Μόνο “μη αναμενόμενη” δεν μπορεί να χαρακτηριστεί η ολική κατάρρευση των ραδιοσυχνοτήτων επικοινωνίας στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας, που προκάλεσε ένα άνευ προηγουμένου black out στα ελληνικά αεροδρόμια τη χθεσινή μέρα εκθέτοντας παγκοσμίως τη χώρα.
Μπορεί η έκταση του προβλήματος να ήταν πρωτοφανής, ωστόσο οι αιτίες που το προκάλεσαν καταγγέλλονται εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα, πρώτα απ’ όλα από τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας οι οποίοι εδώ και χρόνια αναδεικνύουν την παλαιότητα του εξοπλισμού επιτήρησης και επικοινωνιών και απαιτούν την αντικατάστασή του με σύγχρονο εξοπλισμό που να πληροί τις απαιτήσεις των Ευρωπαϊκών Κανονισμών, χωρίς δυστυχώς μέχρι σήμερα τα αιτήματά τους να έχουν τύχει ανταπόκρισης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αεροπορική ασφάλεια / Καμπάνες Κομισιόν για τα κενά σε κρίσιμα συστήματα αεροναυτιλίας
Για τα τεράστια κενά ασφαλείας στην αεροναυτιλία είχε (ξανα)γράψει η ΑΥΓΗ συμπτωματικά μόλις μια βδομάδα πριν (στο κυριακάτικο φύλλο της 28/12/2025) αναδεικνύοντας το βατερλώ της ΥΠΑ και του αρμόδιου Υπουργείου Μεταφορών στη διαχείριση των έργων για τη διασφάλιση της αεροπορικής ασφάλειας, γεγονός που οδήγησε την Κομισιόν στις 11 Δεκεμβρίου να παραπέμψει τη χώρα ξανά στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αυτή τη φορά για την ελλιπή χρήση δορυφορικών συστημάτων στις διαδικασίες ιχνηλάτησης των αεροσκαφών.
Το κομφούζιο του Αυγούστου με το ραντάρ στο λόφο Μερέντα
Εξάλλου, δεν ήταν παρά μόνο λίγους πριν μήνες, τον περασμένο Αύγουστο, όταν ένα ανάλογο αλλά μικρότερης έκτασης κομφούζιο δύο ημερών προκλήθηκε στον ελληνικό εναέριο χώρο, λόγω σοβαρής βλάβης στις εγκαταστάσεις της ΥΠΑ στον λόφο Μερέντα στο Μαρκόπουλο Αττικής, με αποτέλεσμα να τεθεί εκτός λειτουργίας το Τερματικό Radar Μερέντας, καθώς και οι εφεδρικές συχνότητες της Προσέγγισης Αθηνών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για μπλακάουτ στα αεροδρόμια / Ανησυχία και αναπάντητα ερωτήματα για την ασφάλεια των αερομεταφορών
Για τα απαρχαιωμένα ραντάρ εξάλλου, την ίδια μέρα της παραπομπής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στις 11/12, η Κομισιόν απέστειλε αιτιολογήμενη γνώμη-το τελευταίο βήμα πριν τη νέα προσφυγή σε βάρος της χώρας- εγκαλώντας τις ελληνικές αρχές ότι δεν έχουν προχωρήσει στον εκσυγχρονισμό τους και πως τα διορθωτικά μέτρα που έχουν ανακοινώσει «δεν έχουν εφαρμοστεί εντός των χρονοδιαγραμμάτων που είχαν υποδείξει προηγουμένως οι εθνικές Αρχές».
Η Κομισιόν δηλαδή ανέδειξε απλά το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι ύστερα από εξίμισι χρόνια διακυβέρνησης της Ν.Δ., μόλις στις 2 Δεκεμβρίου 2025 δημοσιεύτηκε η διακήρυξη του διαγωνισμού του υπουργείου Μεταφορών - Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας για την προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων επιτήρησης (TAR) σε 8 αερολιμένες (Θεσσαλονίκης, Ηρακλείου, Ατταβύρου, Τερματικού Αεροδρομίου Ρόδου, Κέρκυρας, Λήμνου, Καρπάθου και Ανδραβίδας).
Σημειωτέον, η χώρα μας έχει ήδη καταδικαστεί μια φορά για το βατερλώ με τη διαχείριση του έργου για το Σύστημα Διασύνδεσης Δεδομένων DLS (data link services), ένα σύστημα ψηφιακής επικοινωνίας δεδομένων μεταξύ αεροσκαφών και ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.
Χωρίς αναβάθμιση το κεντρικό σύστημα διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας
Το μεγαλύτερο αγκάθι εντούτοις παραμένει ο εκσυγχρονισμός του Κεντρικού Συστήματος Διαχείρισης της Εναέριας Κυκλοφορίας, το λεγόμενο Pallas 3G, το οποίο χρήζει εδώ και χρόνια άμεσης αναβάθμισης, μιας και τεχνολογικά βρίσκεται πολύ πίσω σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Παρ’ όλα αυτά, όπως παραδέχτηκε σε δελτίο Τύπου η ΥΠΑ (1/9), μόλις τον περασμένο Αύγουστο η κατασκευάστρια γαλλική εταιρεία Thales υπέβαλε την τελική της προσφορά για την πλήρη αναδιαμόρφωση και επικαιροποίηση της αρχιτεκτονικής του συστήματος και των προδιαγραφών στο αναβαθμισμένο σύστημα TOP SKY ATC ONE.
