ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΝΙΚΟΣ ΛΙΟΝΑΚΗΣ
"Η τριήμερη συζήτηση στη Βουλή θα δείξει πολλά" διεμήνυε ο Ευ. Βενιζέλος μέσω της Χαρ. Τρικούπη μετά τη θυελλώδη συνεδρίαση της Κ.Ο. του κόμματός του κατά την έναρξη της διαδικασίας για την ψήφο εμπιστοσύνης. Η παρουσία των "πράσινων" βουλευτών έδειξε ότι η ψήφος εμπιστοσύνης που παρείχαν προς τη συγκυβέρνηση συνοδεύτηκε -από σημαντικό τμήμα της Κ.Ο.- από... ψήφο δυσπιστίας ή ανοχής προς τον Ευ. Βενιζέλο και τη συνεργασία με τη Ν.Δ.
Έτσι ο Ευ. Βενιζέλος βρίσκεται με όλο και λιγότερα στηρίγματα εντός της Κ.Ο. και του κόμματος, με ένα ακόμα βαρύτερο και πιεστικό κλίμα εις βάρος του για την "επόμενη μέρα". Η αγωνία του εδράζεται στο γεγονός ότι ούτε οι σχεδιασμοί του για τη μετεξέλιξη και τη διεύρυνση του κόμματος βρίσκουν απήχηση σε χώρους και πρόσωπα πέραν των ήδη συμμετεχόντων, ενώ και ο στόχος του για μακροημέρευση της συγκυβέρνησης με τη Ν.Δ. "πυρπολήθηκε" με τον επισημότερο τρόπο από βήματος της Βουλής ενόσω συζητιόταν η ψήφος εμπιστοσύνης.
Σε αυτό το πλαίσιο, μια σειρά βουλευτές (Μωραΐτης, Σηφουνάκης, Κασσής, Κεδίκογλου) διαμήνυσαν ότι δεν δίνουν "λευκή επιταγή" από εδώ και στο εξής και άφησαν να εννοηθεί ότι η ψήφος εμπιστοσύνης τους ισοδυναμεί με ψήφο ανοχής προς την κυβέρνηση. Παράλληλα, οι "παπανδρεϊκοί" Θ. Μωραΐτης και Ν. Σηφουνάκης, ο Δ. Κρεμαστινός και ο Κ. Σκανδαλίδης δευτερευόντως, κατέθεσαν τη θέση για νέα κυβέρνηση συνασπισμού, από την ίδια Βουλή, "πριονίζοντας" ουσιαστικά τη σημερινή συγκυβέρνηση και τους ρόλους των Σαμαρά - Βενιζέλου.
Κινητικότητα εις βάρος Βενιζέλου
Οι τοποθετήσεις βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, που χρονικά ακολούθησαν την παρέμβαση του Σπ. Λυκούδη για κυβέρνηση ειδικού σκοπού από την παρούσα Βουλή, ενώ είχε προηγηθεί σχετική συζήτηση του Π. Μουτσινά με μέλη της Κ.Ο. των Ανεξάρτητων Δημοκρατικών Βουλευτών (στην οποία εντάσσονται, μεταξύ άλλων, και πρώην βουλευτές του ΠΑΣΟΚ Μ. Μπόλαρης, Μ. Ανδρουλάκης κ.ά.), αποτυπώνει μια εικόνα ρευστότητας, κινητικότητας, συζητήσεων και "ζυμώσεων" για την επόμενη ημέρα του "προοδευτικού χώρου".
Μάλιστα, μιλώντας με την ιδιότητα του προέδρου της Κ.Ο. των Ανεξάρτητων Δημοκρατικών Βουλευτών, άσκησε δριμεία κριτική στην κυβέρνηση, για να καταλήξει ότι "προτείνουμε", όπως είπε, "κυβέρνηση εθνικής ενότητας απ' όλα τα δημοκρατικά κόμματα, αλλά χωρίς τους πρωτεργάτες των μνημονιακών κυβερνήσεων που έφεραν τη χώρα εδώ". Έβγαλε δηλαδή από το κυβερνητικό κάδρο τους Αντ. Σαμαρά και Ευ. Βενιζέλο.
Δεδομένου ότι η θέση αυτή δεν αποτελεί κοινή στάση όλων των βουλευτών που εντάσσονται στην Κ.Ο. των Ανεξάρτητων (που άλλωστε προέρχονται από διαφορετικούς χώρους και δεν μοιράζονται κοινές πολιτικές επιδιώξεις) και σίγουρα δεν προϋποθέτει σύμπτωση θέσεων ως προς το θέμα των εκλογών και της προεδρικής εκλογής, η κίνηση να εκφραστεί αυτή η πρόταση και να αναδιατυπωθεί και από τέσσερις βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, λειτούργησε σίγουρα ως έντονη αμφισβήτηση του μέλλοντος της σημερινής συγκυβέρνησης.
