Είναι η σαραντάχρονη κοινωνική και οικονομική ιστορικός, με εξειδίκευση στην αποικιοκρατία, Κλεονίκη Αλεξοπούλου. Μόλις τελείωσε το ετήσιο συμβόλαιό της με το Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, όπου έξι ερευνητές και ερευνήτριες από διαφορετικά πανεπιστημιακά πεδία μελέτησαν σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη την αποικιοκρατία ή τη μετάβασή τους μετά την ανεξαρτησία τους. Βρέθηκε στο Κάιρο συμμετέχοντας στο March to Gaza και μετά πέταξε στην Τύνιδα για τον συντονισμό των τριών κινημάτων από θάλασσα, ξηρά και αέρα που επιχείρησαν να φτάσουν στο πέρασμα της Ράφα, όπου παραμένει εγκλωβισμένη η ανθρωπιστική βοήθεια που προορίζεται για τους Παλαιστινίους που λιμοκτονούν.
Η ΑΥΓΗ της Κυριακής την αντάμωσε στο Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ που διοργανώθηκε στο Πάρκο Γουδή. Το μαγνητόφωνο κατέγραψε τη συναρπαστική ακτιβιστική δράση της σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Αφρική, την οποία η ίδια χαρακτηρίζει ό,τι πιο σημαντικό έχει κάνει μέχρι σήμερα, κρατώντας την άγρυπνη εδώ και δύο μήνες. Συνεχίζουμε, το μήνυμά της.
Πώς βρέθηκες από τα πανεπιστημιακά έδρανα του Πρίνστον στο Κάιρο και στην Τύνιδα;
Ημουν στις ΗΠΑ και αναζητούσα, από τις αρχές της άνοιξης, πρωτοβουλίες για την Παλαιστίνη, αγωνιώντας για το τι μπορούμε να κάνουμε, πιο ακτιβιστικό, πιο παρεμβατικό από τις αναρτήσεις στα social media και τις φοιτητικές διαδηλώσεις στα αμερικανικά πανεπιστήμια. Το 2023-24 ήταν χρονιά πολύ πιο δραστήρια στα αμερικανικά πανεπιστήμια. Μαζικές διαδηλώσεις και συγκεντρώσεις σε αμφιθέατρα υπέρ των Παλαιστινίων. Όμως η καταστολή, οι μαζικές συλλήψεις φοιτητών, η εκδίωξη από τα πανεπιστήμια καθηγητών και φοιτητριών, η ποινικοποίηση του αγώνα τους προκάλεσαν φόβο και υποχώρηση του κινήματος αλληλεγγύης το 2024. Έτσι τη χρονιά που έφτασα εγώ στο πανεπιστήμιο όλα ήταν σε ύφεση. Εμείς τι κάναμε; Παρέμβαση για το Παλαιστινιακό σε άλλες εκδηλώσεις του πανεπιστημίου -με μουσική και τραγούδια-, διαδηλώσεις μέσα στην πόλη, κυρίως σε εργασιακούς χώρους όπου εργάζονται κυρίως αλλοδαποί από τη Λατινική Αμερική, και την Πρωτομαγιά κατορθώσαμε να γίνει μεγάλη κινητοποίηση. Παλέψαμε και σε ακαδημαϊκό επίπεδο να υπάρχει ένας κύκλος διαλέξεων για την Παλαιστίνη με τη συμμετοχή διανοητών από το Columbia και το Brown University, θέλοντας να εισαγάγουμε και τις Παλαιστινιακές Σπουδές δίπλα στη μελέτη της Ιστορίας του Εβραϊκού Πολιτισμού και του Ισραήλ. Στις ΗΠΑ υπάρχουν πολλά funds που το κάνουν, καλώς μεν αλλά μονομερώς. Πρέπει χωρίς φόβο οι ερευνητές να μελετούν και την Ιστορία της Παλαιστίνης. Σήμερα αυτό είναι σπάνιο στα αμερικανικά πανεπιστήμια.
