Live τώρα    
26°C Αθήνα
ΑΘΗΝΑ
Αίθριος καιρός
26 °C
23.9°C26.8°C
2 BF 41%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Ελαφρές νεφώσεις
24 °C
21.8°C25.6°C
3 BF 65%
ΠΑΤΡΑ
Αίθριος καιρός
25 °C
22.0°C25.5°C
1 BF 45%
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Αίθριος καιρός
25 °C
24.7°C24.9°C
4 BF 61%
ΛΑΡΙΣΑ
Αίθριος καιρός
22 °C
21.8°C21.8°C
0 BF 43%
8 Μαρτίου / Σημαντικές νίκες και νέες προκλήσεις για το φεμινιστικό κίνημα
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

8 Μαρτίου / Σημαντικές νίκες και νέες προκλήσεις για το φεμινιστικό κίνημα

ΦΕΜΙΝΙΣΜΟΣ

Η 8η Μαρτίου, η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, των αγώνων των γυναικών σε όλο τον κόσμο για ισότητα σε όλα τα επίπεδα, για τα δικαιώματα, με πρώτο αυτό της ζωής, αποκτά νέα δυναμική μέσα σε έναν κόσμο που μοιάζει να οπισθοδρομεί με ταχύτατους ρυθμούς στον Μεσαίωνα. Υπό την απειλή ενός πυρηνικού πολέμου πριν καν τελειώσει ο εφιάλτης της πανδημίας, το γυναικείο κίνημα έρχεται διαρκώς αντιμέτωπο με νέες προκλήσεις και νέα δεδομένα που πρέπει να απαντήσει. Τα τελευταία χρόνια είδαμε τις συχνές επιθέσεις της Alt Right στα γυναικεία δικαιώματα, τις γυναίκες να εγκλωβίζονται και πάλι για μεγάλο διάστημα στον ιδιωτικό χώρο του σπιτιού εξαιτίας της πανδημίας, την κρίση ακρίβειας να οδηγεί πολλά νοικοκυριά στην εξαθλίωση, αλλά, παράλληλα, είδαμε το γυναικείο κίνημα να φουντώνει.

Με αφορμή την 8η Μαρτίου, επιχείρησα έναν σύντομο απολογισμό για το γυναικείο και φεμινιστικό κίνημα συζητώντας με δύο σημαντικές εκπροσώπους του φεμινιστικού κινήματος. Δύο φεμινίστριες, ακτιβίστριες της Αριστεράς με μεγάλη δραστηριότητα στα κινήματα και τον συντονισμό του γυναικείου κινήματος στις χώρες τους, την Cristina Simó, γραμματέα του Τομέα Φεμινισμού του Κομμουνιστικού Κόμματος Ισπανίας, πρόεδρο του Δημοκρατικού Κινήματος Γυναικών Ισπανίας, συντονίστρια στην ομάδα εργασίας για τον φεμινισμό του Ευρωπαϊκού Αριστερού Κόμματος, συντονίστρια του Δικτύου Δήμων Ελεύθερων από Σεξουαλική Εκμετάλλευση στην Ισπανία και καθηγήτρια στη δημόσια εκπαίδευση στη Βαρκελώνη, και τη Φωτεινή Σιάνου, ακτιβίστρια για την ειρήνη, τη μη βία και τα δικαιώματα των γυναικών.

Cristina Simó
Cristina Simó

Πολιτικές για την ισότητα στην Ισπανία

Ποια είναι τα βήματα που έγιναν προς τα μπρος, τι κέρδισαν οι γυναίκες τα τελευταία χρόνια στη χώρα σας και την Ευρώπη, ήταν η πρώτη ερώτηση που έθεσα και στις δύο ακτιβίστριες. «Μετά τις κινητοποιήσεις της 8ης Μαρτίου 2018 και 2019, τα αιτήματά μας ακούστηκαν επειδή υπήρξε μαζική κινητοποίηση και αυξημένη ευαισθητοποίηση, όχι μόνο των γυναικών, αλλά και του συνόλου των πολιτών γενικότερα» τονίζει η Cristina Simó. Αυτό, όπως εξηγεί, αντικατοπτρίστηκε αργότερα στις πολιτικές ενέργειες που προωθήθηκαν από την κυβέρνηση στην Ισπανία.

