Ρεπορτάζ: ΘΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
"Déjà vu" Σεπτεμβρίου 2011, όταν οι τροϊκανοί έφυγαν 2 του μηνός από την Αθήνα εξοργισμένοι με τους "λεονταρισμούς" του τότε υπουργού Οικονομικών για να επιβάλουν (και "τιμωρητικά", όπως αναφέρθηκε) το χαράτσι στα ακίνητα που ανακοίνωσε 11 Σεπτεμβρίου ο Ευ. Βενιζέλος, έφερε η τελευταία εβδομάδα. Τρία χρόνια μετά, νέοι κυβερνητικοί "λεονταρισμοί" (το μικροπολιτικό "πυροτέχνημα" του πρωθυπουργού για εξασφάλιση ψήφου εμπιστοσύνης, ότι η Ελλάδα φεύγει τέλος 2014 από το Μνημόνιο) έφεραν ξανά αρνητικά αποτελέσματα. Ο Αντ. Σαμαράς, με στροφή 180 μοιρών, ανέφερε ότι "...αποτελεί στοιχείο των διαπραγματεύσεων μια πιθανή προληπτική γραμμή στήριξης που θα προστάτευε τη χώρα από πιθανές αναταράξεις στις αγορές..." και ότι "...η Ελλάδα θα συνεχίσει τον δρόμο των μεταρρυθμίσεων και της δημοσιονομικής εξυγίανσης".
Έτσι, οι αγορές πέτυχαν εκείνο που ήθελαν: να ανακαλέσει η κυβέρνηση το επικοινωνιακό πυροτέχνημα. Και "επέτρεψαν" προχθές να ανακτήσουν οι μετοχές στο ΧΑΑ μέρος της μεγάλης (9 δισ. ευρώ σε όρους κεφαλαιοποίησης) απώλειας των προηγούμενων ημερών, όχι χωρίς αυστηρούς όρους, όπως:
Καμία σκέψη συγκυβέρνησης Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ για μονομερείς κινήσεις, παρά τα όσα διαρρέονταν τις τελευταίες εβδομάδες. Η αρχή έγινε με την κυβέρνηση να υπαναχωρεί από την αρχική της πρόθεση να προχωρήσει σε νέες ρυθμίσεις χωρίς προηγούμενη έγκριση των δανειστών. Στο πλαίσιο αυτό, ανέβαλε την κατάθεση της ρύθμισης για τα ληξιπρόθεσμα χρέη στο Δημόσιο που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί την εβδομάδα που πέρασε και αναθεωρείται επί τα χείρω: επιτόκιο τουλάχιστον 5% αντί 4,5%, αποκλεισμός υπαχθέντων σε ρυθμίσεις τμηματικής εξόφλησης σε 12 ή 48 μηνιαίες δόσεις, κ.λπ.
Η κυβέρνηση μπαίνει σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας από Ε.Ε. για την περίοδο διαθεσιμότητας της πιστωτικής γραμμής, λογοδοτώντας σε Ε.Ε. - ΕΚΤ για οικονομική κατάσταση, ταμειακά υπόλοιπα, χρηματοπιστωτικές εξελίξεις, πορεία δημοσιονομικού ελλείμματος και λογαριασμούς γενικής κυβέρνησης. Ακόμη, θα υποχρεώνεται σε "stress test" τραπεζών και θα παραδίδει όλα τα στοιχεία στην Eurostat για να αξιολογήσει την ποιότητά τους, ενώ θα ενημερώνεται και ο ESM. Και, το κυριότερο, θα λογοδοτεί όπως και σήμερα για την πορεία εφαρμογής των μέτρων που αποφασίστηκαν.
Όλα αυτά σημαίνουν ότι η Ελλάδα μπαίνει σε νέα Μνημόνια, τα οποία υποδέχθηκαν οι αγορές με "πανηγυρικό" τρόπο: τον Γενικό Δείκτη μετοχών να κλείνει προχθές στις 931,81μονάδες με κέρδος 7,21%. Ωστόσο, στην αγορά ομολόγων, παρότι οι αποδόσεις έπεσαν, παραμένουν σε υψηλότατα επίπεδα. Το spread του 10ετούς ομολόγου βρέθηκε προχθές στις 724 μονάδες βάσης με απόδοση 8%.