Αναρωτιόμουν πώς μπορούμε να σπάσουμε τον αποκλεισμό της Γάζας από ξηρά και θάλασσα. Κουράστηκα να γράφω μόνο στο fb, χωρίς καμία ιδιαίτερα μαζική δράση να ακολουθεί τις αναρτήσεις μας. Έμαθα από μια ακτιβίστρια φίλη μου που ζει στην Ολλανδία για το March to Gaza, που άγγιζε τους δικούς μου προβληματισμούς. Εμείς δεν θα μεταφέραμε ανθρωπιστική βοήθεια -αυτή υπήρχε εκεί συσσωρευμένη-, αλλά θα πιέζαμε και διπλωματικά και προτάσσοντας τα σώματά μας για να γίνει αποδεκτή αυτή η βοήθεια. Το μήνυμα αυτό είναι ανθρωπιστικό και οικουμενικό, όταν σήμερα βλέπουμε νεκρά παιδιά δίπλα σε σακιά με αλεύρι...
Ανοίγαμε χάρτες σαν εξερευνητές για να δούμε τη διαδρομή που έπρεπε να κάνουμε για το πέρασμα ως τη Ράφα, διερευνούσαμε την πολιτική ταυτότητα αυτών που ξεκίνησαν το March και αφού συνειδητοποιήσαμε ότι επρόκειτο για μια διεθνή, ειρηνική πρωτοβουλία, μπήκαμε στο Telegram και αργότερα στο Signal προκειμένου να οργανώσουμε την ελληνική αποστολή. Σήμερα συνομιλούν σε αυτές τις online πλατφόρμες περισσότερα από 3.000 άτομα με δεκάδες ομάδες εργασίας. Παρά τα αργοπορημένα ανακλαστικά της Αριστεράς, δημιουργήθηκε ομάδα μίντια και επικοινωνίας, μαζέψαμε 120.000 ευρώ από αλληλέγγυους στην Ελλάδα μέσα σε μια βδομάδα και συγκροτήθηκε η αποστολή από 205 άτομα για το Κάιρο. Η γαλλική αποστολή ήταν η μεγαλύτερη με 600 ακτιβιστές, η γερμανική και η ισπανική με 250 περίπου. Από τα Βαλκάνια και την Κύπρο υπήρξαν μεμονωμένα άτομα.
Ακούσαμε την εμπειρία ακτιβιστών από προηγούμενες αποστολές και επιχειρήσαμε να ενώσουμε όλες τις πολιτικές συλλογικότητες. Εγώ από τις ΗΠΑ, από μακριά, είχα αναλάβει κυρίως την επικοινωνία με το διεθνές συντονιστικό και τις σχετικές ομάδες εργασίας, ενώ άλλα μέλη της ελληνικής συντονιστικής ομάδας οργάνωναν τις δράσεις στην Ελλάδα. Έφτασα στην Ελλάδα την ημέρα της δημόσιας εκδήλωσης στο Πάντειο, πριν την αναχώρηση της ελληνικής αποστολής, και έφυγα μαζί με τους υπόλοιπους για το Κάιρο από Αθήνα, χωρίς να έχουμε στις βαλίτσες μας σκηνές ή σύμβολα που να προδίδουν την αποστολή μας γιατί ήδη είχαν κρατηθεί στο αεροδρόμιο και τελικά απελάθηκαν πολλοί ακτιβιστές, κυρίως αραβικής καταγωγής. Σαράντα μέλη της ελληνικής αποστολής κρατήθηκαν, όμως υπήρχε μια ομάδα ανθρώπων στο Κάιρο, μεταξύ των οποίων η Όλγα Λαφαζάνη και ο Κώστας Αργαλιώτης, που βοήθησαν σημαντικά στην απελευθέρωσή τους, επικοινωνώντας με την ελληνική πρεσβεία.