Ειδικότερα για τις πολιτικές που προωθήθηκαν υπέρ των γυναικών, αναφέρει: «Το υπουργείο Ισότητας το αναλάβαμε το 2020 και ήταν ένα από τα πρώτα υπουργεία που έλαβαν μέτρα αλλαγών σε σχέση με τις πολιτικές λιτότητας του 2008. Ορισμένες από τις νομοθετικές δράσεις που προωθήθηκαν ήταν η επέκταση των μέτρων για την εξάλειψη κάθε σεξιστικής βίας και κατά της ενδοοικογενειακής βίας, δηλαδή η διευθέτηση ενός ιστορικού χρέους στο φεμινιστικό κίνημα. Επίσης θεσμοθετήθηκε ειδική νομοθεσία κατά της σεξουαλικής βίας».

Παράλληλα, «προωθήθηκε ένα υπεύθυνο σχέδιο που έχει ως ορίζοντα ένα δημόσιο σύστημα φροντίδας. Μέτρα για τη μείωση του εργατικού χάσματος και τη μεταρρύθμιση των αμβλώσεων, ώστε να είναι εγγυημένη για όλες τις γυναίκες η δημόσια Υγεία και χωρίς εμπόδια, κηδεμονίες ή ερωτήσεις. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί το έργο ενός νόμου κατά της εμπορίας ανθρώπων, ο οποίος είναι πολύ απαραίτητος στην Ισπανία και σε ολόκληρη την Ευρώπη, για τον τερματισμό της εμπορευματοποίησης των γυναικείων οργάνων».

Ταυτόχρονα, όπως υπογραμμίζει, «αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι φεμινίστριες στην Ισπανία γνωρίζουμε ότι για να συνεχίσουμε να προχωρούμε, είναι απαραίτητο αυτήν την 8η Μαρτίου να  βγούμε  ξανά στους δρόμους, αυτή είναι η δύναμή μας».

Οι τέσσερις μεγάλες νίκες του φεμινιστικού κινήματος στην Ελλάδα

Τέσσερις μεγάλες νίκες καταγράψαμε τη χρονιά που πέρασε, σύμφωνα με τη Φωτεινή Σιάνου:

α) Το ελληνικό #MeToo, οι αποκαλύψεις της Σοφίας Μπεκατώρου, που άνοιξαν τον ασκό του Αιόλου, έδωσαν ώθηση σε δεκάδες καταγγελίες σε επιχειρήσεις, πανεπιστήμια, αθλητικούς και καλλιτεχνικούς χώρους και έγινε το σύνθημά μας της δεκαετίας του 1990, «σπάστε τη σιωπή», πράξη και ακούστηκε η φωνή των γυναικών.

β) Η δημιουργία δεκάδων φεμινιστικών συλλογικοτήτων νέων γυναικών και αντρών, που προσέθεσαν χρώμα, δροσιά, ομορφιά στους αγώνες και στις κινητοποιήσεις του γυναικείου κινήματος για δικαιοσύνη των φύλων, κατά της ενδοοικογενειακής βίας, των γυναικοκτονιών και για την προστασία του πλανήτη.

γ) Η ανάδειξη του θέματος της φροντίδας για τα παιδιά, τους ηλικιωμένους, τους ανήμπορους, το σπίτι, και της φροντίδας για τον πλανήτη. Αξία υποτιμημένη, που ήρθε η πανδημία της Covid-19 να μας αποκαλύψει και να μας υπενθυμίσει.

δ) Η πλατιά αποδοχή του όρου «γυναικοκτονία» από την κοινή γνώμη και η συγκρότηση της Πρωτοβουλίας κατά των Γυναικοκτονιών για την ένταξη του όρου στον Ποινικό μας Κώδικα. 17 γυναικοκτονίες είναι ο τραγικός απολογισμός για το 2021, ενώ η πρώτη γυναικοκτονία του 2022 ήταν στις 20 Φεβρουαρίου, της Σούζαν στα Γιάννενα.

Στο στόχαστρο της Ακροδεξιάς της Ευρώπης τα γυναικεία δικαιώματα

Ποιες ήταν οι επιθέσεις που δέχτηκε το γυναικείο κίνημα, ποια πισωγυρίσματα έγιναν σε σχέση με κατοχυρωμένα δικαιώματα των γυναικών, ρωτάω τις δύο φεμινίστριες ακτιβίστριες. Σύμφωνα με την Cristina Simó, «οι φεμινίστριες κατάφεραν να οικοδομήσουν μια παγκόσμια φεμινιστική ατζέντα που ανταποκρίνεται σε μια εναλλακτική κοινωνία που αντιμετωπίζει άμεσα την παγκόσμια ατζέντα της Ακροδεξιάς και τις αντιδραστικές δυνάμεις, οι οποίες τόσο στην Ισπανία όσο και στην Ευρώπη υπηρετούν μια κοινή μισογυνιστική και αντιφεμινιστική ατζέντα».

