Το Συντονιστικό Πολιτών και Φορέων της Θεσσαλονίκης «SOSτε το νερό» φιλοξένησε το διήμερο 6-7 Σεπτεμβρίου τον υπουργό των Πολιτισμών της Βολιβίας, Πάμπλο Σεζάρ Γκρου Κανέδο. Ο Βολιβιανός υπουργός, στην χωρίς πρωτόκολλο επίσκεψή του, παρουσίασε την εμπειρία του Βολιβιανού λαού στην Κοτσαμπάμπα, από τον αγώνα του για την επανα-δημοσιοποίηση του νερού, που ήταν ταυτόχρονα αγώνας για τη δημοκρατία και την αξιοπρέπεια του λαού.
Τους αγώνες των Βολιβιανών για την ανάκτηση του νερού, από τις ιδιωτικές εταιρείες (που φορολόγησαν ακόμη και τη συλλογή του βρόχινου νερού), ακολούθησαν και αγώνες άλλων λαών, υποχρεώνοντας τη Γ.Σ. του ΟΗΕ να αναγνωρίσει ότι η πρόσβαση σε ασφαλές και καθαρό πόσιμο νερό και αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα. Στην κινητοποίηση των πολιτών οφείλεται και η δήλωση του επιτρόπου Μπαρνιέ, ότι είναι καθήκον της Επιτροπής να λάβει σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες των πολιτών (εννοεί την επιτυχία του κινήματος right2water) και να εξαιρέσει τις υπηρεσίες νερού από την ευρωπαϊκή οδηγία σχετικά με την ανάθεση των συμβάσεων παραχώρησης.
Αλλά ενώ σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο διαπιστώνεται η αποτυχία της ιδιωτικοποίησης της ύδρευσης-αποχέτευσης και μεγάλες πόλεις ανακτούν τη διαχείριση του νερού από τις ιδιωτικές εταιρείες που την είχαν παραχωρήσει, η ελληνική κυβέρνηση ετοιμάζεται να πουλήσει την ΕΥΑΘ που είναι μια κερδοφόρος και χωρίς δάνεια επιχείρηση.
Η πώληση της ΕΥΑΘ είναι αποκλειστική επιλογή της κυβέρνησης, σύμφωνα με τον επίτροπο Ρεν, που απαντώντας σε ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Νίκου Χουντή, αναφέρει ότι «η Κομισιόν δεν υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να ιδιωτικοποιούν τις υπηρεσίες ύδρευσης», «η διαχείριση των υδάτινων πόρων αποτελεί ευθύνη των κρατών μελών» και «η κατάρτιση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων και η επιλογή των περιουσιακών στοιχείων αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των κρατών».
Γίνεται προσπάθεια να παρουσιαστεί ότι η πώληση αυτή δεν αποτελεί ιδιωτικοποίηση του νερού, αλλά ότι παραχωρείται σε ιδιώτες η διαχείριση της ύδρευσης-αποχέτευσης, διότι θα οδηγήσει σε καλύτερες και οικονομικότερες για τους πολίτες υπηρεσίες και σε επενδύσεις για νέα έργα στον τομέα αυτό, άρα σε νέες θέσεις εργασίας. Δυστυχώς όμως, τα πολλά παραδείγματα από άλλες χώρες και η πλήρης αποτυχία για το δημόσιο συμφέρον, των ιδιωτικοποιήσεων των εταιρειών ύδρευσης - αποχέτευσης, είναι αδιάψευστες μαρτυρίες.
Η πώληση εταιρειών ύδρευσης - αποχέτευσης, όπως αυτή της ΕΥΑΘ, δεν είναι μια απλή μεταβίβαση της διαχείρισης της εταιρείας, αλλά είναι μια πράξη ιδιωτικοποίησης του νερού. Γιατί η μεταβίβαση θα γίνει για πολλά χρόνια, θα τροποποιεί τη Σύμβαση Παραχώρησης μεταξύ ΕΥΑΘ Α.Ε. και ΕΥΑΘ Παγίων και γιατί η μονοπωλιακή διαχείριση του νερού, που σήμερα ανήκει στο Δημόσιο, θα γίνει ιδιωτικό μονοπώλιο. Η απουσία συμμετοχής των πολιτών και οι αδιαφανείς διαδικασίες στη λήψη αποφάσεων που χαρακτηρίζουν τον ιδιωτικό τομέα, μεταφέρουν την εξουσία για ένα πολιτικό και κοινωνικό δικαίωμα, για την πρόσβαση σε ένα κοινό αγαθό, το νερό, στις κλειστές αίθουσες συνεδριάσεων των εταιρειών.
Επειδή το θέμα του νερού είναι και θέμα δημοκρατίας, οι πολίτες πρέπει να αποφασίσουν και την απόφαση αυτή να σεβαστεί η πολιτεία. Και ο δρόμος γι΄ αυτό είναι η πραγματοποίηση σχετικού δημοψηφίσματος στη Θεσσαλονίκη. Η θέση αυτή έχει γίνει αποδεκτή από όλα τα δημοτικά συμβούλια των Δήμων της Θεσσαλονίκης και την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας. Μόνον ο γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης έχει τοποθετηθεί αρνητικά και βέβαια η κυβέρνηση, αφού δεν προχωρά στην έκδοση του σχετικού Π.Δ.
Η διεξαγωγή του δημοψηφίσματος δεν είναι εύκολη υπόθεση και η προκήρυξή του δεν σημαίνει ότι η υπόθεση της μη ιδιωτικοποίησης του νερού έχει κερδηθεί, αφού η πώληση της ΕΥΑΘ είναι βασική πολιτική επιλογή της κυβέρνησης. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να συνεχιστεί η πίεση προς τους δημοτικούς άρχοντες της πόλης, ώστε να σεβαστούν τις δεσμεύσεις τους και τις αποφάσεις των δημοτικών τους συμβουλίων και να προκηρύξουν το δημοψήφισμα, αλλά και οι δήμοι να συνεισφέρουν με τα μέσα που διαθέτουν στην ενημέρωση των πολιτών, ώστε να μην πωληθεί η ΕΥΑΘ.
* Ο Γ. Ν. Κρεστενίτης είναι καθηγητής ΑΠΘ και μέλος της γραμματείας του «SOSτε το νερό».
