Από βατερλώ σε βατερλώ οδηγεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη τις αστικές συγκοινωνίες καθώς ούτε ένα καινούργιο λεωφορείο δεν έχει μπει στις γραμμές τα τέσσερα χρόνια διακυβέρνησης της ΝΔ .
Το πρόβλημα έγκειται στο ότι δεν έχει τελεσφορήσει ακόμη ο διαγωνισμός για τα νέα λεωφορεία. Επιτελείς, μάλιστα, των συγκοινωνιακών εταιρειών εκφράζουν έντονους φόβους για συνολικό βατερλώ του διαγωνισμού, ο οποίος αρθρώνεται σε πέντε τμήματα, μετά το πρόσφατο μπλόκο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στη σύμβαση για την προμήθεια 250 ηλεκτρικών λεωφορείων από κινεζική εταιρεία. Το μπλόκο δε ακολούθησε τη ματαίωση και του πρώτου τμήματος του διαγωνισμού, που αφορούσε την προμήθεια 120 υβριδικών λεωφορείων το 2022, καθώς δεν είχαν κατατεθεί προσφορές, με συνέπεια σήμερα ο διαγωνισμός να αφορά 650 λεωφορεία.
Οι ανησυχίες εδράζονται στο γεγονός ότι ενδεχόμενη ματαίωση με τους Κινέζους μπορεί να επηρεάσει και τα υπόλοιπα τμήματα, όπως τα 100 λεωφορεία φυσικού αερίου, τα οποία έχουν κατακυρωθεί στην ιταλική Iveco, καθώς η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση είναι ενιαία και θα χρειαστεί εκ νέου ευρωπαϊκή έγκριση με ματαιωμένο σχεδόν τον μισό διαγωνισμό. Να θυμίσουμε πως μετά την ακύρωση από τη Ν.Δ. του διαγωνισμού των 750 λεωφορείων του 2018 το Ελληνικό Δημόσιο δεν έχει αγοράσει ακόμη καινούργια λεωφορεία, καθώς ο πρώην υπ. Μεταφορών Κ. Καραμανλής έκανε τον δικό του διαγωνισμό, ο οποίος παραμένει μέχρι σήμερα ανολοκλήρωτος. Μάλιστα, πριν έναν περίπου μήνα το ΣΤ΄ κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο πλαίσιο του προσυμβατικού ελέγχου αποφάσισε ότι «κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης» για το πέμπτο τμήμα του διαγωνισμού, που αφορά την προμήθεια έναντι τιμήματος σχεδόν 111 εκατ. ευρώ 250 12μετρων ηλεκτρικών λεωφορείων, απόφαση για την οποία το Δημόσιο κατέθεσε αίτηση ανάκλησης.
Σημειωτέον ότι στην απόφαση του μπλοκαρίσματος το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλογίζει στην πρώην ηγεσία του υπουργείου, η οποία διενήργησε τον διαγωνισμό, «ουσιώδη νομική πλημμέλεια στην ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία, συνιστάμενη στη συμμετοχή (πολλώ δε μάλλον και στην κατακύρωση του αποτελέσματος του διαγωνισμού) του οικονομικού φορέα «Ytong Bus Co. LTD». Ο λόγος είναι ότι ο υποψήφιος ανάδοχος είναι κινεζική εταιρεία, η οποία, βάσει της νομοθεσίας, «δεν ανήκει στους δικαιούμενους συμμετοχής σε διαγωνιστικές διαδικασίες, κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 255 του Νόμου 4412/2016», όπως αναφέρεται στο σκεπτικό της απόφασης. Ο συγκεκριμένος νόμος εφαρμόζει την Οδηγία 2014/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σύμφωνα με την οποία τίθενται περιορισμοί στους δικαιούχους συμμετοχής σε δημόσιες διαγωνιστικές συμβάσεις σε όσους προέρχονται από τρίτες χώρες οι οποίες δεν συμβάλλονται με κανέναν τρόπο με την Ε.Ε. και για τις οποίες δεν υπάρχει ρητή αναφορά του νομοθέτη ότι επιτρέπεται η συμμετοχή στους διαγωνισμούς αυτούς.
Οι επιλογές του πρώην υπουργού Μεταφορών Κ. Καραμανλή για ενίσχυση ενός κατά γενική ομολογία γερασμένου και στα όριά του στόλου εξαντλήθηκαν την τετραετία στην προμήθεια μέσω leasing παλιών και μεταχειρισμένων λεωφορείων δεκαετίας, ενώ και οι εταιρείες ΚΤΕΛ που έλαβαν δώρο το δημόσιο συγκοινωνιακό έργο 63 γραμμών με βάση τις γνωστές συμβάσεις με απευθείας ανάθεση είχαν ήδη τα δικά τους εν χρήσει λεωφορεία. Ως εκ τούτου, μόνο συμπτωματικό και τυχαίο δεν είναι το επαναλαμβανόμενο φαινόμενο των αυτοαναφλεγόμενων λεωφορείων, με τελευταία τη χθεσινή περίπτωση στη Θεσσαλονίκη.
