Μαχαίρι στον προϋπολογισμό της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και εκ βάθρων δομικές αλλαγές επεφύλασσε η Κομισιόν για τους αγρότες της Ε.Ε. στο πλαίσιο των χθεσινών ανακοινώσεών της για το «πιο φιλόδοξο» πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) της επόμενης περιόδου 2028-2034, συνολικού προϋπολογισμού 2 τρισ. ευρώ.
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επόμενη ΚΑΠ προβλέπει συρρίκνωση του προϋπολογισμού κάτω από τα 300 δισ. ευρώ από τα συνολικά σχεδόν 387 εκατ. της περιόδου 2021-2027, κάτι που μεταφράζεται σε μείωση άνω του 20%. Σύμφωνα με το Euroactiv, υπολογίζεται ότι η μείωση ανέρχεται σε 30% προσαρμοσμένη στις πραγματικές τιμές του 2025.
Αν και τα 300 δισ. αναφέρθηκαν ως «οριοθετημένη» εισοδηματική στήριξη των παραγωγών, δεν αφορούν μόνο τις πληρωμές με βάση την έκταση, δηλαδή τις σημερινές άμεσες (στρεμματικές) ενισχύσεις, αλλά περιλαμβάνουν και άλλες αποζημιώσεις και πληρωμές για τους αγρότες, όπως αγροπεριβαλλοντικές δράσεις, επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις, στήριξη για νέους αγρότες, εργαλεία διαχείρισης κινδύνου, κ.ά.
Όπως δήλωσε ο αρμόδιος Επίτροπος για τη Γεωργία, Ch. Jansen, ενημερώνοντας το Ευρωκοινοβούλιο για την εξέλιξη της ΚΑΠ, πρόκειται για το 80% του τρέχοντος προϋπολογισμού που θα είναι διασφαλισμένο δηλαδή, όπως εξήγησε, προστατευμένο ποσό μόνο για τη στήριξη του εισοδήματος των αγροτών και δεν θα μπορεί να υποστεί ευελιξίες ή να αλλάξει για μεταρρυθμίσεις, παρέχοντας σταθερότητα και προβλεψιμότητα για τους αγρότες. Ο ίδιος ανέφερε ότι η στήριξη εισοδήματος τώρα προσδιορίζεται με μια ευρύτερη έννοια από την άμεση στήριξη που πρόσφερε μέχρι σήμερα, ο γνωστός ως α’ πυλώνας, ενσωματώνοντας όχι μόνο πληρωμές με βάση την έκταση αλλά επίσης και άλλες ενισχύσεις και αποζημιώσεις, όπως προαναφέρθηκε.
Το τέλος της ΚΑΠ
Ταυτόχρονα η ΚΑΠ δεν θα είναι πλέον αυτόνομη αλλά συγχωνεύεται με το ταμείο Κοινωνικής Συνοχής και τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης και έτσι οι δύο πυλώνες (άμεσες ενισχύσεις-αγροτική ανάπτυξη), μετά από 29 χρόνια σε ισχύ, καταργούνται. Αν και υπάρχει η δέσμευση για την εισοδηματική στήριξη των αγροτών με... διευρυμένη έννοια, η χρηματοδότηση για τις αγροτικές περιοχές και την ανάπτυξη θα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις πολιτικές κάθε κράτους-μέλους.
Τα κράτη-μέλη καλούνται να επενδύσουν στο πλαίσιο ενός μεγαλύτερου φακέλου, ο οποίος θα βασίζεται στις ανάγκες τους μέσα από πυλώνες διάφορων πολιτικών που θα αποτυπώνονται στα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης, τα οποία εισάγει η Κομισιόν και ουσιαστικά παραπέμπουν σε εθνική διαχείριση.
Εξειδικεύοντας, οι δύο αντιπρόεδροι της Κομισιόν και ο Επίτροπος επισήμαναν ότι το σχέδιο συνδυάζει διάφορα υφιστάμενα ταμεία: ΚΑΠ και Ταμεία Αγροτικής Ανάπτυξης, ΕΤΠΑ, Ταμείο Συνοχής, Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, ΕΚΤ, Αλιεία, ΗΟΜΕ.
Η συνολική χρηματοδότηση των Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων θα ανέλθει σε περίπου 865 δισ. ευρώ για την περίοδο 2028-2034 εκ των οποίων υπάρχουν δύο προκαθορισμένα κονδύλια:
- τουλάχιστον 296 δισ. θα διατεθούν για τη στήριξη του εισοδήματος αγροτών και αλιέων,
- 34 δισ. για τη μετανάστευση και τη διαχείριση των συνόρων,
Περίπου 450 δισ. θα διατεθούν για τη συνοχή, την αγροτική ανάπτυξη και τις αλιευτικές κοινότητες. Από το ποσό αυτό θα διατεθούν 218 δισ. για τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες της Ευρώπης.
Ήδη οι ευρωβουλευτές του ΕΛΚ και των σοσιαλιστών και δημοκρατών αντιδρούν στο συνολικό σχέδιο του ΠΔΠ.
Διαμαρτυρία αγροτών
Στο μεταξύ, χθες αγροτικοί σύλλογοι από διάφορα κράτη-μέλη της Ε.Ε. πραγματοποίησαν πορεία στις Βρυξέλλες μπροστά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προειδοποιώντας για σοβαρές αλλαγές στην ΚΑΠ. Η διαδήλωση περιλάμβανε ομιλίες και πανό εκ των οποίων και ένα από την κεντρική οργάνωση Copa & Cogeca που έγραφε «Χωρίς προϋπολογισμό, Χωρίς ΚΑΠ, Χωρίς Αγρότες, Χωρίς ασφάλεια».
Οι εκπρόσωποι των ευρωπαίων αγροτών και συνεταιρισμών ευελπιστούν ότι θα σταλεί ένα σαφές μήνυμα αποδοκιμασίας για τις προτεινόμενες περικοπές και την αναδιάρθρωση της αγροτικής χρηματοδότησης της Ε.Ε. Σε κάθε περίπτωση, θεωρούν ότι οι περικοπές θα έχουν σοβαρές συνέπειες για την επόμενη γενιά αγροτών και το ενδεχόμενο να γεμίσουν οι Βρυξέλλες το φθινόπωρο με τρακτέρ είναι ορατό.
