Ναι, με την προϋπόθεση ύπαρξης εξειδικευμένων υπηρεσιών άμεσης παρέμβασης. Στη χώρα μας υπήρχε παράδειγμα «καλής πρακτικής», αλλά έχει παύσει εδώ και δύο δεκαετίες. Την περίοδο 1980 - 1990, το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού (Κρατική Υπηρεσία του Νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία»), με διευθύντρια στο αρμόδιο τμήμα την κοινωνική λειτουργό και ψυχολόγο Ελένη Αγάθωνος - Γεωργοπούλου, δημιούργησε τη διεπιστημονική και υψηλής εξειδίκευσης ομάδα ΚΑΠΑ (Κακοποίησης / παραμέλησης), στην οποία συμμετείχαν κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχολόγοι, παιδίατροι, νομικός.
Στις αρμοδιότητές της ήταν η έρευνα για το θέμα της κακοποίησης, η εκπαίδευση επαγγελματιών Υγείας και Πρόνοιας, η πρόληψη, η ευαισθητοποίηση του κοινού, η έγκαιρη παρέμβαση αλλά και η παροχή υπηρεσιών στις οικογένειες.
Σε περιπτώσεις υποψίας ή καταγγελίας κακοποίησης, η ομάδα αναλάμβανε: να υποστηρίξει και να κατευθύνει το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, να συνεργαστεί με την οικογένεια και να διαγνώσει την κακοποίηση. Να συνεργαστεί με τις αρμόδιες δικαστικές και αστυνομικές Αρχές για την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Να υποβάλει στον εισαγγελέα Ανηλίκων την πρόταση για άμεση προστασία του παιδιού. Να συνεχίσει τη συνεργασία με την οικογένεια σε κάποιες περιπτώσεις ή να την παραπέμψει στον φορέα όπου είχε ανατεθεί η προσωρινή επιμέλεια.
Το δικαστήριο που τελικά αποφάσιζε για το παιδί είχε την αξιόπιστη διάγνωση και πρόταση δύο εξειδικευμένων κρατικών υπηρεσιών. Με την οικογένεια επίσης είχε ολοκληρωθεί ένας κύκλος υποστήριξης, για διασφάλιση όλων των παιδιών της και για λήψη της καλύτερης δυνατής βοήθειας κατά την περίοδο της κρίσης ή και με παραπομπή σε άλλη Υπηρεσία για χρόνια βοήθεια.
Η προσφορά της Ομάδας ΚΑΠΑ και ειδικότερα της Ελένης Αγάθωνος - Γεωργοπούλου είναι ανεκτίμητη, όχι μόνο γιατί σώζονταν παιδιά αλλά και διότι το ζήτημα της κακοποίησης και παραμέλησης αναδείχθηκε ως σοβαρό κοινωνικό ζήτημα. Αυτή η καλή πρακτική είναι σήμερα επίκαιρη μέσα από την οδυνηρή έλλειψή της.
Είναι υποχρέωση της κυβέρνησης να την θεσμοθετήσει σε αρκετές πόλεις και όχι να κρύβει την ευθύνη της πίσω από ΜΚΟ ή κοινές κοινωνικές υπηρεσίες που δεν αποτελούν λύση στο ζήτημα. Αν θέλουμε να μετράμε ζωές και όχι θανάτους.
* Η Σοφία Κωνσταντέλλια είναι κοινωνική λειτουργός, πρώην πρόεδρος του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Αττικής
