Εκτός ελέγχου βρίσκονται πλέον οι τιμές του φυσικού αερίου, οι οποίες πιέζουν αντίστοιχα και τις χονδρεμπορικές τιμές του ρεύματος σε πρωτόγνωρα ύψη, δεδομένου ότι πλέον η ηλεκτροπαραγωγή βασίζεται κυρίως στο εισαγόμενο αέριο.
Για σήμερα Πέμπτη η μέση χονδρεμπορική τιμή στο Χρηματιστήριο Ενέργειας έσπασε νέο ρεκόρ, καθώς διαμορφώνεται στα 204,38 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ η τιμή του αερίου (Ολλανδικό TTF) χθες προς στιγμήν άγγιξε μέχρι και τα 161,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα (!) για να προσγειωθεί αργότερα στα 108 ευρώ.
Είναι χαρακτηριστικό το ότι, βάσει των τελευταίων στοιχείων του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, η μέση τιμή της βασικής χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (DAM) διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο στα 134,73 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από 121,72 τον Αύγουστο και 46,60 ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2020, καταγράφοντας ετήσια αύξηση ύψους 189,1%!
Αξίζει να σημειωθεί ότι η τιμή Σεπτεμβρίου διαμορφώθηκε στα παραπάνω υψηλά επίπεδα με μέση τιμή φυσικού αερίου κοντά στα 70 ευρώ. Πού θα φτάσουν οι χονδρεμπορικές τιμές για τον τρέχοντα μήνα, όταν ήδη η τιμή του αερίου στις διεθνείς αγορές έχει ξεπεράσει από τις αρχές Οκτωβρίου τα 100 ευρώ και συνεχίζει να κινείται ανοδικά;
Τον Σεπτέμβριο, βάσει του μείγματος ηλεκτροπαραγωγής, η ζήτηση καλύφθηκε σχεδόν κατά το ήμισυ από τις μονάδες φυσικού αερίου (46%) και ακολουθούν ΑΠΕ (28%), εισαγωγές (15%), λιγνιτικές μονάδες (8%) και υδροηλεκτρικά (3%).
Ζητείται ευρωπαϊκή λύση
Αν και αρκετά κράτη - μέλη πιέζουν από τον περασμένο μήνα για τη λήψη μέτρων σε κεντρικό επίπεδο, έχοντας μάλιστα καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις, η Ε.Ε. παραπέμπει το θέμα στην επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής (21-22.10).
Πάντως η επίτροπος Ενέργειας της Ε.Ε. K. Σίμσον, μιλώντας χθες σε συζήτηση στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το ενεργειακό κόστος, ανακοίνωσε παρέμβαση στην αγορά αερίου, ενώ ήταν καθησυχαστική ως προς την επάρκεια ενόψει του χειμώνα.
Ανήγγειλε ότι έως το τέλος του έτους θα προτείνει μεταρρύθμιση της αγοράς αερίου, ώστε να καταστεί ανθεκτικότερη στις αυξήσεις των τιμών, και θα αναθεωρηθούν ζητήματα σχετικά με την αποθήκευση και την ασφάλεια εφοδιασμού.
Μίλησε επίσης για ανάγκη στοχευμένης υποστήριξης βραχυπρόθεσμα από τις κυβερνήσεις της Ε.Ε. στους καταναλωτές μέσω απευθείας πληρωμών σε εκείνους που κινδυνεύουν περισσότερο από ενεργειακή φτώχεια, με μείωση φόρων στην ενέργεια και μετατόπιση των χρεώσεων στη γενική φορολογία, χρησιμοποιώντας μέρος των χρημάτων από την πώληση δικαιωμάτων CO2.
Παράλληλα τόνισε ότι οι αρχές ανταγωνισμού θα πρέπει να χαλιναγωγήσουν την κερδοσκοπία στις αγορές ενέργειας.
Οι ευρωβουλευτές ζήτησαν διεξαγωγή έρευνας σχετικά με τη χειραγώγηση της αγοράς από κρατικούς και μη κρατικούς παράγοντες, καθώς και σχετικά με την κερδοσκοπία στην αγορά άνθρακα της Ε.Ε., προκειμένου να μετρηθεί ο αντίκτυπος που έχουν οι δύο αυτοί παράγοντες στις τιμές.
Πολλοί επέμειναν στην ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων για την προστασία των πλέον ευάλωτων από την αύξηση των λογαριασμών, αρκετοί ζήτησαν να ενισχυθεί η ικανότητα αποθήκευσης φυσικού αερίου και να θεσπιστούν κοινά προγράμματα αγοράς φυσικού αερίου, ενώ άλλοι δήλωσαν ότι η κρίση είναι αποτέλεσμα της προσέγγισης στον τομέα της ενέργειας με επίκεντρο τις αγορές και της δράσης των κερδοσκόπων και ζήτησαν να τεθούν ανώτατα όρια στις τιμές της ενέργειας.
Μέτρα και στην αγορά
Να αξιολογηθούν και να ληφθούν μέτρα για τις διαρθρωτικές αδυναμίες και ελλείψεις στις υποδομές ενέργειας, το ρυθμιστικό πλαίσιο και την οργάνωση της αγοράς, προκειμένου να μην επαναληφθούν τα ίδια φαινόμενα ανατιμήσεων, ζητά πλέον ο υπουργός ΠΕΝ Κ. Σκρέκας.
Στη χθεσινή συνεδρίαση του συμβουλίου υπουργών Περιβάλλοντος της Ε.Ε. αναφέρθηκε στην ανωτέρω αναγκαία παρέμβαση και πρόσθεσε ότι στον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής θα πρέπει να είναι η αναμόρφωση του ρυθμιστικού πλαισίου για την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης με τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας και των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης των κρατών - μελών.
Επιπλέον πρότεινε:
* Να ενεργοποιηθεί άμεσα το Αποθεματικό Σταθεροποίησης της αγοράς, στο πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), ώστε τα κράτη - μέλη να μπορούν να αντλήσουν επιπλέον έσοδα για να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες νοικοκυριών - επιχειρήσεων την επόμενη χειμερινή περίοδο.
* Να δημιουργηθεί μία εργαλειοθήκη για τα κράτη - μέλη ώστε να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την υφιστάμενη κατάσταση, προστατεύοντας τους πολίτες και θωρακίζοντας τις οικονομίες από αντίστοιχες καταστάσεις στο μέλλον.
Ο ίδιος σημείωσε ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει υποβάλει συγκεκριμένη και κοστολογημένη πρόταση για την άμεση αντιστάθμιση των επιπτώσεων από το αυξημένο κόστος ενέργειας, που προβλέπει τον πλειστηριασμό μελλοντικών δικαιωμάτων εκπομπών για τη στήριξη των Ευρωπαίων καταναλωτών.
