Οι επεισοδιακές "εορταστικές" εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση σαράντα ετών από την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ αποτέλεσαν ακόμη μία ένδειξη για το ότι ο ιστορικός κύκλος του πλησιάζει στο τέλος του. Είναι φανερό πως η εκλογική του κατάρρευση συνοδεύεται και από έναν εσωτερικό διχασμό που ενδέχεται να επιταχύνει το μοιραίο όχι μόνο για το κόμμα αυτό, αλλά και για την κυβέρνηση στην οποία συμμετέχει.
Την προσοχή των ΜΜΕ προσελκύει βέβαια περισσότερο η "θεατρική" πλευρά του πράγματος, με την προσωπική αντιζηλία μεταξύ του τωρινού και του προηγούμενου αρχηγού του κόμματος και τα παρεπόμενά της. Στην πραγματικότητα, όμως, κάτω από τη σύγκρουση των προσώπων κρύβεται το βαθύτερο υπαρξιακό αδιέξοδο του ΠΑΣΟΚ και όχι μόνο, αφού παρόμοια προβλήματα αντιμετωπίζουν και άλλοι πολιτικοί σχηματισμοί με τους οποίους συνυπάρχει στο ευρωπαϊκό πλαίσιο των (λεγόμενων) Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (όπως αποκαλείται ο συνεταιρισμός τους στο Ευρωκοινοβούλιο). Το γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα φαίνεται να βρίσκεται στα πρόθυρα διάσπασης μετά τις αξιοθρήνητες επιδόσεις του στις πρόσφατες ευρωεκλογές και κάτω από το βάρος των αντιδράσεων στο εσωτερικό του για τη συμμόρφωση της κυβέρνησής του προς τις επιταγές της "λιτότητας", ενώ οι σοσιαλδημοκράτες στη Γερμανία και οι σοσιαλιστές στην Ιταλία βλέπουν κι εκείνοι τα εκλογικά τους ποσοστά να βρίσκονται σε ελεύθερη πτώση, για αντίστοιχους λόγους.
Όλα αυτά τα κόμματα, άλλο λιγότερο και άλλο περισσότερο, αποδέχθηκαν την αντιδημοκρατική στρέβλωση της διαδικασίας της ευρωπαϊκής ενοποίησης, μεταξύ άλλων και με την άκριτη πρόταξη της οικονομικής και νομισματικής ενοποίησης έναντι της πολιτικής, και με τη συνακόλουθη επιδείνωση του έτσι κι αλλιώς υπαρκτού δημοκρατικού ελλείμματος στην αρχιτεκτονική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πλήρης πτώση των φραγμών στην κινητικότητα του κεφαλαίου εντός της Ευρωζώνης ενισχύει στο έπακρο το εγγενές αυτό πλεονέκτημα που διαθέτει το τελευταίο έναντι της εργασίας (οι άνθρωποι μετακινούνται πολύ δυσκολότερα από τα χρήματα!) και συνεπώς αλλοιώνει δραματικά τους συσχετισμούς δυνάμεων τόσο μέσα στα κράτη - μέλη όσο και μεταξύ αυτών. Έτσι, ακόμη και πολιτικοί σχηματισμοί οι οποίοι προέκυψαν μέσα από το συνδικαλιστικό κίνημα της εργατικής τάξης (όπως το γερμανικό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα τον 19ο αιώνα), ή πάντως "επένδυσαν" πολιτικά στο ξεκίνημά τους σε μία φιλολαϊκή ρητορική (όπως το ΠΑΣΟΚ το 1974), μεταλλάσσονται και υποτάσσονται στην απρόσωπη μετανεωτερική διεθνή δικτατορία των κεφαλαιαγορών, καθώς η απειλή της ανεμπόδιστης φυγής του κεφαλαίου λειτουργεί ως ένας αόρατος μηχανισμός πειθάρχησης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στη σημερινή της μορφή δεν είναι βιώσιμη. Η μία "λύση" στο ευρωπαϊκό δράμα μπορεί να είναι η επιστροφή στην πεπατημένη των εθνικών κρατών, των εθνικών ανταγωνισμών και ενδεχομένως των πολέμων. Σε αυτή θα καταλήξουμε αναγκαστικά αν συνεχισθεί η ενίσχυση πολιτικών σχηματισμών όπως το Εθνικό Μέτωπο στη Γαλλία, το Κόμμα της Ανεξαρτησίας στο Ηνωμένο Βασίλειο ή (χειρότερα από όλα και σε μία κατηγορία μόνη της) η Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα. Η άλλη λύση θα ήταν να προχωρήσουμε μπροστά, στην οικοδόμηση μιας άλλης Ευρώπης, με πρόταγμα και ζητούμενο την ευημερία των ανθρώπων, ενταγμένων αρμονικά μέσα στη μητέρα φύση (της οποίας είμαστε μέρος και όχι ιδιοκτήτες), αντί για τη μεγιστοποίηση των κερδών του κεφαλαίου με θυσία των ανθρώπων, την οποία κηρύσσουν οι φανατικοί της κοσμικής "θρησκείας" του νεοφιλελευθερισμού.
Τη λύση αυτή είναι προφανές ότι δεν μπορούν να την προωθήσουν τα φθαρμένα και ενσωματωμένα στη νεοφιλελεύθερη "νέα τάξη" σοσιαλιστικά / σοσιαλδημοκρατικά κόμματα. Το ζητούμενο αντίθετα είναι ο απεγκλωβισμός από αυτά κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων που θα ενισχύσουν νέα σχήματα με αυθεντική ριζοσπαστική / αριστερή δυναμική, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα ή οι Podemos στην Ισπανία. Και βέβαια σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να συμβάλει προς την κατεύθυνση αυτή, ειδικότερα στη χώρα μας, η επιχειρούμενη (;) αναβίωση της παπανδρεϊκής πολιτικής δυναστείας, ο τρίτης γενιάς γόνος της οποίας φέρει βαρύτατες ευθύνες για τη χρεοκοπία και τη συνακόλουθη μνημονιακή υποτέλεια.
* Ο Κώστας Χρυσόγονος είναι ευρωβουλευτής ΣΥΡΙΖΑ