Παράλληλα, αυτή η σύμπτωση θέσεων στο μέτρο που αφορά τουλάχιστον τους βουλευτές που προέρχονται από το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να σχετίζεται και με την επόμενη ημέρα στο ΠΑΣΟΚ. Μοιάζει με προσπάθεια να παραμεριστεί ο Ευ. Βενιζέλος ώστε να υπάρξουν συνθήκες και προοπτικές για μια συσπείρωση του "κεντροαριστερού" χώρου. Άλλωστε τόσο οι εσωτερικοί αντίπαλοι του Ευ. Βενιζέλου όσο και οι πρώην βουλευτές της ΔΗΜ.ΑΡ. που αναζητούν "ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς" έχουν υπονοήσει ότι δεν μπορεί να υπάρξει σύμπραξη με τον Ευ. Βενιζέλο να παραμένει στη θέση του.
Εντύπωση προκαλεί η στάση του Χρ. Αηδόνη, στενού πολιτικού φίλου του Ανδ. Λοβέρδου. Σε αντίθεση με εκείνον που επέστρεψε στο ΠΑΣΟΚ, ο ίδιος παρέμεινε στην Κ.Ο. των Ανεξάρτητων και είπε ότι η άρνησή του στην ψήφο εμπιστοσύνης έχει το μήνυμα της ανάγκης για συνεννόηση και ριζοσπαστικές αλλαγές και δεν συνιστά μήνυμα αποσταθεροποίησης.
Η ζοφερή δημοσκοπική εικόνα
Η εικόνα και των τελευταίων δημοσκοπικών στοιχείων αιτιολογούν την κατάσταση "Βαβέλ" που παρουσιάζει πιο έντονα από ποτέ το ΠΑΣΟΚ. Η δημοσκόπηση της Metron Analysis δίνει στο κόμμα του Ευ. Βενιζέλου μόλις 3,4% και η δημοσκόπηση της Palmos Analysis μόλις 4,7%. Μάλιστα η ίδια μέτρηση δείχνει το αδιέξοδο των επιλογών της ηγεσίας, αφού καταγράφει μεγάλο κύμα μετακίνησης των οπαδών του (28%) προς τον ΣΥΡΙΖΑ, προς τη Ν.Δ. (10%) και το Ποτάμι (8%).
Δεν του βγαίνει ούτε η Δημοκρατική Παράταξη
Υπ' αυτά τα δεδομένα καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη η προώθηση των σχεδιασμών της ηγεσίας της Χαρ. Τρικούπη για τη διεύρυνση της Ελιάς μέσω της Δημοκρατικής Παράταξης.
Διότι, πέραν των διαφωνιών από μεγάλο μέρος βουλευτών και ακόμα μεγαλύτερο τμήμα στελεχών για την "παράκαμψη" του ΠΑΣΟΚ με το ασαφές πολιτικά και οργανωτικά υπό διαμόρφωση σχήμα, η μεγαλύτερη δυσκολία προέρχεται από την έλλειψη ανταπόκρισης που συναντά ο Ευ. Βενιζέλος στις προσκλήσεις που απευθύνει. Σε αυτό, αλλά και στις εσωτερικές αντιδράσεις, συνίσταται η μεγάλη καθυστέρηση για τις προσυνεδριακές διαδικασίες και τη στελέχωση των προαναγγελθεισών επιτροπών.
Όπως παρατήρησε ο Συμ. Κεδίκογλου στην Κ.Ο., "δεν γεμίζουμε ούτε ταξί". Ο Δ. Κρεμαστινός ζητεί συνέδριο βάσης, όπως ζητούν και οι "παπανδρεϊκοί", αλλά και Μιχ. Χρυσοχοΐδης διαρκώς. Σε αυτό το κλίμα ο Ανδ. Λοβέρδος, που βρίσκεται πολύ κοντά στον Ευ. Βενιζέλο παρενέβη για να δηλώσει ότι δεν πρέπει να γίνει ένα συνέδριο όπου θα τεθούν θέματα που μπορεί να προκαλέσουν πρόβλημα στην κυβερνητική συνοχή.
