Πώς αισθάνονται οι πρόσφυγες σε ένα στενό φουσκωτό στη Μεσόγειο; Σίγουρα όχι όπως οι Γερμανοί βουλευτές που στο πλαίσιο ακτιβισμού έκαναν βαρκάδα χθες με θέα το Βερολίνο. Το μήνυμα που ήθελαν να περάσουν οι βουλευτές -και γι' αυτό είχαν φροντίσει να μαθευτεί το event μέχρι και στον τελευταίο Γερμανό blogger- ήταν να φέρουν πιο κοντά τον Γερμανό πολίτη στις μαρτυρικές στιγμές των προσφύγων. Η πρόθεση μπορεί να μην ήταν κακή, αλλά οι ουσιώδεις διαφορές με την πραγματικότητα περισσότερο αποπροσανατολίζουν παρά ευαισθητοποιούν.
Η ήρεμη βόλτα στον γαλήνιο ποταμό Σπρέε δεν θυμίζει σε τίποτα την αγωνιώδη μετάβαση των προσφύγων στις ευρωπαϊκές χώρες του Νότου. Η Μεσόγειος δεν είναι πισίνα. Οι φουρτούνες αποτελούν σύνηθες φαινόμενο ακόμη και το καλοκαίρι, αλλά και βασική αιτία για τους αναρίθμητους πνιγμούς που έχουν σημειωθεί το προηγούμενο διάστημα, συνεπώς δεν υπάρχει καμία σχέση με τον ρομαντικό παφλασμό του ποταμού. Μήπως όμως σχετίζονται οι κομμένες ανάσες των προσφύγων την ώρα που βυθίζεται το φουσκωτό, γιατί δεν ξέρουν κολύμπι και έχουν τα παιδιά τους αγκαλιά, με τα αμήχανα χαμόγελα των βουλευτών που συμμετείχαν στο σκετς;
Θα ήταν δύσκολο προφανώς να σκηνοθετηθεί στο σύνολό της η δραματική πραγματικότητα που βιώνουν οι πρόσφυγες. Πώς αλήθεια μπορούν να αποτυπωθούν ο πόνος για τη ζωή που άφησαν πίσω και η αβεβαιότητα γι' αυτή που θέλουν να ξαναχτίσουν; Πώς να μεταφερθούν σε έναν ακτιβισμό λίγων λεπτών οι εικόνες από τη φρίκη του θανάτου, που αντίκρισαν όταν είδαν πνιγμένους τους δικούς τους ή πριν επιβιβαστούν ακόμη στα φουσκωτά είδαν σκοτωμένα αγαπημένα πρόσωπα από πυρά και βομβιστικές επιθέσεις; Πώς να περιγραφει η ταπείνωση που αισθάνθηκαν, ως συμπλήρωμα στην κόλαση που ήδη ζούσαν, τις κλωτσιές που έφαγαν στα σύνορα ή πώς μπορεί ακόμα να συλλάβει κανείς εκείνο το βλέμμα του πατέρα τη στιγμή της πτώσης του ίδιου και του παιδιού του μετά από τρικλοποδιά φωτορεπόρτερ στα ουγγρικά σύνορα;
Η απάντηση είναι ότι δεν μπορεί. Τουλάχιστον, όμως, αφού δεν γίνεται αυτό να συμβεί, να μην μεταφέρεται κιόλας μια εικόνα για τα δεινά των προσφύγων τόσο μακριά από την πραγματικότητα, όσο είναι ακόμη μακριά η λύση, ώστε να μην θρηνούμε χιλιάδες νεκρούς στις θάλασσες.
ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
