Με πολιτική εμπειρία επτά δεκαετιών διά πυρός και σιδήρου και στη δεύτερη θητεία του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο Μανώλης Γλέζος ανιχνεύει ομοιότητες και διαφορές σε μια Ευρώπη που αλλάζει και υποδεικνύει τους τρόπους ανάγνωσης, ανάλυσης και αντιμετώπισης της σημερινής δυστοπικής πραγματικότητας.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
* Ήσασταν στην Ευρωβουλή και το 1984. Πώς αποτυπώνονται οι αλλαγές στην Ευρώπη, στον διάλογο και στις συμμαχίες στο Ευρωκοινοβούλιο;
Το ερώτημα είναι πολλαπλό και γι' αυτό απαντώ σε κάθε μέρος του χωριστά.
α. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με τα 28 κράτη - μέλη, σήμερα είναι ακόμα περισσότερο εξαρτημένη από τις ΗΠΑ, τόσο μέσω ΝΑΤΟ και G8 όσο και μέσω του υπό κατασκευή «εμπορικού ΝΑΤΟ», δηλαδή του Διατλαντικού Συμφώνου Εμπορίου και Επενδυτικής Συνεργασίας (ΤΤΙΡ). Εσωτερικά επίσης κυριαρχείται, λόγω της οικονομικής και πολιτικής εξάρτησης πολλών χωρών, από τη Γερμανία. Έτσι ούτε παράγοντας ειρήνης είναι ούτε ανεξάρτητη και αυτοδιοικούμενη. Ούτε από ισότιμα κράτη - μέλη αποτελείται ούτε είναι Ευρώπη των λαών, των πολιτών και της λαϊκής κυριαρχίας.
β. Το Ευρωκοινοβούλιο έχει μετατραπεί σε όργανο νομιμοποίησης των αποφάσεων της Κομισιόν, δηλαδή του διευθυντηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εσωτερική λειτουργία αναδείχνει τις παρατάξεις και παραγκωνίζει τους ευρωβουλευτές. Από την άλλη οι ίδιες οι παρατάξεις δεν είναι ισότιμες. Ο χρόνος ομιλίας τους προσδιορίζεται από τη δύναμή τους, με αποτέλεσμα να καταργείται η ισοτιμία και να δυσχεραίνεται να μιλήσει ο ευρωβουλευτής κάνοντας χρήση της «γαλάζιας κάρτας» ή της διαδικασίας του «catch the eye». Συνεπώς, διάλογος δεν διεξάγεται. Η δευτερολογία απαγορεύεται. Αντίθετα, οι επίτροποι της Κομισιόν υπερβαίνουν συνεχώς τον χρόνο που τυπικά τους δίνεται, χωρίς να διακόπτεται η ομιλία τους, όπως γίνεται όταν μιλούν τα μέλη του Κοινοβουλίου.
γ. Παρ' όλ' αυτά, ορισμένες συμμαχίες συντελούνται, έστω και σε επιμέρους θέματα. Για παράδειγμα η θέση του συνόλου των Ελλήνων ευρωβουλευτών ήταν ενιαία στο θέμα της παραβίασης της κυπριακής ΑΟΖ από την Τουρκία. Και αν δεν υπήρχε η υπαναχώρηση Σοσιαλιστών και Πρασίνων, το ψήφισμα καταδίκης της Τουρκίας γι' αυτές τις ενέργειες θα ήταν ομόφωνο, αν και χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα, αφού το Ευρωκοινοβούλιο δεν διαθέτει άμεσο τρόπο επιβολής των αποφάσεων που λαμβάνει. Να σημειώσω εδώ, επίσης, ότι και στο θέμα των οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα έχουμε τη στήριξη του συνόλου των Ελλήνων ευρωβουλευτών.
* Πιστεύετε ότι το θέμα των γερμανικών κατοχικών οφειλών πρέπει να αντιμετωπιστεί ξεχωριστά ή να τεθεί σε μια συνολική διαπραγμάτευση για το χρέος;
Οι οφειλές της Γερμανίας προς την Ελλάδα από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο σε καμιά απολύτως περίπτωση δεν επιτρέπεται να συμψηφιστούν με τα χρέη της Ελλάδας προς τους δανειστές της, διότι έχουν δύο εντελώς διαφορετικές αφετηρίες.
