Παρά την παρουσίαση της εξωδικαστικής συμφωνίας μεταξύ ΔΕΠΑ Εμπορίας και Gazprom Export για το θέμα της αναθεώρησης της τιμής στην οποία προμηθευόταν η ελληνική εταιρεία το φυσικό αέριο από τον ρωσικό κολοσσό το 2022, ως θετικής εξέλιξης υπέρ των ελληνικών συμφερόντων, φαίνεται πως προκύπτουν ορισμένα ερωτηματικά ως προς τους χειρισμούς της διοίκησης της ΔΕΠΑ.
Όπως ανακοινώθηκε χθες, η ΔΕΠΑ Εμπορίας προχώρησε σε εξωδικαστική συμφωνία με τη Gazprom Export, επιλύοντας συναινετικά τις διαφορές που είχαν ανακύψει μεταξύ των δύο πλευρών. Η συμφωνία, κατά την εταιρεία, αποτελεί δικαίωση αλλά και αποτέλεσμα στοχευμένων, σταθερών και δυναμικών πρωτοβουλιών της διοίκησης και των στελεχών της εταιρείας, ήδη από το 2022.
Υπενθυμίζεται ότι η ΔΕΠΑ τον Νοέμβριο του 2022 κατέθεσε αίτημα αναθεώρησης τιμής, όπως προβλέπεται από την υφιστάμενη σύμβαση στην GPE, θεωρώντας ότι η τιμή πώλησης προς την ΔΕΠΑ ήταν πολύ υψηλή, τόσο σε σύγκριση με το spot LNG, όσο και σε σχέση με την τιμή πώλησης της GPE προς τον έτερο ανταγωνιστή της ΔΕΠΑ στην ελληνική αγορά, όλη την περίοδο 2022-2023-2024.
Στις διαπραγματεύσεις που διήρκησαν όλο το 2023 δεν κατέστη δυνατόν να βρεθεί εμπορική λύση και η ΔΕΠΑ, βλέποντας ότι δεν υπήρχε εκείνη την χρονική περίοδο λύση που να διασφαλίζει τα συμφέροντα της, κατέφυγε σε διεθνή διαιτησία τον Μάρτιο του 2024. Όπως αναφέρει η εταιρεία, η προσφυγή στη διαιτησία αλλά και η επιχειρηματολογία που κατέθεσε η ομάδα διαχείρισης της ΔΕΠΑ (αποτελούμενη από στελέχη της εταιρείας αλλά και από διεθνούς κύρους συμβούλους) οδήγησε την GPE τους τελευταίους μήνες στην επαναπροσέγγιση με την ΔΕΠΑ και την κατάθεση συμβιβαστικής πρότασης.
Στα βασικά σημεία της συμφωνίας περιλαμβάνονται τα εξής:
- Διασφαλίζεται ανταγωνιστική τιμή προμήθειας για τα έτη 2025-2026, ενισχύοντας τη δυνατότητα της ΔΕΠΑ να υποστηρίξει το επιχειρηματικό και επενδυτικό της σχέδιο. Πηγές αναφέρουν ότι η συμφωνία προβλέπει αναδρομική έκπτωση τιμής.
- Επιλύονται πλήρως όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με απολήψεις ποσοτήτων από παρελθόντα έτη. Σύμφωνα με πληροφορίες, διαγράφονται όλες οι οικονομικές απαιτήσεις και οι αξιώσεις για ρήτρες take or pay, συνολικού ύψους περίπου 400 εκατ. ευρώ, ακυρώνονται πλήρως.
- Εξασφαλίζεται η συνέχιση της αδιάλειπτης προμήθειας φυσικού αερίου από τον βασικό προμηθευτή της ΔΕΠΑ τουλάχιστον έως τη λήξη της σύμβασης και σε πλήρη συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία και τις αποφάσεις της Ε.Ε.
- Αποτρέπεται κάθε ενδεχόμενο διακοπής ροής ή επιδείνωσης της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας, σε μια περίοδο διεθνούς γεωπολιτικής αστάθειας.
Ερωτηματικά
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., Ν. Φαραντούρη πρόκειται για αμφιλεγόμενο συμβιβασμό μεταξύ Gazprom-ΔΕΠΑ και ζημία της εταιρείας και της χώρας, που εγείρει ερωτηματικά.
Ο ίδιος αναφέρεται στην απόφαση της διοίκησης το 2022 να διακόψει μονομερώς την προμήθεια αερίου από τη ρωσική εταιρεία, προβάλλοντας υψηλότερο κόστος, διαφωνία ως προς την τιμή και εξασφαλισμένη θετική έκβαση με προσφυγή στα διεθνή δικαστήρια.