Κάθε αποστολή έμενε σε διαφορετικό ξενοδοχείο και στόχος ήταν να μεταφερθούμε με πούλμαν στο Ελ Αρίς. Όμως το κέντρο της πόλης ήταν γεμάτο ασφαλίτες και Αιγύπτιους αστυνομικούς. Αλλάζει το σχέδιο και καθένας μεταφέρεται όπως μπορεί, με αποτέλεσμα να διασπαστούμε. Άλλοι «κόλλησαν» στον πρώτο σταθμό ελέγχου, άλλοι στον δεύτερο και κάποιοι έφτασαν στην Ισμαηλία. Όσο περισσότεροι ήμασταν συγκεντρωμένοι σε ένα σημείο τόσο καλύτερα, για να συνομιλήσουμε μεταξύ μας οι ακτιβιστές. Εκεί βίωσα την πιο συγκλονιστική καθιστική διαμαρτυρία, 1.000 ατόμων, και πραγματοποιήσαμε συνελεύσεις για το τι να κάνουμε. Η ελληνική αποστολή αποφασίζει να διανυκτερεύσει χωρίς σκηνές, χωρίς τρόφιμα. Έκλεισαν το πλησιέστερο mini market επίτηδες. Όμως η εντολή των αστυνομικών τη νύχτα ήταν σαφής: Φεύγετε τώρα ή καταστολή. Εμείς και οι Ισπανοί αποφασίζουμε με συνέλευση να παραμείνουμε όσο μπορούμε. Μετά από διαπραγματεύσεις με τις αιγυπτιακές Αρχές, αναχωρούμε και εμείς συντεταγμένα, με αλυσίδες και με συμφωνία να μην μας απελάσουν, αλλά να μας επιστρέψουν στο Κάιρο. Έτσι και έγινε.
Στην αρχή οι Αιγύπτιοι αστυνομικοί σιγοψιθύριζαν τα συνθήματά μας. Το κλίμα άλλαξε μετά την επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν. Έγιναν πιο επιθετικοί. Κάποιοι Ιταλοί, έχοντας επίγνωση ότι θα απελαθούν, πήγαν για διαμαρτυρία στα γραφεία της Ε.Ε. στο Κάιρο. Κάποιοι Έλληνες συγκέντρωσαν φάρμακα και τα πήγαν στο Παλαιστινιακό Νοσοκομείο του Καΐρου. Επίσης, δώσαμε το στίγμα μας μπροστά σε αιγυπτιακά μνημεία για να επικοινωνηθεί το μήνυμα ενάντια στη σφαγή των Παλαιστινίων. Σε όλες τις δράσεις προσπαθήσαμε να λειτουργήσουμε ως καθρέφτες για να στρέψουμε το βλέμμα όλων στην Παλαιστίνη. Θέλαμε να μείνουμε περισσότερο στο Κάιρο και μετά την Κυριακή το βράδυ για το παγκόσμιο ραντεβού προκειμένου να σταματήσει η γενοκτονία στη Γάζα. Όμως σκεφτήκαμε τον αντίκτυπο και τις συνέπειες που θα είχε στους Αιγύπτιους δικηγόρους, οι οποίοι είχαν αποφασίσει να μας συνδράμουν και εννοείται δεν τους γνώριζαν οι αιγυπτιακές αρχές, τους κρατούσαμε ανώνυμους.
Θέλω να υπογραμμίσουμε τον καθοριστικό ρόλο της ελληνικής κοινότητας στο Κάιρο, χάρη στην οποία ουσιαστικά βρήκαμε φυσικό χώρο για τις συνελεύσεις μας, σε μια χώρα όπου απαγορεύονται οι συναθροίσεις άνω των 3-4 ατόμων.
