Δυσβάσταχτο είναι το επιπλέον κόστος που επιφέρουν οι αλλεπάλληλες ανατιμήσεις στην ενέργεια, ιδίως για τα νοικοκυριά με χαμηλόμισθα μέλη, καθώς η ήδη μειωμένη αγοραστική δυνατότητα συρρικνώνεται περαιτέρω, ενώ δεν ικανοποιούνται επαρκώς βασικές ανάγκες, όπως η θέρμανση κατά τη χειμερινή περίοδο.
Αυτός ακριβώς ο συνδυασμός είναι που φέρνει πλέον χιλιάδες νοικοκυριά πιο κοντά στο φάσμα της ενεργειακής φτώχειας, καθώς είτε εξαναγκάζονται να κλείσουν τον διακόπτη για να “κάψουν” λιγότερη ενέργεια ή αδυνατούν, σταδιακά, να αποπληρώσουν τους λογαριασμούς τους. Η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη όταν πρόκειται για νοικοκυριά με χαμηλόμισθους, χαμηλοσυνταξιούχους, ανέργους, παιδιά, ΑμεΑ κ.τ.λ.
Αναφέρουμε ενδεικτικά δύο παραδείγματα πραγματικών νοικοκυριών:
Διπλάσια σε σχέση με πέρσι
Για ένα νοικοκυριό στον Νομό Αττικής με δύο άτομα (ζευγάρι, με ένα μέλος μισθωτό και ένα μέλος με περιοδική ημιαπασχόληση), χωρίς κεντρική ή αυτόνομη θέρμανση, με κατανάλωση 2.450 κιλοβατωρών το τετράμηνο (612 κιλοβατώρες / μήνα), το ενδεικτικό κόστος μόνο του ρεύματος (με βασικό τιμολόγιο ΔΕΗ Γ1), χωρίς τις άλλες χρεώσεις (ΕΤΜΕΑΡ, ΥΚΩ, δίκτυα, δημοτικά τέλη, ΕΡΤ κ.τ.λ.), για την περίοδο Οκτώβριος 2021 - Ιανουάριος 2022, διαμορφώνεται σε 469,763 ευρώ (μαζί με επιδοτήσεις και εκπτώσεις του προμηθευτή).
Την αντίστοιχη περίοδο 2020-2021, το ίδιο νοικοκυριό με την ίδια κατανάλωση δαπάνησε 270,922 ευρώ, δηλαδή φέτος πληρώνει παραπάνω 198,841 ευρώ στο τετράμηνο, σχεδόν τα διπλάσια σε σχέση με πέρσι. Με αναγωγή στο έτος, η συνολική επιβάρυνση του νοικοκυριού είναι 1.400,289 ευρώ φέτος, έναντι 812,763 ευρώ πέρσι, που σημαίνει ότι πληρώνει επιπλέον 587,526 ευρώ (+72,3%), δηλαδή σχεδόν όσο είναι ένας κατώτατος μισθός, στην πραγματική ζωή...
Η δε ετήσια δαπάνη των 1.400 ευρώ αντιστοιχεί σε περίπου δύο μισθούς που χάνονται, μόνο για την καθαρή χρέωση του ρεύματος και χωρίς να υπολογίζονται οι υπόλοιπες δαπάνες στέγασης (ΕΥΔΑΠ, ενοίκιο, κοινόχρηστα, τηλεπικοινωνίες κ.τ.λ.).
Το συγκεκριμένο νοικοκυριό πλήρωσε εκκαθαριστικό λογαριασμό τετραμήνου για την περίοδο 15 Ιουλίου - 15 Οκτωβρίου 2021 ύψους 308 ευρώ, έναντι 219 ευρώ την ίδια ακριβώς περίοδο το 2020 (+89 ευρώ). Ειδικότερα, μόνο η χρέωση ρεύματος για την ίδια περίοδο, δηλαδή πριν τις πολύ μεγάλες ανατιμήσεις, ήταν 308,29 ευρώ, ενώ η αντίστοιχη χρέωση για το 2021 ήταν 228 ευρώ, δηλαδή επιβαρύνθηκε επιπλέον με 80,29 ευρώ. Σημειώνεται ότι στον “φουσκωμένο” λογαριασμό του 2021 περιλαμβάνεται και ένα μέρος εκπτώσεων και επιδότησης...
Είδος πολυτελείας... Θέρμανση
Άλλο νοικοκυριό στον Νομό Αττικής με τρία μέλη (ζευγάρι συνταξιούχων με ένα παιδί ΑμεΑ) έχει καταναλώσει 1.800 κιλοβατώρες το τετράμηνο Οκτωβρίου 2021 - Ιανουαρίου 2022 (450 κιλοβατώρε / μήνα), αλλά διαθέτει και αυτόνομη θέρμανση με πετρέλαιο και μέχρι σήμερα έχει δαπανήσει, με πολύ συγκρατημένη κατανάλωση, 600 ευρώ για την προμήθεια πετρελαίου θέρμανσης (που αντιστοιχεί συνολικά σε 532 λίτρα, με μέση τιμή 1,13 ευρώ/λίτρο).
