"Ησυχία να κάνετε όταν τα παιδιά κοιμούνται, όχι όταν τα σκοτώνουν" έγραφε ένας τοίχος στην Κωνσταντινούπολη. Και πραγματικά δύο εκατομμύρια άνθρωποι διαδηλώνουν από την Τετάρτη σε όλη την Τουρκία στη μνήμη του 15χρονου Μπερκίν Ελβάν, θύματος της ακραίας αστυνομικής καταστολής στις διαδηλώσεις του περασμένου Ιουνίου κατά του Ερντογάν, ο οποίος έσβησε ύστερα από κώμα 268 ημερών.
Ο Μπερκίν ήταν το μεταχρονολογημένο όγδοο θύμα εκείνης της περιόδου που έγινε γνωστή ως «Γκεζί» από το όνομα του πάρκου στην Κωνσταντινούπολη που απετέλεσε το έναυσμα του ξεσηκωμού κατά της νεοσυντηρητικής ατζέντας που προωθούσε η κυβέρνηση Ερντογάν. Ο Μπερκίν δεν ήταν καν διαδηλωτής. Χτυπήθηκε στο κεφάλι από ευθεία βολή δακρυγόνου, καθώς έβγαινε από τον φούρνο όπου είχε πάει να πάρει μια φραντζόλα ψωμί για το σπίτι του.
«Θα κοιμόμαστε μέχρι να ξυπνήσει ο Μπερκίν» έγραφαν στα τετράδια οι Τούρκοι μαθητές, που με ακουμπισμένα τα κεφάλια στα θρανία σε όλα τα σχολεία περίμεναν σιωπηλά το ξύπνημα του φίλου τους. Μια διαμαρτυρία που κράτησε 269 μέρες, όσο κράτησε και ο «ύπνος» του Μπερκίν.
«Μοιραζόμαστε τον πόνο της οικογένειας του Μπερκίν. Ένας νέος με παιδικό χαμόγελο, ένας άνθρωπος έχασε αιφνίδια τη ζωή του χωρίς λόγο και άδικα. Περιμένουμε να τιμωρηθούν υποδειγματικά οι υπαίτιοι για να θριαμβεύσει η δικαιοσύνη. Ένα παιδί βγήκε από το σπίτι για να πάρει ψωμί και δεν γύρισε ποτέ πίσω. Στην Τουρκία το κράτος έπρεπε να ζητήσει συγγνώμη από την οικογένεια του Μπερκίν. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κάρολος Παπούλιας, στην επιστολή που μας είχε στείλει μετά τον θάνατο του Αλέξη Γρηγορόπουλου, είχε πει ότι ο θάνατός του είναι πλήγμα για το κράτος δικαίου». Αυτό ήταν το μήνυμα της οικογένειας του Αλέξη Γρηγορόπουλου στο CNNTurk .
Ο θάνατος του έφηβου μαθητή, του Τούρκου Αλέξη Γρηγορόπουλου, όπως έγινε αντιληπτό και από τις δυο πλευρές του Αιγαίου, τροφοδότησε ένα ακόμα επεισόδιο της αργής πορείας πολιτικής απαξίωσης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και της κυβέρνησής του. Πρωθυπουργός και κυβέρνηση από τον Δεκέμβριο κλυδωνίζονται από τις τηλεφωνικές υποκλοπές που αποκαλύπτουν ένα όργιο διαφθοράς, με τον ίδιο τον Ερντογάν αλλά και τον γιο του να εμφανίζονται άμεσα εμπλεκόμενοι σε υποθέσεις χρηματισμού.
Ο πρωθυπουργός, που διαβλέπει "ξένο δάκτυλο" και συγκεκριμένα των ΗΠΑ πίσω από τις αποκαλύψεις, κάνει το ένα επικοινωνιακό λάθος πάνω στο άλλο: από το Ίντερνετ που δήλωσε ότι θέλει να απαγορεύσει μέχρι τον Μπερκίν, στον θάνατο του οποίου αναφέρθηκε μόνο σε συνδυασμό με την πτώση του χρηματιστηρίου…
Διέπραξε μάλιστα ένα ακόμη, κορυφαίο σφάλμα, αποδοκιμάζοντας τους χιλιάδες διαδηλωτές που διαμαρτύρονται για θάνατο του δεκαπεντάχρονου Μπερκίν Ελβάν, ακόμη ένα θύμα αστυνομικής βίας. Τους κατηγόρησε, ούτε λίγο ούτε πολύ, για αντιδημοκρατική στάση λίγο πριν από τις δημοτικές εκλογές στις 30 Μαρτίου.
