Ανοδικά εξακολουθούν να κινούνται οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου καθώς οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και οι διαταράξεις στις μεταφορές συνεχίζονται, ενώ οι αυξήσεις στην εγχώρια αγορά υγρών καυσίμων είναι πλέον ιδιαίτερα αισθητές.
Η εβδομάδα ξεκίνησε με την τιμή του αργού πετρελαίου τύπου brent να παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς χθες βρέθηκε προς στιγμήν και στα 106,5 δολάρια για να προσγειωθεί στη συνέχεια κοντά στα 101 δολάρια, επίπεδο που παραμένει το υψηλότερο από το 2022. Πάντως, κάπως μετριάστηκαν οι ανησυχίες για το παρατεταμένο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, αφού ένα πακιστανικό πετρελαιοφόρο και δύο πλοία LPG διέσχισαν με επιτυχία το επίμαχο σημείο το Σαββατοκύριακο. Η Ινδία διαπραγματεύεται για τη μετακίνηση έξι ακόμη πλοίων, ενώ οι ΗΠΑ επέτρεψαν σε ιρανικά δεξαμενόπλοια να διέλθουν, βοηθώντας στη διατήρηση της παγκόσμιας προσφοράς. Η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων είχε μειωθεί καθώς το Ιράν στόχευσε εμπορικά πλοία, αλλά η χώρα συνεχίζει να εξάγει περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα παρά την ισχυρή παρουσία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πόλεμος στη Μέση Ανατολή / Νέο άλμα στην τιμή του αργού πετρελαίου και του αερίου
Ο Πρόεδρος Τραμπ προτρέπει τα έθνη που βασίζονται στο Στενό να βοηθήσουν στην προστασία των αποστολών, μια ζωτικής σημασίας διαδρομή που προ εχθροπραξιών διαχειριζόταν το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Ο πόλεμος έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή της προσφοράς πετρελαίου στην ιστορία, με τη Φουτζέιρα να χτυπιέται ξανά από επίθεση με drone που σταμάτησε τις εξαγωγές και το Ιράν να συνεχίζει τις επιθέσεις στον Περσικό Κόλπο, αναγκάζοντας σε αναστολή πτήσεων στο Ντουμπάι.
Πάντως, το ράλι του αργού αποτυπώνεται πλέον και στην εγχώρια αγορά, και όπως όλα δείχνουν πλέον είναι πολύ κοντά μια τιμή αμόλυβδης κοντά στα 2 ευρώ/λίτρο.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Παρατηρητηρίου Υγρών Καυσίμων (15 Μαρτίου), η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης έχει φτάσει το 1,913 ευρώ/λίτρο, το πετρέλαιο κίνησης (diesel) το 1,892 ευρώ/λίτρο και το πετρέλαιο θέρμανσης το 1,458 ευρώ/λίτρο.
Με βάση αυτές τις τελευταίες τιμές σε σχέση με τα προ πολέμου επίπεδα (27/2), σήμερα οι αυξήσεις διαμορφώνονται ως εξής:
- Αμόλυβδη: +9,25% (+16,2 λεπτά/λίτρο).
- Diesel: +20,89% (+32,7 λεπτά/λίτρο).
- Πετρέλαιο θέρμανσης: +23,66% (+27,9 λεπτά/λίτρο).
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, σήμερα Τρίτη 17/3 και αύριο Τετάρτη 18/3 αναμένονται σημαντικές αυξήσεις στις τιμές χονδρικής (διυλιστηρίου) σε όλα τα υγρά καύσιμα, οι οποίες βέβαια θα μετακυληθούν στη λιανική.
Αέριο και ρεύμα
Ενισχυμένη ήταν χθες και η χρηματιστηριακή τιμή αναφοράς της Ευρώπης (ολλανδικό TTF), στο φυσικό αέριο που ξεπέρασε και τα 51 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καθώς οι αγορές παρέμειναν επικεντρωμένες στις παρατεταμένες διακοπές εφοδιασμού εν μέσω της κλιμάκωσης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή με το Στενό του Ορμούζ να παραμένει κομβικό και για τη μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Η εβδομάδα ξεκίνησε με αρκετά «τσιμπημένο» κόστος στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της Ε.Ε. αλλά και της Ελλάδας με τιμές που στις περισσότερες περιπτώσεις ξεπέρασαν τα 110 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Και στη χώρα μας σημειώνεται σήμερα άνοδος κατά σχεδόν 40% σε σχέση με τις τιμές του Σαββατοκύριακου με τη μέση χονδρεμπορική τιμή να διαμορφώνεται στα 116,2 ευρώ/μεγαβατώρα.
Αν και μέχρι στιγμής δεν έχουμε δει ακραίες τιμές στη χονδρεμπορική αγορά, το πρώτο μισό του μήνα «κλείνει» με μέση τιμή υψηλότερη από τον προηγούμενο κατά σχεδόν 15%, και συγκεκριμένα στα 90 ευρώ/μεγαβατώρα, έναντι 78,35 ευρώ τον Φεβρουάριο.
Το ίδιο έργο
Στο μεταξύ στο χθεσινό Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της Ε.Ε. η ελληνική πλευρά, σαν να μην πέρασε μια μέρα από την κρίση του 2022, ζήτησε μέτρα από την Ε.Ε. όπως ακριβώς είχε πράξει και τότε, μέχρι να... ανακαλύψει έστω ένα μέρος από τα υπερκέρδη των εταιρειών ενέργειας.
