Ποια είναι η μοναδική λύση για την Ελλάδα; Η έξοδός της από το ευρώ, έστω με ένα δίχτυ προστασίας, τύπου Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος, που δεν θα επιτρέψει στη νέα δραχμή να πέσει στα τάρταρα έναντι των άλλων νομισμάτων. Ποιος τα λέει αυτά; Ένας Γερμανός οικονομολόγος, που δουλεύει για τον ΟΗΕ, ο Χάινερ Φλάσμπεκ, κι ένας Έλληνας οικονομολόγος που δουλεύει στο πανεπιστήμιο SOAS (Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών) του Λονδίνου, ο Κώστας Λαπαβίτσας, οι οποίοι έκαναν για λογαριασμό του ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ, του πολιτικού ιδρύματος του κόμματος της Αριστεράς στη Γερμανία, μια έρευνα για τη συστημική κρίση του ευρώ. Ποιος τα υιοθετεί; Όχι η ηγεσία του κόμματος, αλλά σίγουρα ο πρώην πρόεδρός του Όσκαρ Λαφοντέν.
Σύμφωνα με την έρευνα, το ζητούμενο για την Ευρώπη είναι να χρησιμοποιήσει "την τελευταία ευκαιρία", να προχωρήσει δηλαδή στη δραστική αλλαγή πολιτικής στη διαχείριση της κρίσης. Και στην περίπτωση που αυτή η "τελευταία ευκαιρία" χαθεί, διότι δεν υπάρχει η πολιτική βούληση να την αδράξει Ευρωζώνη, τότε η έξοδος κάποιων χωρών από το ευρώ είναι περίπου μονόδρομος.
Στο κείμενο που υπογράφει ο Φλάσμπεκ υπογραμμίζεται ότι η διαχείριση της κρίσης από τις ηγεσίες της Ευρωζώνης είναι "τυφλωμένη" από ιδεολογικές αγκυλώσεις και γεμάτη λάθη, καθώς η επιμονή στην αντιμετώπιση της κρίσης ως κρίσης χρέους εμπόδισε ουσιαστικά κάθε αποτελεσματική "θεραπεία". Επιπλέον επισημαίνεται ότι η "μονόπλευρη και λανθασμένη ενοχοποίηση των χρεωμένων χωρών και η λιτότητα που τους επιβλήθηκε, με όλες τις αρνητικές της επιδράσεις στις ζωές των ανθρώπων, θέτει υπό αμφισβήτηση τα εθνικά δημοκρατικά συστήματα και επιβαρύνει τώρα και στο μέλλον την ειρηνική συνύπαρξη των πολιτών στην Ευρώπη".
Θεωρητικά δεν είναι πολύ αργά για να αλλάξει αυτή η πολιτική, πλην όμως τα κλειδιά της αλλαγής τα κρατάει η Γερμανία: "Τα σημαντικότερα στοιχεία μιας νέας στρατηγικής είναι να κλείσει η ψαλίδα της ανταγωνιστικότητας -κυρίως μέσω της αύξησης των μισθών στη Γερμανία-, να σταματήσει αμέσως η πολιτική της λιτότητας και να στηριχθούν προσωρινά τα χρεωμένα κράτη μέλη μέσω πιστώσεων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μέσω της έκδοσης ευρωομολόγων ή μέσω μη συμβατικών μορφών βοήθειας από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης ESM".
Αυτή είναι και η επίσημη πρόταση της κόμματος Αριστερά, που δε φλερτάρει για την ώρα με ούτε με την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ ούτε με διάλυση της ζώνης του κοινού νομίσματος. Πλην όμως, οι Φλάσμπεκ και Λαπαβίτας θεωρούν ότι μια τέτοια θεμελιώδης στροφή στην Ευρωζώνη είναι μάλλον απίθανη στο ορατό μέλλον. Γι' αυτό προτείνουν να "γίνει ανεκτή" μια έξοδος από το ευρώ για τις χώρες που δεν αντέχουν τα προγράμματα δημοσιονομικής εξυγίανσης εντός του χώρου του κοινού νομίσματος.
Μια έξοδος, όμως, θα πρέπει να διέπεται από κανόνες, ώστε να μην οδηγήσει σε καταστροφή. Πρώτον, θα πρέπει να επιβληθούν αυστηροί έλεγχοι στην κυκλοφορία κεφαλαίων, ώστε να μην υπάρξει μαζική φυγή κεφαλαίων από τις τράπεζες. Ήδη το πρώτο βήμα έγινε στην Κύπρο και έδειξε, όπως επισημαίνουν οι Φλάσμπεκ και Λαπαβίτσας, ότι υπάρχει τρόπος να επιβληθούν εγκαίρως αυτοί οι έλεγχοι για να αποφευχθούν χαοτικές καταστάσεις. Δεύτερον, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος της τεράστιας υποτίμησης των νέων εθνικών νομισμάτων. Η υποτίμηση που χρειάζονται οι ελλειμματικές χώρες είναι μεταξύ 25% και 40% -κάθε μεγαλύτερη υποτίμηση θα ήταν καταστροφική όχι μόνο για τις ίδιες τις χώρες, αλλά και για το ευρωπαϊκό εμπόριο στο σύνολό του. Συνεπώς θα πρέπει να "αναγεννηθεί" το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Σύστημα για να βάλει τα όρια της υποτίμησης.
Υπενθυμίζεται ότι αυτή την πρόταση διατύπωσε την Πρωτομαγιά και ο πρώην πρόεδρος της Αριστεράς, Όσκαρ Λαφοντέν, προκαλώντας βασανιστικές συζητήσεις εντός του κόμματος, με τη νέα ηγεσία να διαφωνεί εντόνως και δημοσίως. Υπενθυμίζεται ακόμη ότι ο εκ των συντακτών της έρευνας που έγινε για λογαριασμό του ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ, Χάινερ Φλάσμπεκ, ήταν γενικός γραμματέας του υπουργείου Οικονομικών με πολιτικό προϊστάμενο τον Λαφοντέν στα τέλη της δεκαετίας του 1990, πριν γίνει επικεφαλής οικονομολόγος του ΟΗΕ.