Μετά από όλα αυτά δεν προκαλεί εντύπωση η προσπάθεια συνεργατών του Ευ. Βενιζέλου να υποβαθμίσουν το θέμα των συμμετοχών: Μετά τη συνάντηση για τη Δημοκρατική Παράταξη στην οποία συμμετείχαν όσοι συμμετείχαν και στην Ελιά, εκτός από τον Ηλ. Μόσιαλο που έχει εγκαταλείψει τη συμπόρευση, πηγές της Χαρ. Τρικούπη έλεγαν ότι αποτέλεσε κοινό τόπο ότι το βάρος δεν πρέπει να δοθεί στο ποιος θα έρθει και ποιος όχι, αλλά στο προγραμματικό πλαίσιο.
Παράλληλα, αυτές τις μέρες έγινε γνωστό ότι ο Σπ. Λυκούδης, στη συμμετοχή του οποίου ο Ευ. Βενιζέλος προσδοκούσε για να δοθεί η αίσθηση απήχησης και ανανέωσης του εγχειρήματος, δεν προτίθεται να ενταχθεί. Αυτό άφησε να εννοηθεί πριν από λίγες ημέρες ο Β. Οικονόμου, ο οποίος συμφώνησε και εκείνος με την πρόταση Λυκούδη για "κυβέρνηση ειδικού σκοπού".
Κατακερματισμός της "Κεντροαριστεράς"
Αντίθετα, ο Σπ. Λυκούδης προχωρά στα τέλη Οκτωβρίου στην ίδρυση πολιτικής κίνησης με σκοπό την "ενιαία έκφραση των κεντροαριστερών δυνάμεων", για την οποία, όπως έχει δηλώσει, συνομιλεί με όλους. Ένας από αυτούς είναι ο Β. Οικονόμου, με τον οποίο πάντως δεν προκύπτει, προς το παρόν τουλάχιστον, συνεργασία υπό κοινό σχήμα.
Ο ανεξάρτητος βουλευτής, αφότου ίδρυσε τον Δημοκρατικό Σύνδεσμο, κινείται για τη διαμόρφωση ενός ευρύτερου πολιτικού σχήματος στον χώρο του "ριζοσπαστικού Κέντρου" συνομιλώντας με τις κινήσεις: Ελλάδα Εμείς (Στ. Καρβούνης), Έλληνες Ευρωπαίοι Πολίτες (Γ. Χατζημαρκάκης), Κοινωνία Αξιών (Στ. Φενέκος - Ανδ. Σταματόπουλος) και Κίνηση Δημοκρατών (Ν. Γιαννακόπουλος).
Περιοδείες και ομιλίες του Γ. Παπανδρέου
Την ίδια στιγμή, όπως είχε προαναγγείλει από την εκρηκτική εκδήλωση της 1ης Σεπτεμβρίου στο Ζάππειο, από το Ηράκλειο της Κρήτης στις 24 Οκτωβρίου, ο Γ. Παπανδρέου ξεκινά τις ομιλίες ανά την Ελλάδα εγκαινιάζοντας στην περιφέρεια την έκθεση του Ιδρύματος Α. Παπανδρέου: "Από τον Ανένδοτο στην Αλλαγή".
Προοδευτική διακυβέρνηση ζητεί η ΔΗΜ.ΑΡ.
Σε συνέχεια των αποφάσεων του Συνεδρίου, στη Βουλή ο Φ. Κουβέλης ζήτησε να υπάρξει αλλαγή κυβέρνηση, για μια κυβέρνηση με προοδευτικό περιεχόμενο. Παράλληλα μίλησε για την "αναγκαιότητα" ενός πλαισίου εθνικής συνεννόησης των πολιτικών δυνάμεων, για την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους και την έξοδο της χώρας από τη κρίση.
Από την προοδευτική διακυβέρνηση η ΔΗΜ.ΑΡ. εξαιρεί όποιους συμπράττουν στη συνδιαχείριση της ασκούμενης πολιτικής με τη Ν.Δ., με τον Φ. Κουβέλη να έχει "φωτογραφίσει" τον Ευ. Βενιζέλο στο Συνέδριο. Η ομόφωνη πρόταση που έκανε στο συνέδριο η Κ.Ο. της ΔΗΜ.ΑΡ. προς τον Φ. Κουβέλη να μην θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία του κόμματος, αποτύπωσε μια ρήξη στις σχέσεις με τους βουλευτές. Σε αυτό το κλίμα δεν θα προκαλέσει έκπληξη εάν αυτό το ρήγμα εκφραστεί μελλοντικά μέσα από προσωπικές κινήσεις ορισμένων εκ των βουλευτών.