Η Ευρώπη φαίνεται πως μένει μετεξεταστέα και στον τομέα της διαχείρισης των αποβλήτων ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ). Αυτό τουλάχιστον προέκυψε έπειτα από διετή έρευνα την οποία χρηματοδότησε η Ε.Ε. και διενεργήθηκε από το Weee Forum μαζί με την Ιντερπόλ, το Πανεπιστήμιο των Ηνωμένων Εθνών (Unu) και μια σειρά εξειδικευμένα ινστιτούτα.
Η έρευνα, υπό τον τίτλο Countering Weee Illegal Trade (Cwit), έδειξε ότι το 2012 στην Ευρώπη μόνο το 35% των ΑΗΗΕ που απορρίφθηκε από εταιρείες ή ιδιώτες (αλλά που παραμένουν λειτουργικά και περιέχουν επικίνδυνα υλικά), έχουν καταλήξει στα επίσημα συστήματα συλλογής και ανακύκλωσης: Μιλάμε για μια ποσότητα 3,3 εκατομμυρίων τόνων από τους 9,5 εκατομμύρια τόνους αποβλήτων του είδους που δημιουργήθηκαν. Το υπόλοιπο 65% των ΑΗΗΕ -6,2 εκατομμύρια τόνοι- είτε εξάγονται είτε ανακυκλώνονται σε λανθασμένο και ανεπαρκές περιβάλλον ή απλά πετιούνται ως απορρίμματα στις κοινές χωματερές, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Η μελέτη εκτίμησε ότι περί τους 750.000 τόνοι ΑΗΗΕ κατέληξαν στα οικιακά απορρίμματα, ενώ 1,3 εκατομμύρια τόνοι έχουν αποσταλεί εκτός Ευρώπης χωρίς τα απαραίτητα συνοδευτικά έγγραφα με αποτέλεσμα να καταλήγουν στις χωματερές του Τρίτου Κόσμου... Από αυτά, το 30% (400.000 τόνοι) είναι πραγματικά απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού ενώ το υπόλοιπο 70% αφορά συσκευές που είναι ακόμη λειτουργικές. Για να γίνει κατανοητό τι σημαίνει να καταλήγουν όλες αυτές οι συσκευές στις χωματερές, αρκεί να υπενθυμίσουμε ότι μελέτη του Πανεπιστημίου του ΟΗΕ έχει επισημάνει πως αυτού του είδους τα απόβλητα εμπεριέχουν επικίνδυνα τοξικά στοιχεία όπως μόλυβδο (2,2 εκατ. τόνοι), υδράργυρο, κάδμιο, χρώμιο, καθώς και 4,4 τόνους χλωροφθορανθράκων που καταστρέφουν το όζον. Οι επιπτώσεις στην υγεία; Καρκίνοι, ηπατικές και νεφρικές βλάβες...
Όσον αφορά την οικονομική πλευρά της υπόθεσης, η μελέτη δείχνει ότι ετησίως προκαλείται μια ζημιά η οποία κυμαίνεται από τα 800 εκατ. ευρώ μέχρι το 1,7 δισ. ευρώ. Η Cwit εντόπισε επίσης μια σειρά από φορολογικές παραβάσεις καθώς και ανακύκλωση βρόμικου χρήματος - άλλη μια ένδειξη της στενής διασύνδεσης οικονομικού και περιβαλλοντικού εγκλήματος. Σε αυτό το πλαίσιο οι μελετητές εντόπισαν το αυξανόμενο ενδιαφέρον του οργανωμένου εγκλήματος για το λαθρεμπόριο αυτού του είδους των αποβλήτων και ήδη η Ιντερπόλ ζήτησε αυστηρότερες διαδικασίες δίωξης και καταδίκης. Στην καρδιά του προβλήματος, όπως πάντα, είναι η προσπάθεια αποφυγής του κόστους απορρύπανσης και ανακύκλωσης, που, πάντως, αφορά και εμάς ως καταναλωτές: Η αγορά μιας νέας συσκευής, ενός καινούργιου γκάτζετ δεν πρέπει να οδηγεί στην απόρριψη στα σκουπίδια της παλιάς συσκευής. Η ανακύκλωση είναι, και εδώ, κρίσιμη.