Η Ελλάδα υποστήριξε σθεναρά την ανάγκη η Ευρώπη να έχει έτοιμα στοχευμένα μέτρα και ευελιξίες για την προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων, σε περίπτωση που η κρίση συνεχιστεί ή ενταθεί. Όπως τόνισε ο υπουργός ΠΕΝ, Σ. Παπασταύρου «τώρα είναι η ώρα να κινηθούμε πιο γρήγορα και πιο μπροστά... Και πρέπει να βρούμε έναν ευέλικτο τρόπο».
Αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα να προχωρήσουμε άμεσα σε μία ενιαία, ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, ενώ σε σχέση με τα δίκτυα σημείωσε ότι σε περιόδους κρίσης, όπως αυτή που διανύουμε, αναζητούμε μια κοινή απάντηση στις προκλήσεις, να αντιδράσουμε πιο δυναμικά σε μια κρίση που εξελίσσεται. Χαρακτήρισε ως «ελέφαντα στο δωμάτιο» τις ανισότητες στις τιμές χονδρεμπορικής της ηλεκτρικής ενέργειας, αν και έσπευσε να τονίσει τη συγκυριακή, κυρίως, μείωση των τιμών αυτή την περίοδο, σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια που είχε διπλάσιες τιμές από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Ανέφερε δε ότι ένα κεντρικό σενάριο μιας κοινής στρατηγικής στην Ε.Ε. δεν θα επιβληθεί από την Επιτροπή, αλλά θα προκύψει με συνδιαμόρφωση όλων των κρατών-μελών και «πρέπει να συντονιστούμε».
Έκτακτα μέτρα, αν επιδεινωθεί η κατάσταση, συζητά η Κομισιόν
Παράλληλα, εξετάστηκαν και αναλύθηκαν τα μέτρα που είχαν υιοθετηθεί στην ενεργειακή κρίση του 2022, τα οποία, σημειωτέον, υιοθετήθηκαν επί της ουσίας με σημαντικές καθυστερήσεις, και θα τεθούν υπόψιν του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την Πέμπτη, 19 Μαρτίου.
Για μείωση των λογαριασμών ενέργειας κι ενώ η κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή εκτινάσσει τις τιμές μίλησε ο αρμόδιος Επίτροπος για την Ενέργεια Ντ. Γιόργκενσεν και στάθηκε σε κάποιες βασικές αρχές:
1) ανακούφιση αυτών που υποφέρουν περισσότερο, γι' αυτό επεξεργαζόμαστε άμεσα μέτρα προς όφελος των επιχειρήσεων και των πιο ευάλωτων πολιτών,
2) χρειάζονται και έκτακτες εναλλακτικές για την περίπτωση που επιδεινωθεί η κατάσταση, πρέπει να είμαστε έτοιμοι,
3) θα πρέπει να προχωρήσουν οι διαρθρωτικές αλλαγές που μπορούν τελικά να σταματήσουν την έκθεση και την ευαλωτότητα της Ευρώπης στα σοκ της παγκόσμιας αγοράς, ενώ πάντα εστιάζουμε στον λογαριασμό, δηλαδή το κόστος της ενέργειας, τη φορολογία, τα δίκτυα και διάφορες εισφορές που διογκώνουν το κόστος και μάλιστα θα υπάρξουν πολύ σύντομα προτάσεις και στο Συμβούλιο αυτής της εβδομάδας.
Σημείωσε ότι σήμερα η κατάσταση δεν είναι ίδια με το 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, και πλέον πρέπει να αντλήσουμε διδάγματα για να προχωρήσουμε, να κοιτάξουμε στο μέλλον, να είμαστε καλύτεροι και ισχυρότεροι, τονίζοντας την «ιστορική απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια» κατά την προηγούμενη κρίση. Επισήμανε ότι η επιλογή πρέπει να είναι αυτή της ενεργειακής ανεξαρτησίας, την οποία συνόψισε στην καθαρή ενέργεια, την προώθηση του εξηλεκτρισμού, καλύτερα δίκτυα και διασυνδέσεις και εύρυθμη ενεργειακή αγορά.
Ερωτηθείς σχετικά με τις εναλλακτικές σημείωσε ότι συζητούμε να υπάρξει μια στοχευμένη, προσωρινή, βραχυπρόθεσμη λύση, προσέχοντας να μην υπονομεύσουμε τους μακρόπνοους στόχους της Ε.Ε., μιλώντας για έναν μηχανισμό ορισμού τιμών που λειτουργεί σωστά και θα μας οδηγήσει στην ανεξαρτησία και στις χαμηλότερες τιμές.
Επιπλέον, διαπιστώθηκε ευρύτερη συναίνεση μεταξύ των κρατών-μελών για ισχυρότερα και περισσότερο διασυνδεδεμένα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, με μέγιστη χρήση του ενεργειακού δυναμικού, ενίσχυση των ροών, κάλυψη των κενών και αντιμετώπιση των υψηλών τιμών. Στόχος είναι η συζήτηση να καταλήξει σε μια γενική προσέγγιση τον Ιούνιο 2026.