Τα μηνύματα που έρχονταν από την Παλαιστίνη ήταν μηνύματα ηθικής ανάτασης, υπάρχουν κάποιοι που έμπρακτα αναγνωρίζουν τη σφαγή και τη γενοκτονία ενός ολόκληρου πληθυσμού. Ήμασταν το αντίπαλο δέος στους Αμερικανούς και Ισραηλινούς που διαχειρίζονται την ανθρωπιστική βοήθεια στα νότια σύνορα και σκοτώνουν μανάδες και παιδιά που αναζητούν τροφή…
Εσείς γιατί βρεθήκατε μετά στην Τύνιδα της Τυνησίας;
Από την ελληνική αποστολή του March to Gaza πήγαμε περίπου 15 άτομα στην Τύνιδα στις 19-23 Ιουνίου. Άλλοι απευθείας από το Κάιρο και άλλοι μετά την επιστροφή μας στην Αθήνα. Δύο ήταν οι λόγοι. Πρώτον, για να ανταμώσουμε και να γνωριστούμε με τα μέλη του κινήματος Sumud και να δώσουμε κοινή συνέντευξη Τύπου, γιατί και αυτοί επιχείρησαν πεζή από τις χώρες της Β. Αφρικής να φτάσουν στη Γάζα και επέστρεφαν στην Αλγερία. Δεύτερος λόγος, να συζητήσουμε μεταξύ μας, να κάνουμε τον απολογισμό της δράσης στο Κάιρο, να συνεχίσουμε τις κοινές μας δράσεις και να βάλουμε τις βάσεις για ένα κοινό συντονιστικό μεταξύ των τριών κινημάτων.
Το κλίμα ήταν διαφορετικό από την Αίγυπτο;
Το κλίμα στην Τύνιδα ήταν άκρως φιλικό προς τους Παλαιστίνιους αλλά και προς όλους εμάς που διαδηλώσαμε στην αμερικανική πρεσβεία και στους δρόμους της Τύνιδας. Είχαμε όχι απλώς ελεύθερη πρόσβαση, αλλά και μεγάλη αποδοχή σε όποιον χώρο βρισκόμασταν για συνεδρίαση -από το Εργατικό Κέντρο ως τα καφέ. Υπήρχε ασφαλίτης σε καφέ που συνεδριάζαμε, μας πλησίασε και μας είπε ότι συντάσσεται με τον αγώνα μας για να σταματήσει η σφαγή στη Γάζα. Τελείως διαφορετική αντιμετώπιση από την Αίγυπτο. Παντού ήμασταν ευπρόσδεκτοι και το πέρασμά μας μετατρεπόταν σε γιορτή για την αντίσταση, την αντοχή και το αίτημα για να νικήσει ο παλαιστινιακός λαός. Συγκινητικό το κλίμα, δεν έχω δει πουθενά αλλού κάτι αντίστοιχο.
Το ίδιο χρονικό διάστημα υπήρχε ένα παράλληλο ραντεβού στις Βρυξέλλες, διαμαρτυρία και αναζήτηση συντονισμού και συνέχιση της κοινής μας δράσης.
Τι αποφασίσαμε:
* Συνεχίζουμε αυτό που ξεκινήσαμε και θα επιχειρήσουμε από κοινού να σπάσουμε από ξηρά, αέρα και θάλασσα τον αποκλεισμό της Γάζας.
* Θα συμμετάσχουμε στην Ελλάδα πιο ενεργά στο αντιπολεμικό κίνημα. Θέλουμε να συνδέσουμε τον παλαιστινιακό αγώνα με το αντιπολεμικό κίνημα, με δράσεις πιο διεκδικητικές, ενάντια στις κρατικές στρατιωτικές συμφωνίες Ελλάδας- Ισραήλ, ενάντια στο εμπόριο όπλων και στην πολεμική βιομηχανία, να συνεργαστούμε με το BDS για μποϊκοτάζ σε ισραηλινά προϊόντα και εταιρείες.
* Θα συνεχίσουμε με δημόσιες παρεμβάσεις προκειμένου να επικοινωνήσουμε το αίτημα «Να σταματήσει η σφαγή στη Γάζα και να απελευθερωθεί η Παλαιστίνη».
* Δημιουργούμε ένα διεθνιστικό κίνημα με γρήγορα ανακλαστικά παρέμβασης όπου εκδηλώνονται ιμπεριαλιστικές επιθέσεις.
*Δημιουργούμε ένα διεθνές συντονιστικό κέντρο μεταξύ των τριών πρωτοβουλιών March to Gaza, Flotilla και Sumud, που ενώνουν τις δυνάμεις τους με πιο συστηματικό τρόπο. Ταυτόχρονα τοπικά, σε κάθε χώρα, κάθε κίνημα αναπτύσσεται και απλώνεται σε κάθε πόλη.
