Θεσσαλονίκη - Μάιος 2014
Σ' ολόκληρη την τελευταία μνημονιακή τετραετία της κοινωνικής καταστροφής, επιβλήθηκαν εκατοντάδες αντιλαϊκές μεταλλάξεις με τους εφαρμοστικούς νόμους (λ.χ. μείωση μισθών και συντάξεων, "χαράτσια" στο εισόδημα και στην κατοικία κ.λπ.), κατά τρόπο αυταρχικό, χωρίς την έκφραση της λαϊκής βούλησης, σε ένα περιβάλλον πλήρους απονομιμοποίησης της αστικής πολιτικής της συγκυβέρνησης. Και όσες φορές απέναντι σ' αυτά τα νεοφιλελεύθερα μέτρα προβάλλονταν μαζικές αντιστάσεις και κινητοποιήσεις, εθνικού ή κλαδικού χαρακτήρα (από τη χαλυβουργία και τις συγκοινωνίες μέχρι την ΕΡΤ και τους καθηγητές μέσης εκπαίδευσης), που έτειναν να προσλάβουν χαρακτηριστικά αποτελεσματικότητας, δεν ήταν παρά η αστυνομική και θεσμική καταστολή (παρεμβάσεις των ΜΑΤ και πολιτικές επιστρατεύσεις) που έδινε βίαιο τέρμα στις εργατικές απεργιακές κινητοποιήσεις.
Μ' αυτή την έννοια, η προσέλευση δεκάδων χιλιάδων πολιτών της Θεσσαλονίκης στη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος για την αποτροπή της ιδιωτικοποίησης της ΕΥΑΘ, η ασφυκτική κυριαρχία τού «όχι» στις κάλπες που στήθηκαν σε όλα σχεδόν τα σχολικά συγκροτήματα διεξαγωγής των αυτοδιοικητικών εκλογών, η ίδια η αβίαστη θέληση του κόσμου να ψηφίσει σε ένα ζωτικής σημασίας ζήτημα, όλα αυτά δείχνουν ότι μπορεί να έχει καταγραφεί μια σχετική «υποχώρηση» του λαϊκού παράγοντα, εντούτοις όμως αυτός είναι ζωντανός και διαθέσιμος όταν του δίνεται η δυνατότητα να μιλήσει, να εκφραστεί. Το κίνημα για τη ματαίωση της αποκρατικοποίησης της ΕΥΑΘ, που ξεκίνησε πριν από μια εξαετία από μια ομάδα των αριστερών ριζοσπαστικών δυνάμεων, διερύνθηκε, κατόρθωσε να κάμψει τελικά τους ενδοιασμούς και τις αιτιάσεις των μνημονιακών δημοτικών αρχών, να γίνει ηγεμονικό στις λαϊκές συνειδήσεις και να επιβάλει το δημοκρατικό δημοψήφισμα.
Αυτή η λαϊκή πολιτική στάση δείχνει κατά τον καταφανέστερο τρόπο τις προθέσεις έκφρασης των λαϊκών τάξεων, που μπορεί να έχουν οδηγηθεί στον οικονομικό όλεθρο, σε απογοητεύσεις και αδιέξοδα, ωστόσο όμως δεν έχουν προχωρήσει κατά κανέναν τρόπο στον αστερισμό της «συναίνεσης» προς τη μνημονιακή πολιτική εξουσία, διατηρώντας το δημοκρατικό τους φρόνημα, τη διάθεσή τους να συμμετέχουν σε διαδικασίες άμεσης δημοκρατίας δημοψηφισματικού τύπου: Αυτό ακριβώς δείχνει τη διαφαινόμενη πλέον κατά κράτος επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ και των άλλων αριστερών δυνάμεων στις επικείμενες ευρωεκλογές. Μετά την ολοκλήρωση πλέον και του δημοψηφίσματος για το νερό, παράλληλα με την ισχυρή πλέον παρουσία των δυνάμεων της ριζοσπαστικής Αριστεράς στα δημοτικά και το περιφερειακό συμβούλιο της Θεσσαλονίκης, είναι δύσκολο πλέον να ενεργοποιηθούν εκ νέου οι σχεδιασμοί των πολυεθνικών του νερού και των αντίστοιχων κοινοπρακτικών τους σχημάτων.