"Προσπαθούν να βάλουν φωτιά στους δρόμους 18 ημέρες πριν από τις εκλογές, «αυτό δεν είναι δημοκρατική στάση" δήλωνε ο Ερντογάν κατά τη διάρκεια προεκλογικής συγκέντρωσης στην πόλη Μαρντίν της νοτιοανατολικής Τουρκίας. "Απευθύνω έκκληση προς τις εργοδοτικές οργανώσεις, τα συνδικάτα και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις που προκαλούν επεισόδια να επιδείξουν υπευθυνότητα. Όποιος έχει προβλήματα πρέπει να τα λύσει στην κάλπη στις 30 Μαρτίου" πρόσθεσε ο Τούρκος πρωθυπουργός.
Συγκεντρώσεις στη μνήμη του Μπερκίν έγιναν σε 53 πόλεις, ανάμεσά τους η Άγκυρα, η Κωνσταντινούπολη και η Σμύρνη. Σημειώθηκαν βίαιες συγκρούσεις που είχαν αποτέλεσμα τον θάνατο ενός 22χρονου διαδηλωτή και ενός αστυνομικού, τον τραυματισμό τουλάχιστον 70 ατόμων, μεταξύ των οποίων 19 αστυνομικοί, και τη σύλληψη 417 διαδηλωτών.
Ο συνδυασμός διαφθοράς και καταστολής αποτελεί ένα καταστροφικό μείγμα για τον Ερντογάν και ειδικά ενόψει των δημοτικών εκλογών της 30ής Μαρτίου και των προεδρικών εκλογών της 10ης Αυγούστου.
----------------------------------
Ιπέκ Ιλκαρατζάν:
Yπάρχει έδαφος στην Τουρκία για συμμαχία των προοδευτικών δυνάμεων
Η Ιπέκ Ιλκαρατζάν, καθηγήτρια στο Πολυτεχνείο της Κωνσταντινούπολης και ακτιβίστρια, μίλησε στην "Αυγή" για τον αντίκτυπο του θανάτου του Μπερκίν στην Τουρκία, για τις διαδηλώσεις,τις προοπτικές και την αντζέντα του Ερντογάν. Η Ιπέκ Ιλκαρατζάν έχει δώσει πολλές μάχες για τα δικαιώματα των γυναικών στην Τουρκία και είναι μέλος της ΜΚΟ "Women for Women's Human Rights" (www.wwhr.org)
* Σε ποιον βαθμό αυτό το νέο κύμα διαδηλώσεων και οδύνης για τον θάνατο του 15χρονου Μπερκίν Ελβάν είναι η αφετηρία για ένα νέο κίνημα παρόμοιο με εκείνο του Πάρκου Γκεζί; O κόσμος που διαδηλώνει ανήκει στον ίδιο πολιτικό χώρο;
Βλέπω το πρόσφατο κύμα αντίδρασης για τον θάνατο του Μπερκίν Ελβάν ως συνέχεια του κινήματος που ξεκίνησε από το Πάρκο Γκεζί. Οι διαδηλώσεις στο Γκεζί ξεκίνησαν ενάντια στην καταστροφή ενός πάρκου πρασίνου στο κέντρο της Κωνσταντινούπολης και ενάντια στην αντιδημοκρατική αντισυμμετοχική διαδικασία λήψης τέτοιων αποφάσεων. Ωστόσο, λίγες ημέρες μετά το ξέσπασμα των αντιδράσεων και των διαδηλώσεων, το ζήτημα της αστυνομικής βίας έγινε κεντρικό θέμα. Επτά άνθρωποι σκοτώθηκαν, περισσότεροι έπαθαν μόνιμες βλάβες (τυφλώθηκαν) και πολλοί ακόμη τραυματίστηκαν σοβαρά. Ένα από τα βασικά αιτήματα της Ομάδας Αλληλεγγύης της Πλατείας Ταξίμ από τους κυβερνητικούς αξιωματούχους - πέρα από το να παραμείνει το Πάρκο Γκεζί χώρος πρασίνου - ήταν η διερεύνηση των θανάτων και των τραυματισμών και η τιμωρία των υπευθύνων.
