Η Ελλάδα δεν ζει απλώς μια περίοδο υψηλού πληθωρισμού. Ζει μια συνειδητή αναδιανομή πλούτου από τους πολλούς προς τους λίγους. Την ώρα που ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη κινείται στο 2,8%, στη χώρα μας εκτινάσσεται στο 3,9%. Και πίσω από τους ψυχρούς αριθμούς κρύβεται η καθημερινότητα. Εργαζόμενοι, συνταξιούχοι και μικρομεσαία νοικοκυριά βλέπουν κάθε μήνα το εισόδημά τους να εξαφανίζεται πριν καν τελειώσει ο μήνας.
Η μεγαλύτερη πληγή είναι η ενέργεια. Οι τιμές αυξήθηκαν τον Ιούνιο κατά 14,7%, ενώ μόλις έναν μήνα πριν είχαν εκτοξευθεί κατά 20%. Το ηλεκτρικό ρεύμα συνεχίζει την ανοδική του πορεία, το φυσικό αέριο καταγράφει εκρηκτικές αυξήσεις και τα καύσιμα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Η ενέργεια, που αποτελεί κοινωνικό αγαθό, έχει μετατραπεί σε πεδίο κερδοσκοπίας και οι πολίτες πληρώνουν τον λογαριασμό.
Το ίδιο σκηνικό επικρατεί και στα τρόφιμα. Τα νωπά προϊόντα ανατιμώνται με ρυθμούς πολύ υψηλότερους από την υπόλοιπη Ευρώπη. Ακόμη και τα πιο βασικά αγαθά γίνονται καθημερινά πιο απρόσιτα, αναγκάζοντας χιλιάδες οικογένειες να περιορίζουν τις αγορές τους ή να κάνουν εκπτώσεις στην ποιότητα της διατροφής τους. Η ακρίβεια δεν είναι πλέον στατιστική έννοια· είναι άδειο ψυγείο.
Στις υπηρεσίες η εικόνα είναι εξίσου αποκαρδιωτική. Τα ενοίκια, η εστίαση και το κόστος της καθημερινότητας αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από την Ευρωζώνη, διατηρώντας τον δομικό πληθωρισμό σε επίμονα υψηλά επίπεδα. Η τουριστική έκρηξη μπορεί να γεμίζει τα ταμεία μεγάλων επιχειρήσεων, όμως για τους κατοίκους σημαίνει ακριβότερη στέγη, ακριβότερες υπηρεσίες και ακόμη μεγαλύτερη πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα.
Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι το τέλος δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Οι προβλέψεις δείχνουν νέο υψηλό πληθωρισμό για τη χρονιά, ενώ οι ίδιες οι επιχειρήσεις προεξοφλούν νέες αυξήσεις τιμών τους επόμενους μήνες. Οι πολίτες εκτιμούν ότι η ακρίβεια θα συνεχίσει να καλπάζει, αποτυπώνοντας μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στις κυβερνητικές εξαγγελίες.
Δεν πρόκειται για αναπόφευκτη εξέλιξη. Όταν η αγορά λειτουργεί χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους, όταν η αισχροκέρδεια αντιμετωπίζεται με επικοινωνιακές εξαγγελίες αντί για αποφασιστικές παρεμβάσεις, και όταν οι μισθοί μένουν καθηλωμένοι ενώ τα κέρδη εκτοξεύονται, το αποτέλεσμα είναι προδιαγεγραμμένο. Οι πολλοί φτωχοποιούνται και οι λίγοι πλουτίζουν.
Η κοινωνία δεν ζητά πολυτέλειες. Ζητά το αυτονόητο, αξιοπρεπείς μισθούς, πραγματικούς ελέγχους στην αγορά, προστασία των βασικών αγαθών και πολιτικές που θα βάζουν τις ανάγκες των ανθρώπων πάνω από τα υπερκέρδη. Γιατί η ακρίβεια είναι βαθιά πολιτική επιλογή. Και όσο αυτή η επιλογή παραμένει, ο λογαριασμός θα συνεχίσει να πληρώνεται από τους ίδιους, τους ανθρώπους της εργασίας.
*Η Ιωάννα Λιούτα είναι πολιτική και οικονομική αναλύτρια
