Απανωτά είναι τα ραπίσματα από την Κομισιόν στην Ελλάδα για τα σοβαρά κενά σε κρίσιμα συστήματα αεροναυτιλίας που επηρεάζουν την ασφάλεια πτήσεων, με συνέπεια η χώρα μας να παραπέμπεται σήμερα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για έλλειψη δορυφορικών συστημάτων στη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας και την ίδια στιγμή να βρίσκεται ένα βήμα από νέα παραπομπή για τη μεγάλη καθυστέρηση εκσυγχρονισμού των απαρχαιωμένων ραντάρ.
Στις 11 Δεκεμβρίου 2025 Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επειδή «δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα για να καταρτίσει και να δημοσιεύσει διαδικασίες πλοήγησης βάσει επιδόσεων (PBN) στους ελληνικούς αερολιμένες, όπως απαιτείται από τον εκτελεστικό κανονισμό (Ε.Ε.) 2018/1048 της Επιτροπής».
Οι διαδικασίες PBN (Performance-Based Navigation) είναι σύγχρονες μέθοδοι καθοδήγησης των αεροσκαφών που βασίζονται κυρίως σε δορυφορικά συστήματα GNSS/GPS. Η χρήση σύγχρονης τεχνολογίας και διαδικασιών κατά τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας αυξάνει την ασφάλεια και παρέχει καλύτερα εργαλεία για τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας και τους χειριστές, βελτιώνοντας την προσβασιμότητα των αερολιμένων, ιδίως σε συνθήκες χαμηλής ορατότητας. Την ίδια στιγμή η χρήση των τεχνολογιών αυτών θα αυξήσει τη χωρητικότητα στον ελληνικό εναέριο χώρο και στα ελληνικά αεροδρόμια, πράγμα που σημαίνει λιγότερες καθυστερήσεις.
Τεράστια ευθύνη της κυβέρνησης
Οι απαντήσεις των ελληνικών Αρχών το προηγούμενο διάστημα τόσο στην προειδοποιητική επιστολή της Επιτροπής του Απριλίου 2024 όσο και στην αιτιολογημένη γνώμη του Δεκεμβρίου 2024 δεν παρείχαν, σύμφωνα με την Κομισιόν, «ικανοποιητικά αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την εφαρμογή των διαδικασιών προσέγγισης PBN στους ελληνικούς αερολιμένες ούτε σχετικά με την εφαρμογή των διορθωτικών μέτρων τα οποία θα έπρεπε να είχαν εφαρμόσει οι ελληνικές Αρχές».
Για τον λόγο αυτόν η Επιτροπή, αν και αναγνωρίζει τις προσπάθειες των ελληνικών Αρχών να λάβουν τα αναγκαία μέτρα, στο παρόν στάδιο θεωρεί ότι «η πρόοδος ήταν ανεπαρκής» και ως εκ τούτου παρέπεμψε τη χώρα μας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Και σαν να μην έφτανε η σημερινή παραπομπή, η Κομισιόν αποφάσισε να προχωρήσει σε έκδοση αιτιολογημένης γνώμης στο πλαίσιο έτερης διαδικασίας επί παραβάσει για το γνωστό πρόβλημα με τα απαρχαιωμένα ραντάρ, προεικονίζοντας και νέα προσφυγή κατά της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να αποστείλει αιτιολογημένη γνώμη στην Ελλάδα επειδή δεν εφάρμοσε την τεχνολογία αναγνώρισης αεροσκάφους που απαιτείται βάσει του εκτελεστικού κανονισμού (Ε.Ε.) 2017/373 της Επιτροπής. Η ικανότητα αυτή είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση των υπηρεσιών επιτήρησης και την αύξηση της αποτελεσματικότητας του ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας, μέσα από την εξασφάλιση ακριβέστερης ιχνηλάτησης των αεροσκαφών. Η χρήση σύγχρονων ραντάρ θα αυξήσει τη χωρητικότητα του εναέριου χώρου και θα επιτρέψει υψηλότερα επίπεδα κυκλοφορίας στον ελληνικό εναέριο χώρο.