«Το βλέπουμε στην Ισπανία και σε ολόκληρη την Ευρώπη, όπου κυβερνούν» συνεχίζει τονίζοντας ότι «όχι μόνο τα δικαιώματα και οι κατακτήσεις μας υποχωρούν και μας αφήνουν απροστάτευτες από τη βία λόγω φύλου, αλλά διαδίδουν επίσης έναν λόγο άρνησης, ο οποίος αρνείται την ύπαρξη ανισότητας και βίας που υφίστανται οι γυναίκες επειδή είναι γυναίκες. Ένας πολύ επικίνδυνος λόγος, που διαπερνά τμήματα της νεολαίας και ενισχύει την πατριαρχική αρρενωπότητα».

Οι επιθέσεις που δέχτηκε το γυναικείο κίνημα στην Ελλάδα

"Οι επιθέσεις που έχουμε δεχτεί είναι πολλές και σκληρές, από μια κυβέρνηση νεοφιλελεύθερη και μια Ακροδεξιά που απλώνει τα δίκτυά της σε όλη την Ευρώπη και όχι μόνο. Η γραμμή είναι να χτυπηθεί η έννοια και οι πολιτικές για το 'κοινωνικό φύλο'. Να απαλειφθεί το 'κοινωνικό φύλο', όπου αυτό υπάρχει", μου εξηγεί η Φωτεινή Σιάνου.

«Αυτό το 'κοινωνικό φύλο' υπάρχει καταγεγραμμένο, αναλυμένο και συμφωνημένο στις αποφάσεις της 4ης Παγκόσμιας Διάσκεψης του ΟΗΕ με τίτλο: 'Γυναίκες, Ανάπτυξη, Ειρήνη' το 1995 και αποτελεί πυξίδα στη δράση και στην πάλη μας για την ισότητα των φύλων».

«Σε επίπεδο εθνικό, αντιπαλεύουμε τους νόμους του υπ. Εργασίας, που ανατρέπουν κατακτήσεις δεκαετιών, οκτάωρο, αύξηση της επισφαλούς εργασίας, απολύσεις, κλείσιμο επιχειρήσεων, ιδιωτικοποιήσεις στην Υγεία, ενέργεια και προσπάθεια ακύρωσης του ρόλου και του έργου των συνδικάτων. Μέσα από αγώνες διαπραγματευτήκαμε και υπογράψαμε συμβάσεις εργασίας σε κάθε επίπεδο, με σοβαρές κατακτήσεις για όλους τους εργαζόμενους/ες για την προστασία της μητρότητας, την υγεία και την ασφάλεια, τα ωράρια εργασίας.»

«Η πολιτική του υπ. Δικαιοσύνης και ο νέος νόμος για το οικογενειακό δίκαιο μέσα στους λίγους μήνες της εφαρμογής του έχει οδηγήσει σε πραγματικά δράματα για γυναίκες και παιδιά, αγνοώντας το πρώτιστο, που είναι το συμφέρον του παιδιού, και προωθώντας την υποχρεωτική συνεπιμέλεια, με τραγικά αποτελέσματα, που κρατούν τις γυναίκες μέσα σε κακοποιητικές συμπεριφορές, φοβούμενες να φύγουν μη χάσουν τα παιδιά τους».

Τονίζει επίσης την «ακύρωση του ρόλου της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, που έγινε Γραμματεία Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων και στη συνέχεια υφυπουργείο Δημογραφικής και Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων».

Φωτεινή Σιάνου
Φωτεινή Σιάνου

Οι φεμινίστριες υποστηρίζουν την ειρήνη

Η φετινή 8η Μαρτίου θα είναι το ξεκίνημα μιας νέας αγωνιστικής πορείας. Σιάνου: Ο πόλεμος, ήττα της ανθρωπότητας και του πολιτισμού. Simó: Θέλουμε να εξαλείψουμε κάθε βία από τη ζωή μας

Η συζήτηση για τον φεμινισμό και την 8η Μαρτίου φέτος βρίσκεται στο μαύρο φόντο της φρίκης του πολέμου, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η ερώτηση που έθεσα στις δύο φεμινίστριες - ακτιβίστριες αφορούσε τις σκέψεις τους για τον πόλεμο και τη στάση του φεμινιστικού κινήματος απέναντι σε αυτόν.