Μέχρι στιγμής καμία από αυτές τις έρευνες δεν έχει αποφέρει αποτελέσματα, μάλιστα ούτε ένας αστυνομικός έχει αναγνωριστεί ως δράστης. Αντιθέτως, σε δημόσια δήλωσή του ο πρωθυπουργός συνεχάρη αστυνομικό για την επίδειξη θάρρους στη διάρκεια των διαδηλώσεων. Ο θάνατος του Μπερκίν σήμανε την επιτομή της αστυνομικής βίας. Ήταν ένα παιδί και δεν αναμείχθηκε καν στις διαδηλώσεις, πήγαινε στον φούρνο της γειτονιάς του να αγοράσει ψωμί και χτυπήθηκε από ευθεία βολή δακρυγόνου. Αυτό το ξέσπασμα που βλέπουμε είναι μια έκρηξη συσσωρευμένης οργής ενάντια σε μία τυραννία διαρκείας, ενάντια στις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την απουσία του γράμματος του νόμου όπως αυτός επιβάλλεται από τις αρχές.
* To 2008 αστυνομικός πυροβόλησε και σκότωσε τον 15χρονο Αλέξη Γρηγορόπουλο προκαλώντας μια εξέγερση των μαθητών. Βλέπετε αναλογίες;
Σίγουρα υπάρχουν αναλογίες. Ωστόσο υπάρχουν και σημαντικές διαφορές. Εξ όσων γνωρίζω - στην Ελλάδα δεν είχατε έναν πρωθυπουργό τότε ο οποίος να βγαίνει και να υποστηρίζει ανοιχτά την αστυνομική βία. Αυτό που κάνει χειρότερη τη συγκεκριμένη κατάσταση είναι ότι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης προωθούν ευθέως τη συνέχιση της βίας. Ακόμη, όπως ανέφερα παραπάνω, ο ίδιος ο πρωθυπουργός Ερντογάν χαιρέτισε τις δράσεις της αστυνομίας τον περασμένο Ιούνιο, ενώ το παράδειγμά του ακολούθησαν τις προηγούμενες ημέρες και βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος. Ένας πρώην υπουργός Ευρωπαϊκής Ένταξης και σύμβουλος του Ερντογάν σχολίασε μέσω Τwitter πως οι εκατοντάδες χιλιάδες που διαδήλωσαν για τον θάνατο του Μπερκίν ήταν "νεκρόφιλοι" που επιχειρούσαν να σαμποτάρουν τις επιτυχίες του ΑΚΡ σε ό,τι αφορά τον εκδημοκρατισμό και να απειλήσουν την ειρήνη. Μάλιστα τουίταρε την ώρα της κηδείας. Τόσο εξοργιστική είναι η στάση του Ερντογάν και των συμβούλων του.
