Ρεπορτάζ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
Ούτε καρουζέλ, ούτε τραγούδια από τα μεγάφωνα, ούτε πάγκοι με κινέζικα προϊόντα, ούτε απομιμήσεις φάτνης. Εδώ και λίγες ώρες ζούμε την αποκαθήλωση των εορτών. Τα συνεργεία του Δήμου Αθηναίων μαζεύουν σιγά - σιγά τα χριστουγεννιάτικα, που φορέθηκαν περισσότερο για να φορεθούν σε κολωνάκια, δέντρα, δρόμους και πλατείες. Χάθηκε έτσι ακόμη μια ευκαιρία, αντί για διάσπαρτες γιρλάντες και κιτς διακοσμήσεις, να γίνει κάτι σε αντιστοιχία με τις ανάγκες των καιρών, να γίνει πιο έντονο το αίσθημα της αλληλεγγύης.
Λίγο αφότου οι γιορτές μάς άφησαν χρόνους μέχρι του χρόνου, μόνο τα λαμπιόνια στα δέντρα, που εκτιμάται ότι θα παραμείνουν εκεί μέχρι το Πάσχα όταν θα αντικατασταθούν από αυγουλάκια και πουλάκια που θα βγαίνουν από τα μισοσπασμένα αυγουλάκια, έχουν μείνει να θυμίζουν την πρόσκαιρη λάμψη των εορτών, που δεν μπορούσαν ούτως η άλλως να μακιγιάρουν την πραγματικότητα.
Την ώρα που η πλατεία Κλαυθμώνος ήταν γεμάτη χριστουγεννιάτικα περίπτερα, ακριβώς απέναντι στο προαύλιο της τράπεζας, ένας άστεγος βρισκόταν καταμεσής ξαπλωμένος, κρυμμένος κάτω από τα φθαρμένα του σκεπάσματα. Λίγα μέτρα πιο πέρα στη σειρά βρίσκονταν πέντε ακόμη άστεγοι, με τα χαρτόκουτα και τα λιγοστά υπάρχοντα τους μέσα στις χριστουγεννιάτικες πλαστικές σακούλες των πολυεθνικών. Κάποιος είχε ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο και είχε κάνει μια τετράγωνη πλάκα του πεζοδρομίου σαλόνι.
Την Παρασκευή είχαμε επιστρέψει απόλυτα στην κανονικότητα. Οι δρόμοι ήταν γεμάτοι από περισσότερο θυμό και ανυπομονησία, το άγχος βρισκόταν πίσω από κάθε τσακωμό στα τρόλεϊ, τα μετρό και τα λεωφορεία. Την ίδια ώρα, στους έτσι κι αλλιώς γκριζαρισμένους, αλλά πλέον χωρίς χριστουγεννιάτικο make up, τοίχους της πόλης αντηχούσαν τα συνθήματα ενάντια στον καπιταλισμό από χιλιάδες διαδηλωτές. Λίγο πιο κάτω οι εργάτες ξεχαρβάλωναν τα περίπτερα των εορτών στην Κλαυθμώνος, ενώ τα πιτσιρίκια είχαν αίτημα κάτι ευκολότερο από βιώσιμο ασφαλιστικό. Να πάρει μπρος το ανενεργό καρουζέλ που ακόμη δεν είχε ξεστηθεί. Η φάτνη είχε μπει σε σελοφάν για να βγει απείραχτη, όπως εδώ και χρόνια, του χρόνου. Πιο κάτω ακόμη, άστεγος με φόντο τα ΜΑΤ που βρίσκονταν σε επιφυλακή για τη διαδήλωση μάζευε νερό με ένα παρατημένο κουβά από τη λίμνη που απροσδόκητα σχηματίστηκε από την τελευταία κακοκαιρία σε ένα μέρος της πλατείας.
Στα Προπύλαια ξεθωριασμένες κορδέλες είχαν ξεμείνει σε δέντρο που έχει ρίξει καιρό τώρα τα φύλλα του, πριν το φθινόπωρο. Λίγο πιο 'κει τρεις αστυνομικοί λένε στους χρήστες να "πάρουν δρόμο", ενώ οι φωνές τους έχουν background τα σόλο πλανόδιου κιθαρίστα που δεν έβλεπε το μεροκάματο να βγαίνει και τόσο εύκολα. Μπορεί να έφταιγε ότι το ρεπερτόριο παρέμενε εορταστικό.
Σε άλλα σημεία της πόλης, το Πεδίο του Άρεως φιλοξενεί μέχρι και σήμερα το πλέον καταθλιπτικό σπίτι Άγιου Βασίλη σε διεθνές επίπεδο. Έλλειψη ευρηματικότητας, πάλι "περίπτερα", στο κέντρο το βανδαλισμένο άγαλμα του βασιλιά Κωνσταντίνου, διαγωνίως εργάτης που αντικαθιστά μια λωρίδα -από τις πολλές περισσότερες- με σπασμένα πλακάκια και μέσα στο πάρκο το χάος. Η εκμετάλλευση και η εξαθλίωση παίρνει σάρκα και όστα πίσω από θάμνους και παγκάκια, την αντικρίζεις χύμα στους πεζόδρομους και τις ακριβοπληρωμένες υποδομές μιας ανάπλασης που δεν έγινε ποτέ. Στο Σύνταγμα πάλι, βρίσκονται ακόμη εκεί το παγοδρόμιο και το χριστουγεννιάτικο δέντρο, αλλά λείπει αυτό που κάπως πήγε πακέτο με τα τριγύρω ψώνια, η προσοχή. Το βλέμμα των περαστικών είναι ευθύ ή κατεβασμένο, συνηθώς χαμένο. Οι γιορτές πέρασαν, οι υποχρεώσεις μονοπωλούν τις σκέψεις.
Παρουσιάζοντας τη δική του αντίληψη για τις γιορτές, ο Γκράμσι έγραφε πριν ακριβώς 100 χρόνια: "Θέλω κάθε πρωινό να 'ναι για μένα και μια πρωτοχρονιά. Κάθε μέρα θέλω να κάνω κι έναν προσωπικό απολογισμό, και να ανανεώνομαι κάθε μέρα". Εκατό χρόνια μετά από τη ρήση του Γκράμσι, ο Γκάτσος δικαιώνεται: "Αυτός ο κόσμος δεν θα αλλάξει ποτέ". Τουλάχιστον όχι με λαμπιόνια.