Μετά τις χθεσινές ανακοινώσεις της ΔΕΠΑ, ο ευρωβουλευτής τονίζει ότι προκύπτουν ερωτηματικά σχετικά με την μονομερή απόφαση της εταιρείας που σταμάτησε την προμήθεια το 2022 ως προς το ύψος, τελικά, της τιμής του ρωσικού αερίου αλλά και της νέας τιμής που συμφωνήθηκε, αφήνοντας αιχμές για υψηλότερο κόστος έναντι του αντίστοιχου πριν τους χειρισμούς της διοίκησης, κάνοντας λόγο για ζημιά σε βάρος της εταιρείας, της οικονομίας και της κοινωνίας.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο του Δελτίου Τύπου του ευρωβουλευτή
Ερωτηματικά από τον εξωδικαστικό συμβιβασμό Gazprom-ΔΕΠΑ
Ερωτηματικά εγείρει σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη ο «αμφιλεγόμενος συμβιβασμός Gazprom-ΔΕΠΑ για ζημία της εταιρίας και της χώρας», όπως αναφέρει σε δηλώσεις του απ’ το Στρασβούργο.
Όπως επισημαίνει ο Έλληνας ευρωβουλευτής και καθηγητής του Δικαίου της Ενέργειας:
«Το 2022 ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ Κ. Ξιφαράς αποφάσισε μονομερώς να διακόψει την προμήθεια φυσικού αερίου από την Gazprom (μέσω του αγωγού Turkstream απ' την Μαύρη Θάλασσα) χωρίς να υπάρχει κάποια νομική υποχρέωση βάσει του διεθνούς ή ευρωπαϊκού δικαίου ή κυρώσεις που να επέβαλαν αυτή τη μονομερή ενέργεια. Πράγματι άλλες ευρωπαϊκές (και ελληνικές) εταιρείες συνέχισαν να προμηθεύονται φυσικό αέριο απ’ την Gazprom και τον αγωγό Turkstream αφού δεν υπήρχε καμία υποχρέωση/κύρωση/περιορισμός προς τούτο.
Η διοίκηση της ΔΕΠΑ μέσω «κύκλων» και ακριβοπληρωμένης διαφήμισης διέρρεε όλο αυτό το διάστημα ότι το έκανε αυτό επειδή: α) το αέριο της Gazprom ήταν ακριβότερο, β) υπήρχε διαφωνία ως προς την τιμή, γ) θα προσέφευγε έτσι κι αλλιώς στα διεθνή δικαστήρια με εξασφαλισμένη θετική έκβαση («στο τσεπάκι»). Οπότε ουδέν μεμπτόν ή ανησυχητικό, έλεγε.
Σήμερα ενημερωνόμαστε ότι η ΔΕΠΑ κατέληξε σε συμβιβασμό με τη Gazprom:
α) λίγο πριν την απόφαση του διεθνούς διαιτητικού δικαστηρίου πού ήταν «βέβαιη ότι θα την δικαίωνε»...
β) ώστε να συνεχιστεί η παροχή «του φθηνότερου ρωσικού αερίου σε σχέση με το ακριβότερο LNG» (!!!),
γ) μέχρι το 2026 (και μετά βλέπουμε)».
Σύμφωνα με τον κ. Φαραντούρη, «εδώ προκύπτουν εύλογα ερωτηματικά προς τον Διευθύνοντα Σύμβουλο για τους χειρισμούς ως προς τα συμφέροντα της ΔΕΠΑ»:
1. Αφού τελικά επιβεβαιώνετε ότι «το αέριο της Gazprom είναι φθηνότερο απ' το υγροποιημένο LNG», γιατί σταματήσατε το 2022 μονομερώς την προμήθεια;
2. Αφού είχατε «σίγουρη τη δικαστική δικαίωση της ΔΕΠΑ» γιατί συμβιβαστήκατε πριν την δικαστική απόφαση (που θα σας δικαίωνε, όπως λέτε, και θα κάλυπτε δικαστικά τους αμφιλεγόμενους χειρισμούς σας);
3. Σε ποια τιμή συμφωνήσατε με τους Ρώσους της Gazprom να τιμολογείται στο εξής το αέριο; Αν συμφωνήσατε, όπως φημολογείται, σε ΥΨΗΛΟΤΕΡΗ ΤΙΜΗ απ’ αυτή που αγόραζε το αέριο η ΔΕΠΑ πριν τους χειρισμούς σας, τότε έχετε ΖΗΜΙΩΣΕΙ την εταιρεία, τους καταναλωτές, τη χώρα και την εθνική οικονομία», καταλήγει ο ευρωβουλευτής.
- Ο κ. Νικόλας Φαραντούρης διετέλεσε μέλος Δ.Σ., νομικός σύμβουλος και Πρόεδρος (υπηρεσιακός) της ΔΕΠΑ μεταξύ 2009 -2019 και Πρόεδρος της νομικής επιτροπής της EUROGAS (2016-2019), της ένωσης 45 ενεργειακών εταιρειών στις Βρυξέλλες. Το 2019 η ΔΕΠΑ κέρδισε στα διεθνή διαιτητικά δικαστήρια τη δικαστική διαμάχη με την τουρκική εταιρεία φυσικού αερίου BOTAS ύψους €250 εκ. μειώνοντας τις τιμές φυσικού αερίου προέλευσης Αζερμπαϊτζάν μέσω Τουρκίας στην Ελλάδα.
