Σε ισχύ βρίσκεται από σήμερα, αν και προσωρινά, η αμφιλεγόμενη συμφωνία της Ε.Ε με τις χώρες της Mercosur, απόφαση που έλαβε η Κομισιόν, αν και το Ευρωκοινοβούλιο έχει παραπέμψει τη συμφωνία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, από την οποία θα εξαρτηθεί και η τελική του τοποθέτηση, καθώς προς το παρόν δεν έχει οριστικοποιηθεί.
Η εμπορική συμφωνία με τις Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη, έχει εγκριθεί από πέρυσι από την Ε.Ε, ενώ και οι τέσσερις χώρες της Mercosur έχουν προχωρήσει στην έγκρισή της.
Η συμφωνία εφαρμόζεται ως έχει μόνο προσωρινά, εν αναμονή της έγκρισής της από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Θα προηγηθεί η έκδοση γνώμης από το ανώτατο δικαστήριο της Ε.Ε, καθώς, θυμίζουμε, ότι τον Ιανουάριο οι ευρωβουλευτές αποφάσισαν να παραπέμψουν τη συμφωνία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, προκειμένου να αξιολογηθεί η συμβατότητά της με το δίκαιο της Ε.Ε.
Με βάση το σχετικό κείμενο έχει ζητηθεί από το Δικαστήριο της Ε.Ε να επαληθεύσει ότι συγκεκριμένα μέρη της συμφωνίας συμμορφώνονται με τις Συνθήκες της Ε.Ε. Η αντιπαράθεση επικεντρώνεται σε έναν μηχανισμό στη συμφωνία που θα επέτρεπε στη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη να αμφισβητήσουν τη νομοθεσία της Ε.Ε απειλώντας την πρόσβαση στην αγορά που παρέχεται βάσει της συμφωνίας.
Αναμένεται ότι θα χρειαστεί τουλάχιστον ένας χρόνος για να εκδώσει γνώμη το Δικαστήριο και τα όποια ευρήματα είναι δυνατό να προκαλέσουν αλλαγές, τροποποιήσεις στη συμφωνία, εφόσον προκύψει ότι υπάρχουν ασυμβατότητες έναντι του δικαίου της Ε.Ε σε κάποια σημεία. Η υπόθεση κατατέθηκε στο Δικαστήριο επίσημα στις 25 Μαρτίου, ενώ οι χώρες και τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε έχουν κληθεί να υποβάλουν γραπτές παρατηρήσεις και δεν αποκλείεται να ακολουθήσουν και προφορικές ακροάσεις. Στη συνέχεια γενικός εισαγγελέας θα πρέπει να εκδώσει γνωμοδότηση, προτείνοντας μια νομική ερμηνεία, προτού οι δικαστές προχωρήσουν στην έκδοση της τελικής απόφασης.
Σε προσωρινή εφαρμογή από την Κομισιόν
Ωστόσο, στις 23 Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι η εμπορική συμφωνία με τη Mercosur θα τεθεί προσωρινά σε ισχύ από την 1η Μαΐου, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις σε χώρες που αντιτίθενται σφοδρά στη συμφωνία όπως η Γαλλία, που χαρακτήρισε την κίνηση ως ισοδύναμη με παραβίαση των δημοκρατικών αρχών, αλλά και ευρωβουλευτές που αμφισβητούν εδώ και καιρό τη συμφωνία.
Η προσωρινή εφαρμογή θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου οι Βρυξέλλες οριστικοποιήσουν την επικύρωσή της τα επόμενα χρόνια, αφού το Ευρωδικαστήριο αποφανθεί σχετικά με το εάν η συμφωνία συμμορφώνεται με το δίκαιο της Ε.Ε.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι επιχειρήσεις, οι καταναλωτές και οι αγρότες μπορούν να αρχίσουν “να αποκομίζουν τα οφέλη της συμφωνίας αμέσως”, ενώ οι ευαίσθητοι γεωργικοί τομείς “εξακολουθούν να προστατεύονται από διασφαλίσεις”, οι οποίες έχουν τεθεί σε ισχύ από τις αρχές Απριλίου, κάτι που όμως εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία σε αρκετές χώρες και ευρωβουλευτές αλλά και στους ευρωπαίους αγρότες και κτηνοτρόφους.
Μειώσεις δασμών σταδιακά
Η έναρξη ισχύος της αμφιλεγόμενης συμφωνίας δεν σηματοδοτεί άμεση και αυτόματη μείωση ή μηδενισμό των δασμών σε διάφορα “ευαίσθητα”, κυρίως για τον ευρωπαϊκό αγροδιατροφικό τομέα, προϊόντα.
Ως προς το βόειο κρέας η συμφωνία επιτρέπει πρόσθετη ποσόστωση 99.000 τόνων βόειου κρέατος (νωπό και κατεψυγμένο) με μειωμένο δασμολογικό συντελεστή 7,5%, που θα εφαρμοστεί σταδιακά εντός 6 ετών με κατανομή μεταξύ των τεσσάρων χωρών της Mercosur. Για τα πουλερικά, οι αδασμολόγητες εισαγωγές ανέρχονται στους 180.000 τόνους, σταδιακά σε διάστημα 5 ετών.
Αναφορικά με τη ζάχαρη, δεν χορηγούνται πρόσθετες ποσοστώσεις, εκτός από 10.000 τόνους από την Παραγουάη. Η συμφωνία περιλαμβάνει ποσοστώσεις αδασμολόγητων εισαγωγών για το μέλι ύψους 45.000 τόνων σε 5 χρόνια και το ρύζι ύψους 60.000 τόνων επίσης σε 5 χρόνια.
Η προσωρινή εφαρμογή αφορά εκτός από τις επίμαχες εισαγωγές και τους εξαγωγείς στην Ε.Ε με δασμολογικές μειώσεις, που όμως θα είναι πιο μακροπρόθεσμες έναντι εκείνων για τα προϊόντα των χωρών της Mercosur.
Για παράδειγμα οι δασμοί στο ελαιόλαδο θα μηδενιστούν σε διάστημα 15 ετών, χωρίς όρια όγκου, στον οινικό τομέα μόνο οι αφρώδεις οίνοι υψηλότερης κατηγορίας (περίπου 7 ευρώ/λίτρο, εξαιρουμένης της σαμπάνιας) θα δουν άμεση κατάργηση των δασμών, ενώ οι φθηνότεροι αφρώδεις οίνοι θα απαλλάσσονται από δασμούς μετά από 12 χρόνια και άλλα κρασιά σταδιακά εντός 8 ετών. Στα οινοπνευματώδη ποτά οι περισσότεροι δασμοί καταργούνται εντός 4 ετών, στο τυρί η αδασμολόγητη ποσόστωση των 30.000 τόνων θα τεθεί σε ισχύ σε 10 χρόνια, ενώ στη σοκολάτα θα καταργηθούν οι δασμοί εντός 9 ετών (14 έτη για τη λευκή σοκολάτα).