Το κραχ ξέσπασε όταν την Τρίτη ο γενικός δείκτης έχασε τη "μάχη των 1.000 μονάδων" κατρακυλώντας στις 948,21, χάνοντας 5,70% και με τις τραπεζικές μετοχές να χάνουν ακόμη και διψήφια ποσοστά. Ξένα funds, όπως η PIMCO, αλλά ακόμη και κωδικοί ανήκοντες σε off shore, ρευστοποιούσαν ελληνικές μετοχές λόγω:
- αντίθεσης στα κυβερνητικά σχέδια αποχώρησης από τα Μνημόνια,
- Ανησυχίας για το χρηματοδοτικό κενό, καθώς ήδη το ΔΝΤ έχει προεξοφλήσει ότι τη διετία 2015 - 2016 θα απαιτηθεί χρηματοδότηση 27,5 δισ. ευρώ (με εκτιμήσεις ακόμη και για 30 δισ. ευρώ) που σήμερα δεν έχει εξασφαλισθεί,
- εμπλοκής με τον αναβαλλόμενο φόρο στις τράπεζες,
- της αναμενόμενης στο τέλος της ερχόμενης εβδομάδας ανακοίνωσης αποτελεσμάτων των stress test.
Την αμέσως επόμενη συνεδρίαση (Τετάρτη), το ΧΑΑ θύμιζε "βομβαρδισμένο τοπίο", με το "κραχ" να "περιορίζεται" στο 6,25% μόνο χάρη σε αγοραστικές παρεμβάσεις στο τέλος της συνεδρίασης και ενώ ο γενικός δείκτης είχε φθάσει να χάνει ακόμη και 10,05% ενώ οι αποδόσεις του 10ετούς ομολόγου εξακοντίζονταν στο 7,83% με το spread στις 697 μονάδες βάσης.
Την δε Πέμπτη διαφάνηκε το αντάλλαγμα με το οποίο εξαργύρωσε η Ελλάδα τη στήριξη των δανειστών, όταν ο επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών υποθέσεων της Ε.Ε. Γιέρκι Κατάινεν, έστειλε μήνυμα ότι η Ευρωζώνη θα συνεχίζει να χρηματοδοτεί την ελληνική οικονομία και μετά το τέλος του προγράμματος. Άρα και ότι θα συνεχιστεί η ασφυκτική επιτήρηση της Ελλάδας.
Ως εκείνη τη στιγμή, στην αγορά ομολόγων, οι αθρόες προσφορές (το λεγόμενο "selloff") ελληνικών κρατικών τίτλων συνεχίσθηκαν, με την απόδοση του 10ετούς τίτλου να βρίσκεται ενδοσυνεδριακά και πάνω από το 9%, με spread στις 821 μονάδες βάσης, ενώ στο χρηματιστήριο τα funds "ξεφόρτωναν" στο ξεκίνημα με συναλλαγές 1 εκατ. ευρώ ανά λεπτό! Παρά όμως αυτήν την παρέμβαση, η προσφορά υπερίσχυσε της ζήτησης και με έναν όγκο συναλλαγών 223,7 εκατ. ευρώ ο γενικός δείκτης έχασε ποσοστό 2,22% κλείνοντας στις 869,16 μονάδες.
Σημειώνεται, πάντως, ότι, παρά τις κυβερνητικές "κορώνες" περί του αντιθέτου, η "Προληπτική Γραμμή Χρηματοδότησης" (Precautionary Conditioned Credit Line - PCCL) όπως προβλέπεται στο καταστατικό του EFSF, συνοδεύεται από προγράμματα δεσμεύσεων του δανειζόμενου. Συνοδεύονται από μνημονιακούς όρους τόσο με διαρθρωτικές όσο και με δημοσιονομικές δεσμεύσεις παρ' ότι διαρρέεται από την κυβέρνηση πως η ένταξη στην PCCL δεν συνοδεύεται αναγκαστικά από παρεμβατική εποπτεία. Αυτό είναι η μισή αλήθεια, καθώς τυπικώς απαιτούνται βιώσιμο χρέος (κάτι που δεν υπάρχει σήμερα) και έλλειμμα, "καθαρές" τράπεζες και δημοσιονομικές εξελίξεις που να μην προκαλούν συστημικό κίνδυνο για την Ευρωζώνη (κάτι που αμφισβήτησαν πλείστοι όσοι αναλυτές και οίκοι τις ημέρες του κραχ).