* Kάθε μέρα γίνονται νέες αποκαλύψεις για τη διαφθορά της κυβέρνησης Ερντογάν. Οι περισσότερες ωστόσο είναι αποτέλεσμα παρακολούθησης των επικοινωνιών. Έχει δίκιο ο Ερντογάν όταν μιλά για μια παγκόσμια συνωμοσία εναντίον του;
Δεν ξέρω αν πρόκειται για διεθνή συνωμοσία, αλλά υπάρχουν βάσιμες υποψίες πως υπάρχει κάποια στήριξη από τις ΗΠΑ (CIA) αναφορικά με την εκπόνηση μιας στρατηγικής η οποία θα παρουσίαζε την Τουρκία ως μία μετριοπαθή ισλαμική χώρα. Αυτό σήμαινε πως οι κοσμικές μάζες δεν θα έπαιζαν κάποιο ρόλο, καθώς δεν είναι "αρκετά μουσουλμανικές". Το γεγονός ότι ο ισλαμιστής κληρικός Φετουλάχ Γκιουλέν έχει βρει καταφύγιο στις ΗΠΑ είναι ένας ακόμη διακριτός παράγοντας. Λέγεται πως μέλη της σέχτας του Γκιουλέν αναλάμβαναν θέσεις στις αστυνομικές δυνάμεις αλλά και σε θέσεις κλειδιά στη Δικαιοσύνη (καθώς και σε πανεπιστήμια, αστυνομία και άλλες θέσεις κλειδιά του Δημοσίου) ώστε να είναι σε θέση να μετατρέψουν το τρέχον κράτος από την κοσμική του μορφή σε ισλαμικό όταν ανέβουν στην εξουσία. Ο Ερντογάν ισχυρίζεται πως ο Γκιουλέν και οι υποστηρικτές του βρίσκονται πίσω από την παγκόσμια συνωμοσία εναντίον του μαζί με τη CIA. Ωστόσο μέχρι τώρα ήταν η κυβέρνηση του Ερντογάν εκείνη που επέτρεψε την εισροή των "γκιουλενιστών" στους δημόσιους οργανισμούς αντιλαμβανόμενη και συμμεριζόμενη τον στόχο της μετατροπής της Τουρκίας σε ισλαμικό κράτος. Όταν οι δύο πλευρές "τα έσπασαν" μεταξύ τους, βγήκαν και οι κασέτες. Ωστόσο ακόμη κι αυτό δεν αλλάζει το απαράδεκτο που αποκαλύπτουν οι παρακολουθήσεις. Οι κασέτες είναι πράγματι αυθεντικές (την ύπαρξη μερικών από αυτές έχει παραδεχθεί και ο ίδιος ο Ερντογάν) και αποδεικνύουν την ανάμειξη υπουργών αλλά και του ίδιου του πρωθυπουργού σε σκάνδαλα. Ακόμη αποδεικνύεται η ανάμειξη του ίδιου του Ερντογάν σε υποθέσεις λογοκρισίας των ΜΜΕ.
Με άλλα λόγια, είτε πρόκειται για μια διεθνή συνωμοσία είτε όχι, είναι ένα θέμα. Αλλά τα όσα προκύπτουν από τις κασέτες στα σίγουρα, η διαφθορά και οι παράνομες πράξεις από τον πρωθυπουργό και το υπουργικό συμβούλιο, είναι το άλλο θέμα, και το ουσιώδες.
* H κρίση του 2008 δεν άγγιξε ιδιαίτερα την Τουρκία, αλλά πλέον φαίνεται να την επηρεάζει σε συνδυασμό με την πολιτική αστάθεια και το κύμα αντιδράσεων. Μπορεί να προκύψει κάτι θετικό από αυτό;
Εύχομαι ο αγώνας να καταλήξει σε μια πραγματική συμμετοχική δημοκρατία χωρίς μεγάλη ύφεση. Υπάρχει πάντα ο κίνδυνος, αν κλιμακωθεί η οικονομική κρίση, να αυξηθεί και η βία και η πόλωση ανάμεσα στις κοινωνικές ομάδες.
* Υπάρχουν προοπτικές για μια συμμαχία των προοδευτικών δυνάμεων; Eίναι προαπαιτούμενη η συμμετοχή των κεμαλιστών;
Νομίζω πως το κίνημα του Πάρκου Γκεζί απέδειξε πως υπάρχει μεγάλη προοπτική για μία συμμαχία των προοδευτικών δυνάμεων. Η συμμετοχή των Κεμαλιστών θα ήταν μάλλον απαραίτητη γιατί αποτελούν μεγάλο μέρος της κοσμικής αντιπολίτευσης. Ο στρατός είναι μια άλλη κουβέντα, αλλά δεν βλέπω πώς μια προοδευτική συμμαχία θα μπορούσε να έχει και στρατιωτικό σκέλος.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ - ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
