Ποιος ήταν αυτός ο Γερμανός ονόματι Edgar Froese που πέθανε την Τρίτη 20 Ιανουαρίου και γιατί πρέπει να ενδιαφέρει τους μουσικόφιλους ο θάνατός του; Για να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα πρέπει να πάμε πίσω στον χρόνο... Πολύ πριν λοιπόν ο Γάλλος Jean Michel Jarre κάνει την εμβρυακή ακόμα electronica να περάσει στα μαζικά ακροατήρια (και οι ομοεθνείς του Space δώσουν την πρώτη ποπ εκδοχή της με το Magic Fly), την πρωτοπορία του ιδιώματος αποτελούσε -και ταυτόχρονα πολύ απλά «έκανε κουμάντο» σε αυτό- η γερμανική σκηνή. Και αν οι μετρονομικοί ρυθμοί των Kraftwerk ήταν η βάση και ο πρόδρομος γι' αυτό που αργότερα ονομάστηκε dance, υπεύθυνοι για τις περισσότερες από τις υπόλοιπες εκφάνσεις του είδους ήταν κάποιοι Tangerine Dream.
Οι Tangerine Dream σχηματίστηκαν το 1967 στο Βερολίνο σαν ψυχεδελική ροκ μπάντα μίμησης των αντίστοιχων αμερικανικών αλλά σύντομα -κατ' αρχήν συμπτωματικά και στη συνέχεια απολύτως συνειδητά- ανακάλυψαν τα πρωτόλεια ακόμα synthesizers. Έτσι ήρθαν σε επαφή με το πλέον vintage εξ αυτών, το ιστορικό Moog, και μετά με άλλα αναλογικά, με τα πρώτα επίσης αναλογικά sequencers και αργότερα με τον ψηφιακό ήχο, των συνθετητών, των πρώιμων samplers και εντέλει των υπολογιστών, τόσο ως sequencers όσο και ως αμιγώς ηχητικών πηγών. Σε μια πορεία πενήντα σχεδόν ετών -και ειδικά στην πρώτη περίοδό τους, από το '70 μέχρι το '76- υπήρξαν παραγωγικότατοι, έχοντας κυκλοφορήσει συνολικά (μαζί με πάρα πολλά soundtracks και live δίσκους) περισσότερα από εκατό album! Κυρίως όμως, έστω και αθέλητα, με την επιφανειακά τευτονικά «ψυχρή», μηχανική και επαναληπτική -ως έλκουσα, εν μέρει τουλάχιστον, την καταγωγή της από τον αμερικανικό μινιμαλισμό- μουσική τους έθεσαν τα πρότυπα της ambient, της ηλεκτρονικής new age, σε ένα βαθμό του downtempo αλλά ακόμα και της... trance, αφήνοντας κατά μέρος το ότι από κάποια στιγμή προσχώρησαν και αυτοί στην πιο ρυθμική πλευρά της electronica, δηλαδή το dance ή πιο απλά χορευτική μουσική.
Παρών όμως σε όλη αυτή τη μακρά, γεμάτη εκπλήξεις, απρόοπτα, ακόμα και (αυτο)ανατροπές, συναρπαστική διαδρομή ήταν ένας μόνον μουσικός, ο ιδρυτής τους Edgar Froese. Ο νεαρός που αρχικά ενδιαφερόταν πολύ μόνο για τον ντανταϊσμό, τον σουρεαλισμό και τη λογοτεχνία και από αυτοδίδακτος κιθαρίστας κατέληξε επίσης αυτοδίδακτος πρωτοπόρος της electronica, ξεκινώντας με το να γίνει ένας από τους πρώτους βιρτουόζους εκτελεστές του Mellotron (το πρώτο χρονολογικά sampler αν και δεν υπήρχε ακόμα αυτός ο όρος!) πριν προχωρήσει στα περισσότερα άλλα ηλεκτρονικά keyboards και την υπόλοιπη ανάλογη ηχητική τεχνολογία, ακολουθώντας την εξέλιξή της μέσα στον χρόνο.
Ο Edgar Froese πριν και πάνω απ΄ όλα ήταν ένας εξερευνητής, όχι μόνο των ήχων μα και του νου. Τον ενδιέφεραν πάρα πολύ οι δύο παράμετροι που καθορίζουν κάθε ανθρώπινη ύπαρξη, ο χρόνος και ο χώρος, αναπόφευκτα λοιπόν και ο πλέον απέραντος τέτοιος, το διάστημα (εμμονές του που αποτυπώθηκαν σε τίτλους δίσκων των Tangerine Dream όπως Στρατόσφαιρα, Άλφα Του Κενταύρου αλλά και Άτομο και Ηλεκτρονικός Διαλογισμός!). Πεισματάρης Γερμανός, που όταν δεν μπορούσε πια να βρει τους κατάλληλους μουσικούς για να συμπληρώσει το τρίο το οποίο σχεδόν παραδοσιακά αποτελούσε πάντα τους Tangerine Dream, τους μετέτρεψε σε ντουέτο με δεύτερο μέλος τον... γιο του (!) Jerome συνεχίζοντας ακούραστος να κάνει μουσική σχεδόν μέχρι την τελευταία στιγμή. Αυτή ήρθε «ξαφνικά και εντελώς απροσδόκητα» από πνευμονική εμβολή και πριν καν συμπληρώσει τα εβδομήντα ένα (είχε γεννηθεί στις 6 Ιουνίου 1944) στη Βιέννη όπου ζούσε τα τελευταία χρόνια. Ελπίζω μόνο να βρέθηκε κάπου όπου θα μπορεί να ακούσει εκείνες τις «αλλότριες», μυστηριακές συχνότητες από τους συνθετητές των Ουρανίων Σφαιρών, τις οποίες προσπαθούσε να αναπαραγάγει με τους δικούς του στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής του...
ΘΑΝΟΣ ΜΑΝΤΖΑΝΑΣ