Μέχρι και σήμερα εντούτοις, όχι μόνο δεν έχει πέσει καμία υπογραφή για την αναβάθμιση, η οποία θα απαιτήσει τρία χρόνια για να υλοποιηθεί, αλλά από εκείνη την «τελική προσφορά» το κόστος έχει αυξηθεί ήδη κατά σχεδόν 20%.
Φιάσκο με τη σύμβαση του συστήματος επικοινωνίας του Κέντρου Ελέγχου Αθήνας-Μακεδονίας
Ανάλογο είναι το φιάσκο με τη σύμβαση Νο 03/2019 για την αναβάθμιση του συστήματος επικοινωνιών (Voice Communication and Recording System-VCRS) του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών/Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) η οποία παραμένει ανενεργή για χρόνια εξαιτίας συμβατικών λειτουργικών προδιαγραφών, που χρήζουν τροποποίησης, την οποία ακόμη δεν έχει καταφέρει να υλοποιήσει η ΥΠΑ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Έλενα Κουντουρά - Κομισιόν / Κατεπείγουσα ερώτηση για το «μπλακ άουτ» στο FIR Αθηνών - Οι αιχμές κατά της κυβέρνησης
Το σύστημα φωνητικών επικοινωνιών και καταγραφής, όπως είναι η ελληνική του μετάφραση, είναι το τεχνικό σύστημα μέσω του οποίου οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας μιλούν με τους πιλότους, αλλά και μεταξύ τους.
Και ενώ λοιπόν στις 16 Απριλίου 2025 η ΥΠΑ με τυμπανοκρουσίες ανακοίνωνε ότι “επανεκκίνησε και τροποποιείται η Σύμβαση για τα συστήματα VCS/RCS του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής, κατόπιν της αναθεώρησης των λεπτομερών λειτουργικών προδιαγραφών και στοιχείων της Σύμβασης, με την κατασκευάστρια εταιρία Frequentis και την Ανάδοχο Space Hellas, με σκοπό τη βέλτιστη αξιοποίηση των δυνατοτήτων του νέου συστήματος και την επίλυση τεχνικών ζητημάτων, που είχαν οδηγήσει σε αναστολή την εκτέλεση της Σύμβασης επί σειρά ετών”, εντούτοις, με πράξη του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στα τέλη Οκτωβρίου, απορρίφθηκε, με συνοπτικές διαδικασίες, το αίτημα για τροποποίηση της σύμβασης…
Μάλιστα, σε ανακοίνωσή της η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας (15/12) σημείωναν σχετικά πως “είναι απορίας άξιο πώς δεν κατάλαβε κανένας στην Διοίκηση της Υ.Π.Α. ότι τόσο καιρό υπήρχε νομικό κώλυμα. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα αρμόδια στελέχη της Υ.Π.Α. είχαν εκφράσει επιφυλάξεις για την διαδικασία που ακολουθήθηκε, αλλά η Διοίκηση απλά επέλεξε να μην λάβει υπόψη τις επιφυλάξεις αυτές, χάνοντας ακόμα περισσότερο, πολύτιμο χρόνο”
Παραπλανητικά σενάρια για εξωτερική παρέμβαση
Δεν πρέπει να διαφύγει τέλος της προσοχής μας, ότι ενώ όλο το παραπάνω σκηνικό κατάρρευσης των συστημάτων ασφαλείας είναι δεδομένο και γνωστό τόσο στην κυβέρνηση όσο και στις ηγεσίες της ΥΠΑ και του υπουργείου Μεταφορών, κατά τη χθεσινή αναταραχή κυκλοφόρησε ανακοίνωση που φέρεται να ήταν της ΥΠΑ, μιλώντας ουσιαστικά για μαζική παρέμβαση άγνωστων παραγόντων στις συχνότητες της Ελλάδας. Η ανακοίνωσή αυτή, δεν ταυτοποιήθηκε από που προήλθε και αν κυκλοφόρησε ως non paper σε συγκεκριμένα Μέσα, καθώς επίσημη ανακοίνωση με το συγκεκριμένο περιεχόμενο δεν εκδόθηκε από την ΥΠΑ.
Την ίδια στιγμή, κατέρρευσε και το σενάριο ότι ευθύνεται ο ΟΤΕ για το χάος, καθώς η εταιρεία εξέδωσε ανακοίνωση ότι “σε συνέχεια ολοκλήρωσης όλων των ελέγχων, ο ΟΤΕ επιβεβαιώνει ότι τα κυκλώματα διασύνδεσης που παρέχει στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, είναι πλήρως λειτουργικά” και πως “ο ΟΤΕ δεν σχετίζεται με κανένα άλλο σύστημα της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας”.
Εντύπωση τέλος προκαλεί το γεγονός ότι για τις ακριβείς αιτίες του black out η Εισαγγελία Πλημμελειοδικών Αθηνών ανέθεσε την κατεπείγουσα προκαταρκτική έρευνα στο Τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. ΕΔΕ για την απόδοση ευθυνών διέταξε και ο υπουργός Μεταφορών Χρ. Δήμας, ο οποίος το πρωί της δευτέρας στην ΕΡΤ δήλωσε ότι απομακρύνεται το σενάριο της «κυβερνοεπίθεσης».