Στην περίπτωση αυτή, στο τετράμηνο έχει χρεωθεί (βασικό τιμολόγιο ΔΕΗ Γ1) με 298 ευρώ μόνο για την τιμή του ρεύματος, έναντι 208,44 ευρώ το αντίστοιχο περσινό τετράμηνο, δηλαδή δαπάνησε φέτος 90 ευρώ παραπάνω (+43%) για τέσσερις μήνες.
Αναφορικά με το πετρέλαιο θέρμανσης, επίσης υπάρχει επιπλέον επιβάρυνση κατά 174,4 ευρώ, καθώς, για 532 λίτρα, πέρσι η τιμή ήταν 425,6 ευρώ (με 80 λεπτά το λίτρο), ενώ φέτος είναι 600 ευρώ (με μέση τιμή 1,13 ευρώ το λίτρο). Το εν λόγω νοικοκυριό δεν δικαιούται επίδομα θέρμανσης...
Επομένως, το συγκεκριμένο νοικοκυριό έχει επιβαρυνθεί, επιπλέον, με συνολικά 264,4 ευρώ, για ρεύμα / θέρμανση, μόνο για το χειμερινό τετράμηνο και με συντηρητική κατανάλωση πετρελαίου.
Σε όλα τα παραπάνω δεν υπολογίζονται καν οι “κρυφές” ενεργειακές χρεώσεις, που περιλαμβάνουν την αύξηση στο ρεύμα κοινοχρήστων και την αύξηση στα δημοτικά τέλη, λόγω των ανατιμήσεων στην ηλεκτρική ενέργεια, ή οι δαπάνες για βενζίνες κ.τ.λ.
Εκρηκτικό μείγμα ανατιμήσεων - χαμηλών μισθών
Η κυβέρνηση της Ν.Δ. επικαλείται συνεχώς τις διεθνείς εξελίξεις αλλά και τις αντίστοιχες τιμές ρεύματος στην Ε.Ε. Μάλιστα αποφαίνεται ότι συγκριτικά με άλλα κράτη-μέλη η Ελλάδα έχει φθηνότερη τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στη λιανική (σε αντίθεση με τη χονδρική...). Αυτό όμως που αποσιωπά είναι ότι η τιμή του ηλεκτρισμού στους λογαριασμούς των νοικοκυριών μόνη της δεν αποτελεί ουσιαστική πληροφορία: η συνάρτηση της δαπάνης με τον πραγματικό μισθό αποκαλύπτει την αλήθεια για το βάρος που σηκώνουν οι καταναλωτές. Για έναν εργαζόμενο με κατώτατο, μικτό μισθό ύψους 663 ευρώ / μήνα (από 1/1/2022) ή 650 ευρώ / μήνα (το 2021), δηλαδή καθαρό εισόδημα περίπου 585 ευρώ / μήνα, ακόμα και μια επιβάρυνση της τάξεως των 40 ευρώ επιπλέον τον μήνα για ρεύμα (ή 160 ευρώ στο τετράμηνο) είναι μια σημαντική απώλεια (της τάξεως του 7%) από το ήδη περιορισμένο εισόδημά του.
Τα δε 52 λεπτά την ημέρα, με τα οποία ισοδυναμεί η αύξηση του κατώτατου μισθού από την κυβέρνηση της Ν.Δ., αντιστοιχούν, στην καλύτερη περίπτωση, με επιπλέον κατανάλωση περίπου 3 κιλοβατωρών την ημέρα...
Είναι ενδεικτικό ότι, προ υγειονομικής αλλά και ενεργειακής κρίσης (αναφορά σε στοιχεία β΄εξαμήνου 2019 Eurostat), στην Ελλάδα για ένα άτομο με μέσο ετήσιο μισθό 8.195 ευρώ και μέσο λογαριασμό ρεύματος ύψους 690 ευρώ το έτος, σχεδόν το 1/10 του μισθού εξανεμιζόταν μόνο για τη δαπάνη του λογαρισμού ρεύματος.
Στη Νορβηγία, που είχε το ακριβότερο ρεύμα στη λιανική την ίδια περίοδο, η μέση δαπάνη για ρεύμα 2.467 ευρώ ετησίως αντιστοιχούσε σε περίπου 6% του μέσου ετήσιου μισθού του Νορβηγού, που όμως ανερχόταν σε 39.125 ευρώ...
Μέλλον σκοτεινό
Πάντως η φετινή χρονιά προδιαγράφεται δύσκολη μέχρι το τέλος της, καθώς ήδη εκτιμάται ότι, με βάση τις αυξανόμενες χονδρικές τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου, τα νοικοκυριά στην Ευρώπη θα πληρώσουν κατά μέσο όρο πάνω από 54% επιπλέον κόστος για την ενέργεια σε σχέση με ό,τι πλήρωναν πριν από δύο χρόνια.
Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της Bank of America Corp., ο μέσος οικιακός καταναλωτής θα δαπανήσει 1.850 ευρώ σε ενέργεια την τρέχουσα χρονιά, έναντι 1.200 ευρώ το 2020.