«Ως φεμινίστριες που, όπως ανέφερα, έχουμε τη δική μας ατζέντα, θέλουμε να εξαλείψουμε κάθε βία από τη ζωή μας. Ενώ, για την αντιδραστική και φασιστική Δεξιά, οι ζωές των ανθρώπων δεν έχουν καμία αξία» μου απαντά η Cristina Simó συμπληρώνοντας ότι «στους πολέμους, οι γυναίκες είναι τα κύρια θύματα των εκτοπισμένων δυνάμεων, μερικές βιάζονται, άλλες αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο σεξουαλικής εκμετάλλευσης και μερικές εξαναγκάζονται ακόμη και στην πορνεία για να επιβιώσουν».

«Αυτή τη στιγμή, έχουμε έναν πόλεμο στην Ευρώπη, οι φεμινίστριες πρέπει να αποκαλύψουν την εγκληματική συμμαχία που είναι η πατριαρχία και το κεφάλαιο, διότι αυτό είναι που οδήγησε στην ένοπλη σύγκρουση μεταξύ δύο χωρών. Οι φεμινίστριες υποστηρίζουν την ειρήνη και τον αφοπλισμό. Για την επίλυση των συγκρούσεων μέσω διπλωματικών συμφωνιών, την υπεράσπιση της κυριαρχίας των λαών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στην εναλλακτική λύση που προτείνουμε, οι πόλεμοι δεν ταιριάζουν, ούτε το μοντέλο τους, της πατριαρχική κυριαρχίας και της πατριαρχικής επίλυσης συγκρούσεων».

Στις 8 Μαρτίου πρέπει να προωθήσουμε τη φεμινιστική ατζέντα, σε αντίθεση με την ατζέντα της εγκληματικής συμμαχίας. Οι γυναίκες είναι το 52% των πολιτών της Ευρώπης και πρέπει να γίνουμε αισθητές. Γιατί ένα βήμα μπροστά για το φεμινιστικό κίνημα σημαίνει υποχώρηση της πατριαρχίας, του κεφαλαίου και της εγκληματικής συμμαχίας τους".

Η Φωτεινή Σιάνου περιγράφει τις σκέψεις της για την 8η Μαρτίου, που συνέπεσαν με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. «Σκέφτομαι ότι η 8η Μαρτίου είναι κάθε χρόνο ένας απεργιακός σταθμός για το γυναικείο και φεμινιστικό κίνημα. Κάνουμε τους απολογισμούς μας. Τι κερδίσαμε; Τι πισωγυρίσματα έχουμε; Ποιοι είναι οι στόχοι πάλης για την επόμενη χρονιά; Και καθώς σκέφτομαι, ακούω τις σειρήνες, τις βόμβες, τις μανάδες με παιδάκια στα χέρια και τους ηλικιωμένους/ες να τρέχουν για να σωθούν, στα καταφύγια και πρόσφυγες στις γειτονικές χώρες. Ποιος φταίει; Ποιος ο πρώτος διδάξας; Ποια τα συμφέροντα που παίζονται; Οι ζωές των ανθρώπων που χάνονται. Ο τρόμος, ο φόβος, η φρίκη. Σημειώνω μια ήττα. Όχι του γυναικείου κινήματος. Μια ήττα της ανθρωπότητας και του πολιτισμού μας. Σημειώνω ότι οι κατακτήσεις μας είναι εύθραυστες, τόσο εύθραυστες όσο και η δημοκρατία. Χρειάζονται οι κατακτήσεις μας και η δημοκρατία επαγρύπνηση, περιφρούρηση και δουλειά πολλή».

Και καταλήγει με ένα ισχυρό μήνυμα αισιοδοξίας: «Επαγρυπνούμε, αγωνιζόμαστε για ειρήνη, κοινωνική δικαιοσύνη, κοινωνική ισότητα και ισότητα των φύλων. Η φετινή 8η Μαρτίου θα είναι το ξεκίνημα μιας νέας αγωνιστικής πορείας. Για να πάρουμε πίσω όλα όσα κατάργησαν. Για να δώσουμε το δικό μας χτύπημα στον νεοφιλελευθερισμό και στην ακροδεξιά πολιτική».

Η μετάφραση από τα ισπανικά έγινε από τη Μαρία Γραμματικού.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL