεσμών σε μια τέτοια συνάντηση ενδεχομένως να προξενούσε τυπικό ζήτημα στους υπόλοιπους θεσμούς.
Η συνάντησή του με τον Αλ. Τσίπρα έγινε την επομένη, «σε πολύ καλό κλίμα, αμοιβαίας κατανόησης και συνεργασίας», με τον πρόεδρο της Κομισιόν να αναγνωρίζει ότι έχει γίνει όντως πολύ σημαντική πρόοδος και να εκτιμά και εκείνος ότι είναι εφικτή μια συμφωνία εντός του προσεχούς διαστήματος. Όπως επίσης ανέφεραν κυβερνητικές πηγές, «εκφράστηκε η ανάγκη για αμοιβαία προσπάθεια μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και των θεσμών, ώστε να επέλθει σύντομα μια αμοιβαία επωφελής συμφωνία, στο πλαίσιο του ρεαλισμού και της συνευθύνης».
