Πριν λίγους μήνες, η Κατερίνα πήγε να ζήσει μόνιμα από τη Σύρο στο Μάαστριχτ της Ολλανδίας. Ήταν η πρώτη φορά που θα έμενε στο εξωτερικό εκτός σπουδών, οπότε περίμενε να αντιμετωπίσει αρκετές δυσκολίες στην αρχή. Θα έμενε σε μία χώρα που δεν γνώριζε τη γλώσσα της, χωρίς να έχει εξασφαλισμένη εργασία και χωρίς να γνωρίζει κάποιον εκεί. Η λίστα με τα μικρότερα και μεγαλύτερα πρακτικά ζητήματα για έναν άνθρωπο που μεταναστεύει στο εξωτερικό μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη όταν βρεθεί εκεί. Σε αυτήν όμως δεν περίμενε ποτέ να συμπεριληφθεί το πρόβλημα της ζέστης. Έχοντας μάθει σε μια πραγματικότητα χωρίς κλιματική αλλαγή, πίστευε ότι πηγαίνοντας τόσο βόρεια θα είχε απαλλαχθεί.
Κατά σύμπτωση, το τελευταίο διάστημα παραμονής της στην Ελλάδα ήταν το περυσινό καλοκαίρι. «Για τρεις εβδομάδες από τα μέσα Ιουλίου μέχρι τον Αύγουστο η θερμοκρασία δεν έπεφτε κάτω από τους 32 βαθμούς το βράδυ. Και είπα ότι τέλος, δεν το ξαναζώ αυτό. Έκανες μπάνιο και ίδρωνες σε 3 λεπτά!».
Έναν χρόνο μετά, με την ίδια εγκατεστημένη στην Ολλανδία και πολύ πριν τον Αύγουστο, βγήκε ανακοίνωση με προληπτικά μέτρα για την προστασία από τον καύσωνα που θα έπληττε αυτή τη φορά τη χώρα, στην οποία είχε εναποθέσει τις γενικότερες ελπίδες της και τη δροσιά της, το διήμερο 1 και 2 Ιουλίου...
Η ενημέρωση από την ιστοσελίδα dutchnews.nl θύμιζε σε πολλά αντίστοιχες στα ελληνικά ΜΜΕ τη δεκαετία του '90, όταν πια είχαν αρχίσει κι εκδηλώνονταν πιο έντονα οι επιπτώσεις από το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Όπως ανέφερε το δημοσίευμα, η χώρα θα βίωνε αρκετές ημέρες έντονης καλοκαιρινής ζέστης, με τροπικές θερμοκρασίες και υψηλά επίπεδα υπεριώδους ακτινοβολίας, συμπληρώνοντας ότι υπάρχουν προειδοποιήσεις για ηλιακά εγκαύματα και άυπνες νύχτες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Καύσωνας στην Γερμανία / Ανοχύρωτη στα ακραία κύματα ζέστης -«Θα μπορούσαν να πεθάνουν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι»
Η περισσότερη ζέστη αναμενόταν στη νότια επαρχία Λίμπουργκ, στην οποία βρίσκεται το Μάαστριχτ, ενώ η υψηλή υγρασία έκανε ακόμη πιο αφόρητες τις συνθήκες. «Είμαστε κάτι σαν την Κρήτη της Ολλανδίας». Βέβαια, το Μάαστριχτ δεν παύει να βρίσκεται πάνω από τη Γαλλία και το Λουξεμβούργο και σχεδόν στη βόρεια πλευρά του Βελγίου.
