Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Μετά το σήμα που έστειλε προχθές η κεντρική τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών, ότι δεν έχει πια λόγο να αγοράζει ομόλογα - να κόβει χρήμα, δηλαδή- επειδή έχει συνέλθει η αμερικανική οικονομία, ξανάρχισαν οι αναταράξεις στα χρηματιστήρια του κόσμου, με τους επενδυτές να στρέφονται στο δολάριο, τα επιτόκια του οποίου αναμένεται να ανέβουν το αργότερα στα μέσα του 2015, και στους αμερικανικούς τίτλους, που είναι πολύ περισσότερα υποσχόμενοι από τους αντίστοιχους της «ώριμης» -έως έτοιμης να... σαπίσει- ευρωπαϊκής οικονομίας. Άλλωστε τα στοιχεία που έδωσε χθες στη δημοσιότητα το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου δείχνουν ότι η μηχανή της αμερικανικής οικονομίας δουλεύει στο φουλ: Το τρίτο τρίμηνο του 2014 ο ρυθμός ανάπτυξης των ΗΠΑ έφτασε το 3,5%, ποσοστό που ξεπερνούν μόνο οι αναδυόμενες οικονομίες, με την κατανάλωση και τις εξαγωγές να σέρνουν τον χορό και με τις επενδύσεις να αυξάνονται με ταχύ ρυθμό.
Την ίδια ώρα η Ευρώπη παρασύρεται και από τα απόνερα των τεστ αντοχής των τραπεζών, που ναι μεν πήγαν σε γενικές γραμμές καλά -μόλις 25 τράπεζες «κόπηκαν», εκ των οποίων οι μισές είχαν ήδη φροντίσει να αυξήσουν τα κεφάλαιά τους στο μεσοδιάστημα μεταξύ «διαγωνίσματος» και «αποτελεσμάτων»-, αλλά δεν έλαμπαν και από υγεία. Αυτό βγήκε να θυμίσει χθες και ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εποπτείας των τραπεζών (ΕΒΑ) Αντρέα Ένρια δηλώνοντας από το Βερολίνο ότι «η υπόθεση δεν έχει τελειώσει ούτε για τις τράπεζες που πέρασαν άνετα τα τεστ» και προειδοποιώντας τους μεγάλους τραπεζικούς παίκτες στην Ευρώπη να μην χαλαρώνουν και να μην θεωρούν ότι είναι απολύτως ασφαλείς. Το αποτέλεσμα ήταν ένα μεγάλο ξεπούλημα των τραπεζικών μετοχών παντού στην Ευρώπη, με δραματικές απώλειες στις τιμές των ελληνικών και ιταλικών τραπεζών, αλλά και μεγάλη πτώση ακόμη και της ισχυρής Deutsche Bank.
Εξαίρεση η Ισπανία, σε φάση στασιμότητας η Γερμανία
Πέρα από τα σκαμπανεβάσματα των χρηματιστηρίων, όμως, συνολικότερα το οικονομικό κλίμα στην Ευρώπη δεν είναι το καλύτερο, με φωτεινή εξαίρεση τα στοιχεία της ανάκαμψης από την Ισπανία, η οποία, σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία της, είδε την οικονομία της να ανακάμπτει, έστω αργά, για πέμπτο συνεχόμενο τρίμηνο.
Αντίθετα, ανησυχητικά ήταν τα τελευταία στοιχεία του πληθωρισμού από τη Γερμανία, που παρέμεινε κάτω από το 1% στέλνοντας το μήνυμα ότι ο δρόμος για τη σταθερή, μακροπρόθεσμη ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας είναι ακόμη μακρύς - αν δεν έχει πισωγυρίσματα. Την ίδια ώρα στα ψηλά πατώματα της γερμανικής οικονομίας, από τον χημικό γίγαντα της BASF μέχρι την αεροπορική εταιρεία Lufthansa, οι μάνατζερ γίνονται όλο και πιο νευρικοί και διορθώνουν συνεχώς προς τα κάτω τις προβλέψεις τους για τζίρο και κερδοφορία, καθώς εκτιμούν ότι η οικονομία μπαίνει σε φάση στασιμότητας.
Αυτό μπορεί να καταστρέψει τα σχέδια του υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε να κλείσει τον προϋπολογισμό του 2015 με το περιβόητο «μαύρο μηδέν», χωρίς καθόλου νέο δανεισμό δηλαδή, καθώς ήδη ο γερμανικός Τύπος προβλέπει ότι τα φορολογικά έσοδα θα αποδειχθούν λιγότερα από τα αναμενόμενα. Αλλά και στην πρωταθλήτρια της χαμηλής ανεργίας, την Αυστρία, όλα δείχνουν ότι το καλοκαίρι η οικονομία έμεινε εντελώς στάσιμη μετά από μια αναιμική ανάπτυξη της τάξης του 0,2% και 0,1%, τα δύο πρώτα τρίμηνα του 2014, εξαιτίας της μειωμένης ζήτησης.
Όσο για την Ιταλία, βλέπει να ξεπουλιούνται τα... πετράδια του στέμματος. Το καμάρι της ιταλικής αυτοκινητοβιομηχανίας, η Φεράρι, μπαίνει στο χρηματιστήριο και οι ιταλικές εφημερίδες το έμαθαν μέσω... Λονδίνου. Κι αυτό διότι η έδρα της μαμάς εταιρείας, της Fiat των Ανιέλι, δεν είναι πλέον στο Τορίνο, αλλά στο Λονδίνο και διέπεται από το ολλανδικό δίκαιο.
