Η ιστορία των κόκκινων δανείων (με υποθήκευση περιουσιακών στοιχείων ακόμα και πρώτης κατοικίας) που δόθηκαν από τις τράπεζες στα funds είναι ίσως από τις πιο μαύρες σελίδες που γράφτηκαν λόγω της χρεοκοπίας της χώρας και των μνημονιακών ρυθμίσεων.
Έρχονται σήμερα ενώσεις καταναλωτών (ΙΝΚΑ κ.ά.), επιμελητήρια, ομοσπονδίες εμπορικών συλλόγων και άλλοι φορείς να προσφύγουν στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ζητώντας να προστατεύσει τους δανειολήπτες. Κάτι που δεν έκαναν το ελληνικό κράτος, οι θεσμοί της χώρας, ακόμα και η ελληνική Δικαιοσύνη.
Γιατί έχει το δικαίωμα να ερευνήσει το όλο θέμα η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία; Γιατί τελικώς οι εγγυήσεις που δόθηκαν προς τα funds (βάσει του σχεδίου «Ηρακλής») θα επιβαρύνουν το Ελληνικό Δημόσιο αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό επικαλούνται οι ενώσεις στην καταγγελία προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (2 Οκτωβρίου 2025).
Τα κόκκινα δάνεια, τα funds και οι πλειστηριασμοί
Οι συστημικές ελληνικές τράπεζες, προκειμένου να ξεφορτωθούν τα κόκκινα (μη εξυπηρετούμενα) δάνεια, πούλησαν με ευτελές αντίτιμο τα δάνεια σε funds. Δάνεια συνολικής αξίας δισεκατομμυρίων πουλήθηκαν αντί μερικών εκατοντάδων ή και δεκάδων εκατομμυρίων στα funds. Όμως δόθηκαν και εγγυήσεις σε περίπτωση που για νομικούς ή άλλους λόγους τα funds δεν μπορούσαν να εισπράξουν τα δάνεια. Αυτό είναι το σχέδιο «Ηρακλής», που ξεκίνησε επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και επεκτάθηκε από τη Ν.Δ. πολύ γρήγορα μετά το 2019.
Τα επενδυτικά αυτά σχήματα έδωσαν το δικαίωμα σε εταιρείες διαχείρισης να προχωρήσουν σε πλειστηριασμούς. Ο ΣΥΡΙΖΑ όμως με τον Νόμο 4354/2015 προϋποθέσεις και όρους προστασίας των δανειοληπτών που τα επενδυτικά σχήματα και οι διαχειριστές για να παρακάμψουν επικαλέστηκαν τον Νόμο 3156/2003, ο οποίος επέτρεπε ταχύτερες μαζικές μεταβιβάσεις σε εταιρείες διαχείρισης (servicers).
Ήρθε πρώτα η κυβέρνηση Μητσοτάκη να επιτρέψει αυτή την παράκαμψη και μετά η ολομέλεια του Αρείου Πάγου (αν και με αρκετά ερωτήματα).
Συνέπεια όλων αυτών είναι οι δανειολήπτες να μην έχουν κανένα δίχτυ προστασίας, ενώ τα funds ζητούν όλο το δάνειο το οποίο αγόρασαν κοψοχρονιά. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει πάντα ανοιχτό το ενδεχόμενο το Ελληνικό Δημόσιο να πληρώσει εγγυήσεις αν η διαδικασία δεν ολοκληρωθεί, όπως τα funds θα ήθελαν.