Και σε αυτήν την περίπτωση όμως η απάντηση της Ελλάδας στην προειδοποιητική επιστολή που απέστειλε η Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2024 δεν παρείχε ικανοποιητικά αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με το πότε θα εφαρμοστεί η τεχνολογία αναγνώρισης αεροσκάφους. Οι ελληνικές Αρχές ανακοίνωσαν διορθωτικά μέτρα, ωστόσο «τα εν λόγω διορθωτικά μέτρα δεν έχουν εφαρμοστεί εντός των χρονοδιαγραμμάτων που είχαν υποδείξει προηγουμένως οι εθνικές Αρχές».
Και όντως, ύστερα από εξίμισι χρόνια διακυβέρνησης της Ν.Δ., μόλις στις 2 Δεκεμβρίου 2025 δημοσιεύτηκε η διακήρυξη του διαγωνισμού του υπουργείου Μεταφορών - Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας για την προμήθεια και εγκατάσταση συστημάτων επιτήρησης (TAR) σε 8 αερολιμένες (Θεσσαλονίκης, Ηρακλείου, Ατταβύρου, Τερματικού Αεροδρομίου Ρόδου, Κέρκυρας, Λήμνου, Καρπάθου και Ανδραβίδας).
Χωρίς αναβάθμιση το Κεντρικό Σύστημα Διαχείρισης
Οι ευθύνες όμως των αρμόδιων οργάνων δεν σταματούν εκεί, αφού μεγάλο αγκάθι παραμένει ο μη εκσυγχρονισμός του Κεντρικού Συστήματος Διαχείρισης της Εναέριας Κυκλοφορίας (ATM). Πρόκειται για το ονομαζόμενο Pallas 3G το οποίο χρήζει εδώ και χρόνια άμεσης αναβάθμισης, μιας και τεχνολογικά βρίσκεται πολύ πίσω σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Παρ’ όλα αυτά, όπως παραδέχτηκε σε δελτίο Τύπου η ΥΠΑ (1/9), μόλις τον περασμένο Αύγουστο η κατασκευάστρια γαλλική εταιρεία Thales υπέβαλε την τελική της προσφορά για την πλήρη αναδιαμόρφωση και επικαιροποίηση της αρχιτεκτονικής του συστήματος και των προδιαγραφών στο αναβαθμισμένο σύστημα TOP SKY ATC ONE.
Μέχρι και σήμερα εντούτοις, όχι μόνο δεν έχουν πέσει οι υπογραφές για την αναβάθμιση, η οποία θα απαιτήσει τρία χρόνια για να υλοποιηθεί, αλλά από εκείνη την «τελική προσφορά» το κόστος έχει αυξηθεί ήδη κατά σχεδόν 20%.
Οι ελεγκτές σταματούν να προσφέρουν υπερεργασία το καλοκαίρι
Όπως γλαφυρά περιγράφει στην ΑΥΓΗ της Κυριακής η αντιπρόεδρος των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Όλγα Τόκη για τη χρονίζουσα προβληματική κατάσταση με το κεντρικό σύστημα διαχείρισης, «είναι σαν να οδηγείς ένα Toyota aygo 25 ετών που χρειάζεται συνεχώς ανταλλακτικά και την ίδια στιγμή να οδηγείς και χωρίς ζώνη. Αντί λοιπόν να αλλάζεις συνεχώς τα ανταλλακτικά, πρέπει να πάρεις καινούργιο αμάξι. Όμως και αυτό απαιτεί χρόνο, καθώς λόγω της διαχείρισης της ΥΠΑ δεν έχουν πέσει ακόμη οι υπογραφές με τη Thales για το σύστημα επιτήρησης. Και ακόμη και όταν γίνει αυτό, θα χρειαστούν τρία χρόνια για να λειτουργήσει».
Λόγω αυτής της παρατεταμένης ανάλγητης στάσης του υπουργείου Μεταφορών και ΥΠΑ οι ελεγκτές σε ανακοίνωσή τους στις 15/12 ενημέρωσαν ότι είναι «αποφασισμένοι να μην συνεχίσουμε να στηρίζουμε το σύστημα της εναέριας κυκλοφορίας απλά για να δίνουμε άλλοθι στη διοίκηση να συνεχίζει να αφήνει άλυτα τα προβλήματα. Υπό τις παρούσες συνθήκες οι ΕΕΚ δεν πρόκειται να προσφέρουν υπερεργασία την καλοκαιρινή περίοδο του 2026, γεγονός που θα έχει ως αποτέλεσμα να μην μπορούν να υποστηριχθούν οι αυξημένες χωρητικότητες των προηγούμενων ετών».
