Σκεπτικισμός επικρατεί, κυρίως το τελευταίο διάστημα, σχετικά με τον ρόλο του φυσικού αερίου και την ανάγκη διαχείρισης έργων διερεύνησης πιθανών κοιτασμάτων, αλλά και υποδομών μεταφοράς, στις νέες συνθήκες της ενεργειακής μετάβασης.
Η Ε.Ε., στο πλαίσιο των πολιτικών και των φιλόδοξων στόχων που θέτει μακροπρόθεσμα για πλήρη απανθρακοποίηση και μετάβαση σε οικονομίες μηδενικού άνθρακα, περιορίζει βαθμιαία τη στήριξή της σε projects ανάπτυξης και φυσικού αερίου, ως ορυκτού καυσίμου, στον βαθμό που δεν είναι συμβατά με την “πράσινη” ατζέντα της.
Την ίδια στιγμή, οι επιπτώσεις της πανδημίας (περιοριστικά μέτρα, πτώση ζήτησης και τιμών) είναι έντονες, προκαλώντας ακόμα και κλυδωνισμούς στις αγορές πετρελαίου - φυσικού αερίου, με αντίστοιχη επίπτωση στην κερδοφορία ισχυρών εταιρειών του κλάδου, που αναθεωρούν προβλέψεις και εκτιμήσεις για το κόστος και τον χρονικό ορίζοντα των επενδύσεών τους.
Οι δύο αυτοί παράγοντες φαίνεται πως διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις σημαντικών “παικτών” του χώρου, που επαναπροσδιορίζουν τις επιδιώξεις και τα στρατηγικά τους σχέδια, υιοθετώντας νέες κατευθύνσεις, πιο συμβατές προς την ενεργειακή μετάβαση, καθυστερώντας, υποχωρώντας ή και ματαιώνοντας ακόμα διεθνείς επενδύσεις στην έρευνα κι εκμετάλλευση υδρογονανθράκων.
Πρόσφατα έγινε γνωστή η αποχώρηση της ισπανικής Repsol, σε κοινοπραξία με την ελληνική Εnergean, από την αξιοποίηση block στην Αιτωλοακαρνανία, ενώ πιθανότατα θα υπάρξει συνέχεια, δεδομένου ότι η ίδια εταιρεία έχει σχετική παρουσία και σε περιοχές του Ιονίου και των Ιωαννίνων, ενώ καθυστερήσεις ή παρατάσεις παρατηρούνται και σε άλλα αντίστοιχα έργα.
Μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε σαφής τοποθέτηση από πλευράς κυβέρνησης για το τι μέλλει γενέσθαι, ενώ και οι συμμετέχουσες ελληνικές εταιρείες δεν έχουν ανοίξει “τα χαρτιά τους”. Πάντως, την περασμένη Πέμπτη, κύκλοι του ΥΠΕΝ απαντώντας σε σχετική ερώτηση επισήμαναν πως “δεν έχουμε παγώσει τίποτα. Ως πολιτεία, προσπαθούμε να διευκολύνουμε εκείνους που έχουν δείξει ενδιαφέρον για να επενδύσουν στη χώρα μας, αναφορικά με τη διερεύνηση πιθανών κοιτασμάτων”. Όπως ανέφεραν, οι εγκριθείσες παραχωρήσεις δίνουν κάποιες δυνατότητες στους παραχωρησιούχους κι ένα χρονικό διάστημα, εντός του οποίου πρέπει να υλοποιήσουν συγκεκριμένες παρεμβάσεις, όμως σε επίπεδο συμπεριφορών και αποφάσεων στρατηγικής κάθε εταιρείας “δεν μπορούμε να συνεισφέρουμε, αφορά τις ίδιες τις εταιρείες”.
Στην Ετήσια Έκθεση 2020, το Ινστιτούτο Ενέργειας ΝΑ Ευρώπης αναδεικνύει και μια άλλη προσέγγιση: εφόσον, παρά τη μεγάλη διείσδυση ΑΠΕ, θα εξακολουθούν να υπάρχουν υδρογονάνθρακες τους οποίους σήμερα η Ελλάδα αποκλειστικά εισάγει, πρέπει να εξεταστεί η αξιοποίηση του εγχώριου δυνητικού δυναμικού, ώστε να μειωθεί η υπέμετρη ενεργειακή εξάρτηση και συγχρόνως να αναβαθμιστεί η γεωπολιτική θέση της χώρας.
Είμαστε αισιόδοξοι
Δήλωση του διευθύνοντος συμβούλου της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ) Αριστοφάνη Στεφάτου στην ΑΥΓΗ
“Έως σήμερα, κανείς δεν έχει ουσιαστικά αμφισβητήσει ότι το φυσικό αέριο αποτελεί την καλύτερη διαθέσιμη επιλογή μας για τη μετάβαση σε μια οικονομία απεξαρτημένη από τα ορυκτά καύσιμα. Την παραδοχή αυτή αναγνώρισε μέσα στην εβδομάδα και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία, με διευκρινιστική της δήλωση, εξηγεί ότι σχετικά έργα που εντάσσονται στο πλαίσιο μια στρατηγικής ενεργειακής μετάβασης θα συνεχίσουν να στηρίζονται. Επιπρόσθετα, εάν αναλογιστούμε ότι οι σημερινές υποδομές φυσικού αερίου θα συντελέσουν στην ανάπτυξη του υδρογόνου, προκύπτει λογικά και αβίαστα ότι οι σημερινές επενδύσεις στο φυσικό αέριο είναι μια ασφαλής επιλογή.
Οι ιδιαίτερα φιλόδοξοι ευρωπαϊκοί στόχοι, επηρεάζουν, πράγματι, παραδοσιακές 'πετρελαϊκές' εταιρείες, με έδρα την Ευρώπη, οι οποίες ανακοινώνουν τον προοδευτικό μετασχηματισμό τους με αντίστοιχη διαφοροποίηση του χαρτοφυλακίου τους.
Παρ' όλα αυτά, πρέπει να επισημάνουμε ότι καμία δεν εγκαταλείπει το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Παρατηρούμε, συνεπώς, τις ανακατατάξεις που καταγράφονται διεθνώς στον τομέα και διατηρούμε τη βεβαιότητα ότι προωθούμε την αντικειμενικά καλύτερη λύση, το φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο.
Σήμερα παρατηρούμε τις συνέπειες δύο πολύ ισχυρών τάσεων: α) της οικονομικής κρίσης ως συνέπειας της πανδημίας του κορωνοϊού, β) μιας ιδιαίτερα φιλόδοξης κεντρικής ευρωπαϊκής πολιτικής για την επίσπευση της ενεργειακής μετάβασης. Ο συνδυασμός αυτός προκαλεί ανακατατάξεις σε διεθνές επίπεδο, ανακατατάξεις οι οποίες γίνονται αισθητές και στη χώρα μας. Ωστόσο, θεωρούμε ότι αφενός η οικονομική ύφεση είναι πρόσκαιρη, αφετέρου η επιτυχία της ενεργειακής μετάβασης είναι εξαρτημένη από τα μεταβατικά καύσιμα (φυσικό αέριο), προκειμένου να καταστεί οικονομικά ανεκτή από την κοινωνία. Επομένως, διατηρούμε την αισιοδοξία ότι η εξερεύνηση των υδρογονανθράκων στην πατρίδα μας θα παραμείνει μια από τις εθνικές προτεραιότητες”.