Για το χρέος της χώρας υπεύθυνες είναι οι ελληνικές κυβερνήσεις, οι οποίες διέπραξαν το αδίκημα του δανεισμού παραβλέποντας την αρχαία ρήση ότι «το δανείζεσθαι της εσχάτης παραφροσύνης και μαλακίας εστίν».
Για τις οφειλές της Γερμανίας προς την Ελλάδα υπεύθυνο είναι το Γ' Ράιχ, που αφαίμαξε την ελληνική οικονομία και μετέτρεψε ολόκληρη την Ελλάδα σε ένα ολοκαύτωμα, πέρα από τα εκατό ολοκαυτώματα χωριών και κωμοπόλεων. Ο ελληνικός λαός είναι ο μόνος στον κόσμο που, όταν έληξε ο πόλεμος, είχε λιγότερο πληθυσμό απ' ό,τι είχε όταν άρχισε.
* Με την εμπειρία της μεγάλης πολιτικής σας ηλικίας, όταν ο αντίπαλος ποντάρει στον φόβο, όπως κάνει τώρα η κυβέρνηση, ποια πρέπει να είναι η απάντησή μας;
Ο φόβος έχει ως βάση την άγνοια. Γι' αυτό η απάντησή μας στην τρομοκρατία που εξαπέλυσε, θα διασπείρει και θα διοχετεύσει η κυβέρνηση, σε συνεργασία με τα ξένα κέντρα αποφάσεων και τους μηχανισμούς που τη στηρίζουν, είναι να παρουσιάζουμε την πραγματικότητα ως έχει, με στοιχεία και αποδείξεις. Όταν οι πάντες μάθουν και πληροφορηθούν τι ακριβώς συμβαίνει, γιατί συμβαίνει και ποιοι είναι οι υπεύθυνοι, ο φόβος εξαλείφεται.
* Είναι μια νίκη η αποκατάσταση των σχέσεων ΗΠΑ και Κούβας από Ομπάμα και Κάστρο;
Το 1963, όταν ήμουν στην Κούβα, ο Φιντέλ Κάστρο μού έδειχνε από το παράθυρο το πολεμικό πλοίο που περιπολούσε έξω από την Αβάνα και μου εξηγούσε τον χαρακτήρα της επανάστασης εναντίον της κυριαρχίας των ΗΠΑ. Γι' αυτό μαζί με τον κουβανέζικο λαό βροντοφώναξα «Viva Cuba, Viva Cuba, Viva Cuba, il primo territorio libero d'America» (Ζήτω η Κούβα, Ζήτω η Κούβα, Ζήτω η Κούβα, το πρώτο ελεύθερο έδαφος της Αμερικής).
Από τότε πέρασε μισός αιώνας και πάνω. Παρά τις δυσκολίες και τα πισωγυρίσματα, που οφείλονταν κυρίως στον ανελέητο πόλεμο των ΗΠΑ, η κουβανέζικη επανάσταση πέτυχε και έχει να επιδείξει μεγάλες κατακτήσεις, όπως τον πρωτοφανή παγκοσμίως εγγραμματισμό του κουβανέζικου λαού, καθώς και την υποδειγματική αναλογία γιατρών και ιατρικού προσωπικού σε σχέση με τον πληθυσμό.
Στα χρόνια αυτά κι άλλες χώρες της Αμερικής απεγκλωβίστηκαν από τις ΗΠΑ και οι ιθύνοντες της υπερδύναμης κατανόησαν το μάταιο του αποκλεισμού. Τώρα αλλάζουν το τροπάρι και θα προσφέρουν βοήθεια.
Η νέα κατάσταση δημιουργεί νέες συνθήκες, τις οποίες τα έθνη της Νότιας και της Κεντρικής Αμερικής πρέπει να αξιοποιήσουν, χωρίς να εγκαταλείψουν τα όσα με θυσίες κατέκτησαν. Επιπλέον, πρέπει να έχουν μόνιμα στον νου τους και την αρχαία ελληνική ρήση: «Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντας».