Τα καταστήματα του Μάαστριχτ θα έμεναν ανοικτά μόνο το πρωί λόγω της επερχόμενης ζέστης. Οι εργασίες θα σταματούσαν από τις 11 και ο κόσμος θα ήταν προτιμότερο να αποφεύγει τις μετακινήσεις από τις 12 το μεσημέρι και μετά. Στις 9 το βράδυ της Τρίτης η θερμοκρασία είχε ανέβει στους 36 βαθμούς. Η Κατερίνα θα ζούσε ξανά τα ανυπόφορα βράδια για τα οποία δεν ένιωθε καμία νοσταλγία. Βέβαια, με τους συμμαθητές στο φροντιστήριο που κάνουν για να μάθουν τη γλώσσα, δεν ένιωθαν τόσο παράξενα. Είναι από χώρες όπως: Νότια Αφρική, Αργεντινή, Ιράκ και Ιράν. «Πιστεύεις, δύο μόλις ημέρες θα τους πτοήσουν; Όπως κι εμένα. Όταν ξέρεις ότι κρατάει τόσο λίγο, το αντέχεις». Για τους Ολλανδούς ωστόσο η κατάσταση είναι πρωτόγνωρη. Τα περισσότερα σπίτια δεν έχουν καν air condition, καθώς δεν είχε δημιουργηθεί ποτέ η ανάγκη να το χρειαστούν.
Από τον Δήμο του Μάαστριχτ βγήκε ανακοίνωση με την οποία γινόταν γνωστό πως η λαϊκή της αγορά θα λειτουργούσε νωρίτερα. Ένας πολίτης ωστόσο έγραψε κάτω από τη σχετική ανάρτηση ότι δεν θα έπρεπε να λειτουργήσει καθόλου γιατί έκανε ήδη πολλή ζέστη. «Τουλάχιστον σε άλλες πόλεις που έχω πάει, υπάρχουν βρύσες και μηχανήματα για δωρεάν αντιηλιακό», παρατηρεί η Κατερίνα. Το ότι δεν υπάρχουν σε όλες τις πόλεις παροχές που θεωρούνται συνηθισμένες για την Ολλανδία, δείχνει ότι δεν έχει επέλθει πλήρης συνειδητοποίηση της μονιμότητας του φαινομένου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Καύσωνας / Ένα δίχρονο παιδί έχασε τη ζωή του στην Ισπανία - Έμεινε για ώρες σε κλειστό αυτοκίνητο
Σε άρθρο του -με αφορμή τον τελευταίο καύσωνα- το CNN σημειώνει ότι δεν υπάρχει μεγάλη ανάπαυλα μεταξύ των υψηλότερων θερμοκρασιών που καταγράφονται μέσα στην ημέρα, καθώς ακόμη και το βράδυ η ζέστη παραμένει έντονη. Επιπλέον, «ο κλιματισμός είναι πολύ σπάνιος στα ευρωπαϊκά σπίτια. Πολλοί κάτοικοι αναγκάζονται να αντέξουν την καυτή ζέστη με τη βοήθεια ηλεκτρικών ανεμιστήρων, παγοκύστες και κρύα ντους».
Τονίζεται, επίσης, ότι «η Ευρώπη δεν έχει προσεγγίσει τη ζέστη με τον ίδιο τρόπο όπως οι ιστορικά πιο θερμές Ηνωμένες Πολιτείες. Ενώ σχεδόν το 90% των αμερικανικών σπιτιών διαθέτουν κλιματισμό, στην Ευρώπη το ποσοστό είναι περίπου 20%, ενώ σε ορισμένες χώρες τα ποσοστά είναι πολύ χαμηλότερα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μόνο το 5% περίπου των σπιτιών διαθέτουν συστήματα ψύξης - πολλά από τα οποία είναι φορητές μονάδες κλιματισμού. Στη Γερμανία, το ποσοστό είναι 3%».
