Ούτε ασθενής με νόσο αλτσχάιμερ θα αντιδρούσε με τον τρόπο που η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έσπευσαν να απορρίψουν μετά βδελυγμίας την πρόταση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη για πιλοτική εφαρμογή της τετραήμερης εργασίας. Όχι βέβαια, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν κατέθεσε κάποιο τεκμηριωμένο σχέδιο, έστω πιλοτικής εφαρμογής. Περισσότερο θεώρησε σκόπιμο να ρίξει μία πρόταση στο τραπέζι σε μια περίοδο που σχεδόν όλοι συνομολογούν ότι οι κάλπες θα στηθούν αρκετά σύντομα. Ακόμα και έτσι όμως, η πρόταση είναι στο τραπέζι κι ας υστερεί εμφανέστατα από μελέτες και τεκμηριωμένες προτάσεις που είχε καταθέσει ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. από το 2023 και παλαιότερα.
Το θέμα είναι ότι Κεραμέως και Μαρινάκης έχουν ξεχάσει εντελώς τη νομοθεσία Χατζηδάκη από το 2021 και τα όσα υποστήριζε ο τότε υπουργός Εργασίας και αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας. Μάλιστα για να γίνει πειστικότερος, η καθιέρωση της τετραήμερης εργασίας συνοδεύτηκε από παραδείγματα μείωσης του συνολικού εργάσιμου χρόνου, τονίζοντας ότι... έτσι ένας εργαζόμενος μαζεύοντας επιπλέον ρεπό θα μπορεί να πηγαίνει στο χωριό του «να μαζέψει τις ελιές του»! Και όλα αυτά για να σκεπάσει τη νομοθετική κατάργηση του 8ωρου και την επιβολή της 10ωρης εργασίας με τις δύο επιπλέον ώρες απασχόλησης των εργαζόμενων να παρέχονται δωρεάν στους εργοδότες. Βέβαια, μπορεί να υπάρχει και άλλη εξήγηση για την αντίδραση της υπουργού Εργασίας. Για παράδειγμα, να ξέχασε την... ιστορική τομή Χατζηδάκη γιατί ο Άδ. Γεωργιάδης καθιέρωσε δύο χρόνια αργότερα την ημερήσια 13ωρη απασχόληση σε δύο εργοδότες και στη συνέχεια η Ν. Κεραμέως το 13ωρο ακόμα και σε έναν εργοδότη.
Κάπως έτσι την τελευταία επταετία από την υποτιθέμενη πρωτοπορία της τετραήμερης εργασίας Χατζηδάκη φτάσαμε στο... έπος της 13ωρης απασχόλησης με όλη την Ευρώπη να παρακολουθεί άφωνη την τεράστια οπισθοδρόμηση και να μας ανακηρύσσουν σε «πρωταθλητές της εργασίας». Μάλιστα την περασμένη εβδομάδα η Eurostat κατέγραψε ότι μεταξύ των χωρών της Ε.Ε., η Ελλάδα κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό μισθωτών που εργάζονται τα Σαββατοκύριακα, με 31,5%!
Τα θετικά παραδείγματα στην Ευρώπη
«Θα οδηγήσει σε λουκέτα και σε απολύσεις χιλιάδων εργαζομένων» τόνισε η Ν. Κεραμέως, ενώ η τετραήμερη εργασία εφαρμόζεται πιλοτικά ή μόνιμα σε αρκετές χώρες της Ευρώπης με κύριο στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Χώρες όπως το Βέλγιο, η Ισλανδία, η Ολλανδία, η Σκωτία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Βρετανία πρωτοστατούν - με θετικά αποτελέσματα στις δοκιμές. Και οι χώρες αυτές δεν έχουν τα υψηλά ποσοστά ανεργίας, όπως η Ελλάδα, ούτε οι επιχειρήσεις απειλούνται με λουκέτα.
Η πρώτη χώρα στην Ε.Ε. που θέσπισε νομικά την τετραήμερη εργάσιμη εβδομάδα, επιτρέποντας στους εργαζόμενους να συμπυκνώνουν τις ώρες εργασίας (40 ώρες σε 4 ημέρες), χωρίς μείωση μισθού, ήταν η Ισλανδία. Πραγματοποίησε μία από τις μεγαλύτερες δοκιμές παγκοσμίως (2015-2019) με συντριπτικά θετικά αποτελέσματα στην παραγωγικότητα και στην ευημερία. Στην Ολλανδία οι εργαζόμενοι επιλέγουν όλο και περισσότερο την τετραήμερη εργασία, η οποία αποδεικνύεται ότι αυξάνει την παραγωγικότητα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουμε μία από τις μεγαλύτερες πιλοτικές δοκιμές στον κόσμο, όπου η πλειοψηφία των εταιρειών αποφάσισε να τη διατηρήσει.
Σε Ισπανία και Πορτογαλία εφαρμόζονται πιλοτικά προγράμματα με πολλές ιδιωτικές εταιρείες να συμμετέχουν, εξετάζοντας τη μείωση ωρών, χωρίς μείωση αποδοχών. Τα μοντέλα αυτά επικεντρώνονται στο «ίδιος μισθός, λιγότερες ώρες» ή «ίδιες ώρες, λιγότερες ημέρες», με στόχο τη βελτίωση της εργασιακής εμπειρίας.
Ολλανδία: Προτεραιότητα η τετραήμερη εργασία
Ειδικότερα στην Ολλανδία η τετραήμερη εργασία έχει γίνει ευρέως αποδεκτή. Σύμφωνα με την Eurostat, οι Ολλανδοί ηλικίας 20-64 ετών εργάζονται κατά μέσο όρο μόλις 32,1 ώρες την εβδομάδα - το χαμηλότερο ποσοστό στην Ε.Ε. Όπως επισημαίνει ο οικονομολόγος Bert Colijn από την τράπεζα ING, ολοένα και περισσότεροι εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης προτιμούν να συμπυκνώνουν τις ώρες τους σε τέσσερις ημέρες. «Η τετραήμερη εβδομάδα είναι πλέον πολύ συνηθισμένη» δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι ο ίδιος -που εργάζεται πενθήμερο- θεωρείται σχεδόν «παράξενος» από τους συναδέλφους του. Παρά τις λιγότερες ώρες εργασίας, η ολλανδική οικονομία παραμένει ισχυρή, με υψηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ, κάτι που αποδίδεται στον συνδυασμό υψηλής παραγωγικότητας ανά ώρα και μεγάλου ποσοστού εργαζόμενων. Το 82% του εργατικού δυναμικού απασχολούνταν στο τέλος του 2024, πολύ υψηλότερο από άλλες χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο (75%), οι ΗΠΑ (72%) και η Γαλλία (69%).
Πρόσφατα η Financial Times ανέφερε με παράδειγμα την Ολλανδία ότι «η τετραήμερη εργασία δεν είναι πανάκεια, ούτε και καταστροφή. Είναι όμως ένα ρεαλιστικό σενάριο, εφόσον εφαρμοστεί με μεθοδικότητα και κατανόηση των ιδιαιτεροτήτων κάθε κοινωνίας. Επιπλέον η παραγωγικότητα όχι μόνο δεν μειώθηκε, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις αυξήθηκε».