Η καταγγελία
Έχουν βιώσει σωρεία παρατυπιών από τα funds τα τελευταία χρόνια. Έρχονται λοιπόν οι ενώσεις καταναλωτών, τα επιμελητήρια και εμπορικοί σύλλογοι να διαπιστώσουν «βλάβη στα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
* Άμεση βλάβη μέσω «Ηρακλή» και κρατικής ενίσχυσης: Το πρόγραμμα «Ηρακλής» (SA.55855) παρέχει εγγυήσεις Δημοσίου έως 19,2 δισ. για senior ομολογίες. Εικονικές μεταβιβάσεις και ψευδείς υστερήσεις ενεργοποιούν εγγυήσεις αδικαιολόγητα, ζημιώνοντας τον προϋπολογισμό Ε.Ε. μέσω ESM, RRF (36 δισ. για Ελλάδα) και άλλων. Παραβίαση άρθρου 107 ΣΛΕΕ.
* Έμμεση βλάβη μέσω οικονομικής αστάθειας: Υψηλά NPLs μειώνουν δανειοδότηση, πλήττουν το AEP και έσοδα, επηρεάζοντας εισφορές Ελλάδας σε Ε.Ε. και σταθερότητα Ευρωζώνης (TLTRO ΕΚΤ).
* Συστημική υφαρπαγή οδηγεί σε πτώχευση μεσαίας τάξης, υπονομεύοντας κοινωνική οικονομία (άρθρο 3 ΣΛΕΕ).
* Αποφυγή φόρων με τη χρήση του Ν. 3156/2003 αντί του 4356/2015. Με τη χρήση του Ν. 3156/2003 αντί του 4356/2015, ο οποίος είναι ο νόμος που θεσμοθετήθηκε αποκλειστικά για τις μεταβιβάσεις των κόκκινων δανείων αλλά επί σκοπώ αποφεύχθηκε η επιλογή του, οι τράπεζες, τα funds και οι servicers αποφεύγουν την καταβολή όλων των φόρων που υποχρεούνταν να καταβάλουν σύμφωνα με τον Ν. 4356/2015, ζημιώνοντας έτσι τα έσοδα του Δημοσίου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (π.χ., παρακράτηση φόρου σε τόκους, εταιρικός φόρος σε κέρδη/ζημιές).
* Απάτη, ξέπλυμα και συστημικός κίνδυνος: Ψευδή στοιχεία συνιστούν απάτη (άρθρο 325 ΣΛΕΕ), βλάπτοντας προϋπολογισμό».
Στην προσφυγή αναφέρονται συγκεκριμένα παραδείγματα καταχρήσεων από τις τράπεζες και βεβαίως από τα funds.
Το αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
«Ζητούμε από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και σε συνεργασία με κάθε άλλη αρμόδια Αρχή, εφόσον αυτό απαιτηθεί, να προβεί σε:
1. Διερεύνηση όλων των εμπλεκομένων και των υπευθύνων (τράπεζες, servicers, reoco, funds).
2. Έρευνα για την αποκάλυψη όλων των συνδεόμενων προσώπων και εταιρειών πίσω από τις εμφανιζόμενες εταιρείες, των μεταξύ τους σχέσεων και τις διασυνδέσεις τους με εταιρείες που έχουν έδρα σε φορολογικούς παραδείσους, καθώς και εντοπισμό των τυχόν υποκρυπτόμενων πραγματικών μετόχων δικαιούχων.
3. Έλεγχο εικονικότητας και πιθανής καταπιστευτικότητας των μεταβιβάσεων από όλες τις συστημικές ελληνικές τράπεζες (Alpha Τράπεζα, Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς, Eurobank) αντί της πραγματικής πώλησης και της μεταφοράς του κινδύνου.
4. Έλεγχος της διαδικασίας επιλογής του προτιμητέου επενδυτή, εταιρείας ειδικού σκοπού fund, στον οποίο μεταβιβάσθηκαν από την κάθε τράπεζα τα χαρτοφυλάκια των μη εξυπηρετούμενων δανείων και των κριτηρίων που εφαρμόσθηκαν για την επιλογή τους, καθότι υπάρχουν ενδείξεις ότι δεν τηρήθηκαν οι απαιτούμενοι κανόνες και διαδικασίες επιλογής και ότι αντί αυτού υπήρξε απευθείας ανάθεση ήδη προαποφασισμένη και σχεδιασμένη.