Οι καύσωνες ήρθαν 25 χρόνια νωρίτερα
Ο Σταύρος Ντάφης, φυσικός και μετεωρολόγος, ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και συνιδρυτής του climatebook.gr, εξηγεί στην ΑΥΓΗ ότι υπήρχε η εκτίμηση πως η μεγάλη άνοδος της θερμοκρασίας θα συνέβαινε μερικές δεκαετίες αργότερα. Είναι χαρακτηριστικές οι εικόνες που μας μεταφέρει από δελτία ειδήσεων σε ΜΜΕ της Γαλλίας το 2015, οι οποίοι έδειχναν ότι το 2050 θα έχουμε θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών Κελσίου σε όλη τη χώρα. «Κάτι το οποίο από το 2019 έχει συμβεί πόσες φορές, και χτες είχε 42 βαθμούς η Γαλλία. Ήταν επιστημονικής φαντασίας αλλά το περιμένανε το 2040, όχι το 2020 και 2025. Επομένως, τρέχει και η υπερθέρμανση λίγο πιο γρήγορα απ' ό,τι το περιμέναμε».
Η επιτάχυνση του φαινόμενου οφείλεται στο ότι ακόμη και σήμερα δεν έχουν ληφθεί μέτρα για τη μείωση των ρυπογόνων εκπομπών. «Οι μόνοι που έχουμε μείωση, αλλά αποτελούμε λιγότερο από το 6% του συνολικού ποσοστού των παγκόσμιων εκπομπών. Οι εκπομπές δεν γνωρίζουν σύνορα, η αύξηση της θερμοκρασίας δεν γνωρίζει σύνορα, επομένως, όσο συνεχίζει η Κίνα για παράδειγμα να τις αυξάνει, η οποία έχει τη μεγαλύτερη παραγωγή, τότε θα έχουμε και περαιτέρω αύξηση της θερμοκρασίας».
Και ο ίδιος έχει εμπειρία από πρώτο χέρι για τη μεταβολή των συνθηκών, καθώς ζει και εργάζεται στη Δυτική Ευρώπη εδώ και δέκα χρόνια. «Έχουμε ξεκινήσει να έχουμε ανυπόφορα καλοκαίρια από το 2019. Για παράδειγμα, την Τρίτη (01.07) στις Βρυξέλλες είχαμε 38 βαθμούς. Κλιματισμός δεν υπάρχει στα σπίτια, μόνο στους χώρους εργασίας. Επομένως, είναι πολύ δύσκολο και να κοιμηθείς». Καύσωνες υπήρχαν και παλιότερα στις χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης. «Αλλά είχαμε μία φορά στα 20 - 30 χρόνια. Τώρα είναι σχεδόν κάθε καλοκαίρι».
Η προσαρμογή στα κλιματικά δεδομένα δεν συνιστά εύκολη υπόθεση, πρώτα και κύρια λόγω των αρχιτεκτονικών χαρακτηριστικών που διατηρούν οι ευρωπαϊκές πόλεις. Πολλά από τα κτίριά τους έχουν χτιστεί πολύ προτού η τεχνολογία των κλιματιστικών γίνει κυρίαρχη και χωρίς να υπάρχει καθόλου στον ορίζοντα ο κίνδυνος της κλιματικής αλλαγής.
«Ορισμένα κτίρια στις πιο ζεστές, νότιες ευρωπαϊκές χώρες χτίστηκαν για τη ζέστη. Έχουν χοντρούς τοίχους, μικρά παράθυρα που εμποδίζουν τον ήλιο να ακτινοβολεί στο εσωτερικό τους και είναι σχεδιασμένα για να μεγιστοποιούν τη ροή του αέρα. Αυτό έχει συμβάλει στο να διατηρούνται πιο δροσερά και να μειώνεται η αντιληπτή ανάγκη για τεχνητή ψύξη. Σε άλλα μέρη της Ευρώπης, ωστόσο, τα σπίτια δεν έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα τη θερμότητα. Στην Αγγλία, η οποία μόλις πέρασε τον πιο ζεστό Ιούνιο που έχει καταγραφεί ποτέ, ένα στα έξι σπίτια χτίστηκε πριν από το 1900», επισημαίνει το δημοσίευμα του CNN.
Υπάρχει όμως και το περιβαλλοντικό σκέλος. Η Ευρώπη έχει δεσμευτεί να γίνει «κλιματικά ουδέτερη» έως το 2050 και η απότομη αύξηση των κλιματιστικών θα καταστήσει ακόμη πιο δύσκολη την επίτευξη των κλιματικών δεσμεύσεων.