Και επιτέλους για να ανοίξει ο δρόμος όχι απλώς για τη διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα της ΕΥΑΘ (και αντίστοιχα της ΕΥΔΑΠ), αλλά πολύ περισσότερο για την κοινωνική και οικονομική της ανάπτυξη που έχει εμποδιστεί όλα αυτά τα χρόνια: Στελεχώνοντας τα συνεργεία και τις υπηρεσίες της με το αναγκαίο εργατοτεχνικό και επιστημονικό δυναμικό, που έχει οδηγηθεί στην απομείωση και την ατροφία. Προχωρώντας στην συστηματική ανακατασκευή πολλών τμημάτων του δικτύου ύδρευσης και αποχέτευσης που είναι πεπαλαιωμένο. Προωθώντας την κατασκευή και λειτουργία της δεύτερης φάσης του Διυλιστηρίου Νερού Θεσσαλονίκης από τον Αλιάκμονα, έργο που εκκρεμεί εδώ και μια δεκαπενταετία, έτσι ώστε το σύνολο της υδροδότησης του Πολεοδομικού Συγκροτήματος Θεσσαλονίκης να προμηθεύεται επεξεργασμένο και κατάλληλο νερό. Εκσυγχρονίζοντας την τελματωμένη λειτουργία του Βιολογικού Καθαρισμού Θεσσαλονίκης του Καλοχωρίου, προκειμένου να διαφαλιστεί ο πλήρης καθαρισμός των αστικών λυμάτων της πόλης. Θέτοντας τα δύο αυτά εργοστάσια (Διυλιστήριου Νερού και Βιολογικού Καθαρισμού) στην άμεση δικαιοδοσία του Δημοσίου, στο μέτρο που όλα τα χρόνια μέχρι σήμερα έχει εκχωρηθεί η λειτουργία τους σε μεγάλες τεχνικές εταιρείες (Ελλάκτωρ, Κωνσταντινίδης).
Βέβαια, η καθολική λαϊκή συμμετοχή στο δημοψήφισμα για το νερό διευκολύνθηκε από το γεγονός ότι αυτό αντιπροσωπεύει πρωταρχικό δημόσιο αγαθό φυσικής προέλευσης, πράγμα που δεν είναι τόσο προφανές για τις υπόλοιπες αποκρατικοποιήσεις κοινωφελών επιχειρήσεων και υπηρεσιών (λιμενικές πύλες, σιδηροδρομικές μεταφορές, αεροδρόμια, παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας κ.λπ.). Στο αριστερό λαϊκό κίνημα εναπόκειται να αναδείξει την αναγκαιότητα διατήρησης του δημόσιου χαρακτήρα όλων αυτών των παραγωγικών δραστηριοτήτων, με εργατικό έλεγχο και κοινωνική διαχείριση. Η πορεία ανάπτυξης του κινήματος SOSτε το Νερό δείχνει την ύπαρξη σημαντικών δυνατοτήτων για τη συνολική υπεράσπιση και ανάπτυξη του δημόσιου παραγωγικού τομέα, ενός από τους βασικούς τομείς για την αναγκαία ανάταξη της καθημαγμένης ελληνικής οικονομίας. Κι' αυτό σε παραλληλία με τον κοινωνικό παραγωγικό τομέα, δηλαδή τη λειτουργία με δημόσια κυριότητα και λαϊκό έλεγχο μεγάλων επιχειρήσεων που έχουν εκκαθαριστεί από την κρίση υπερσυσσώρευσης (χαλυβουργία, τσιμέντα κ.ά.), όπως και των κάθε μορφής συνεταιριστικών δημοκρατικών εγχειρημάτων.
Σε τελική ανάλυση, η επιτυχία της έκφρασης της λαϊκής ετυμηγορίας για το κοινωνικό αγαθό του νερού διανοίγει πολυσήμαντους πλέον δρόμους για το λαϊκό κίνημα, με την απαίτηση της δημοκρατικής έκφρασης της άποψης και του λόγου του, που γίνεται νευραλγικός παράγοντας αντιμετώπισης του οικονομικού ολέθρου και δρομολόγησης του δρόμου για τον ριζοσπαστικό κοινωνικό μετασχηματισμό. Το δημοψήφισμα τόνωσε τα μέγιστα το πολιτικό φρόνημα και την υποκειμενικότητα των πολιτών της Θεσσαλονίκης, ορθώνοντας πλέον αδιαπέραστο τείχος απέναντι στους σχεδιασμούς του ακραίου νεοφιλελευθερισμού.