5. Έλεγχος για τη διαπίστωση των αγοραστών ή κατόχων των ομολογιών της κάθε τιτλοποίησης (ειδικότερα εν σχέσει με τις senior ομολογίες που είναι αυτές που φέρουν την εγγύηση του προγράμματος «Ηρακλής»), του ύψους και της αξίας των, του τρόπου απόκτησής των, το εάν και ποιο τίμημα κατέβαλαν οι κάτοχοί τους για την απόκτησή τους και κυρίως της ημερομηνίας λήξης των καθότι, σύμφωνα με δημοσιεύματα, υπάρχουν ομολογίες που η λήξη τους φθάνει στο 2060, έτος κατά το οποίο είναι αμφίβολο εάν η κάθε εταιρεία ειδικού σκοπού υφίσταται ακόμη, ενώ το μόνο σίγουρο είναι ότι έως τότε αυτή θα έχει εισπράξει κάθε απαίτηση από τα τιτλοποιηθέντα δάνεια, θα έχει ρευστοποιήσει κάθε υπέγγυο ακίνητο των δανειοληπτών με το προϊόν της είσπραξης να έχει ήδη μεταφερθεί στο εξωτερικό. Σε μια τέτοια περίπτωση θα είναι ως επακόλουθο αναπόφευκτη η ενεργοποίηση των εγγυήσεων του “Ηρακλή” με τεράστια ζημία των συμφερόντων του Ελληνικού Δημοσίου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
6. Διερεύνηση των πραγματικών μετόχων των εταιρειών ειδικού σκοπού, των servicers, των εμπλεκομένων reoco και της πιθανότητας πίσω από τις εταιρείες ειδικού σκοπού (funds) να κρύβονται οι ίδιες οι τράπεζες.
7. Έλεγχο εικονικών αναμεταβιβάσεων μέρους αποκτηθέντων χαρτοφυλακίων σε εικονικές και χαμηλές αξίες για ίδιον όφελος και εις βάρος των ανακτήσεων και των κρατικών εγγυήσεων του “Ηρακλή”.
8. Έλεγχο για τη διαπίστωση τυχόν διακρίσεων στη διαχείριση των δανειακών οφειλών από τράπεζες, funds και servicers, (π.χ., μέσω ευνοϊκών ρυθμίσεων των οφειλών) επιλεκτικά ορισμένων εκ των δανειοληπτών όπως οργανώσεων, φορέων, οργανισμών ή πολιτικών κομμάτων και εις βάρος των ανακτήσεων που θέτουν σε κίνδυνο τις εγγυήσεις του προγράμματος “Ηρακλής», εις βάρος των συμφερόντων του Δημοσίου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
9. Την εις βάθος έρευνα για την τήρηση και ορθή εφαρμογή των Ευρωπαϊκών Οδηγιών εν σχέσει με όλο το αποδεικτικό υλικό που κατέχουμε».
Ποιοι υπογράφουν
Την καταγγελία υπογράφουν:
1. Εμπορικός Σύλλογος Κεφαλονιάς «Η Κράνη», Μαρκάτος Μιχαήλ.
2. Εμπορικό & Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Κεφαλονιάς-Ιθάκης ΕΒΕΚΙ, Σπάθης Σταύρος.
3. Ινστιτούτο Καταναλωτών, Λεχουρίτης Γεώργιος.
4. Ένωση Καταναλωτών «Η Δικαίωση» (υπό σύσταση), Παππάς Ανδρέας.
5. Ομοσπονδία Εμπορικών Συλλόγων και Νοτιοδυτικής Ελλάδος, Βαγενάς Γεώργιος.
6. Λοιποί φορείς (επιμελητήρια, καταναλωτικές ενώσεις, εμπορικοί σύλλογοι και ομοσπονδίες).