«Τα κλιματιστικά όχι μόνο καταναλώνουν ενέργεια, αλλά και ωθούν τη θερμότητα προς τα έξω. Μια μελέτη που εξέτασε τη χρήση κλιματιστικών στο Παρίσι διαπίστωσε ότι μπορούν να αυξήσουν την εξωτερική θερμοκρασία μεταξύ περίπου 2 και 4 βαθμών Κελσίου. Ο αντίκτυπος αυτός είναι ιδιαίτερα σοβαρός στις γενικά πυκνές πόλεις της Ευρώπης», συνεχίζει το άρθρο.
Ορισμένες χώρες έχουν επιβάλει μέτρα για τον περιορισμό του κλιματισμού. Το 2022, η Ισπανία θέσπισε κανόνες που προβλέπουν ότι ο κλιματισμός σε δημόσιους χώρους δεν πρέπει να είναι χαμηλότερος από 27 βαθμούς Κελσίου για εξοικονόμηση ενέργειας.
Κατά τον Σταύρο Ντάφη, η λύση είναι να περάσουμε στην ηλεκτρική ενέργεια και για ψύξη και για θέρμανση, αρκεί να είναι πράσινη. «Να προέρχεται από τις ΑΠΕ, αλλά να κάνει προσαρμογή και με τη ψύξη. Θα πρέπει ν' αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε ψύξη και βορειότερα».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Καύσωνας / Η Γαλλία κλείνει σχολεία, η Ιταλία περιορίζει την εργασία σε εξωτερικούς χώρους
Η ανάγκη να βρεθεί μια λύση χωρίς αρνητικό αποτύπωμα στο περιβάλλον εντείνεται τη στιγμή που προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία η ακροδεξιά, η οποία αρνείται την ύπαρξη της κλιματικής αλλαγής, αλλά την ίδια στιγμή αναγνωρίζει την ανάγκη να τοποθετηθούν μαζικά κλιματιστικά.
Πιο συγκεκριμένα, η ακροδεξιά πολιτικός της Γαλλίας Μαρίν Λεπέν υποσχέθηκε να εφαρμόσει ένα «μεγάλο σχέδιο υποδομών κλιματισμού», ενώ επέκρινε τις «λεγόμενες γαλλικές ελίτ» που ενθαρρύνουν τους άλλους να αναζητήσουν εναλλακτικές μεθόδους ψύξης, ενώ οι ίδιοι «προφανώς απολαμβάνουν κλιματιζόμενα αυτοκίνητα και γραφεία».
Στο άρθρο του CNN επισημαίνεται η δήλωση της Ράντικα Χόσλα, αναπληρώτριας καθηγήτριας στη Σχολή Επιχειρήσεων και Περιβάλλοντος Smith του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης: «H χρήση κλιματιστικών που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα αυξάνει τη ρύπανση που θερμαίνει τον πλανήτη, η οποία με τη σειρά της αυξάνει τις θερμοκρασίες, τροφοδοτώντας έναν φαύλο κύκλο επιδείνωσης της κλιματικής αλλαγής».
Κι επειδή κάθε κλιματιστικό που πωλείται σήμερα κλειδώνει τη χρήση ενέργειας και τις εκπομπές για την επόμενη δεκαετία ή δύο δεκαετίες, «είναι σημαντικό να το πετύχουμε σωστά με την πρώτη φορά».
Η γενική ιδέα στην Ευρώπη είναι, πάντως, να βρεθεί μία λύση έξω από τα ορυκτά καύσιμα, λέει στην ΑΥΓΗ ο κ. Ντάφης. Μία πρόταση η οποία θα μπορέσει να εφαρμοστεί σε μεγάλη κλίμακα, χωρίς να εκτροχιάζει την ήπειρο από τη σημερινή της πορεία.
