Ο αμερικανοϊρανικός διάλογος μπορεί να ξεκίνησε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι απομακρύνθηκε το ενδεχόμενο της έντασης και της θερμής κρίσης στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Ο πρώτος γύρος του αμερικανοϊρανικού διαλόγου στο Ομάν ολοκληρώθηκε την Παρασκευή σε καλό κλίμα, με το θετικό νέο να είναι η συμφωνία των μερών να υπάρξει και συνέχεια. Τίποτε όμως δεν δείχνει ότι το τέλος θα είναι αίσιο. Και αυτό γιατί ο Τραμπ έχει αποφασίσει να μεταφέρει μια εστία έντασης στη Μέση Ανατολή. Φαίνεται ότι αναγκάστηκε να ρίξει τους τόνους στην αντιπαράθεση με την Ευρώπη αφού το εγχείρημα «κατάληψης της Γροιλανδίας» δεν μπορεί να προχωρήσει και μάλιστα με στρατιωτικά μέτρα. Επίσης, υπάρχει αναταραχή στο εσωτερικό των ΗΠΑ, που ήδη βρίσκονται σε προεκλογική περίοδο λόγω των ενδιάμεσων βουλευτικών εκλογών του Νοεμβρίου. Άρα το Ιράν είναι ο κατάλληλος αντίπαλος αυτή την ώρα, πόσο μάλλον που και ο Νετανιάχου θέλει διακαώς να επιτεθούν και πάλι στο Ιράν.
Ο Τραμπ έχει θέσει τρεις σκληρούς όρους προς το καθεστώς της Τεχεράνης που αν γίνουν αποδεκτοί, δεν θα βομβαρδίσει εκ νέου το Ιράν:
- Μόνιμο τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου και απόρριψη των υφιστάμενων αποθεμάτων.
- Νέους περιορισμούς στο βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν.
- Πλήρη διακοπή της στήριξης σε ένοπλες οργανώσεις που δρουν ως σύμμαχοί του στη Μέση Ανατολή, όπως η Χαμάς, η Χεζμπολάχ και οι Χούτι.
Να θυμίσουμε ότι η ανάπτυξη του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος οφείλεται στην απόφαση του Τραμπ το 2016 να αποχωρήσει μονομερώς από τη συμφωνία ελέγχου και περιορισμού του συγκεκριμένου προγράμματος που ήταν σε εξέλιξη με το Ιράν. Η αποχώρηση των ΗΠΑ έδωσε τη δυνατότητα της κατάρρευσης του ελέγχου, με αποτέλεσμα τα ιρανικά αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου να πολλαπλασιαστούν. Είναι άγνωστο δε αν ο βομβαρδισμός του Ιράν τον Ιούνιο του 2025 πέτυχε να καταστρέψει όλα τα αποθέματα.
Σε κάθε περίπτωση η Τεχεράνη δεν είναι διατεθειμένη να εγκαταλείψει το πυρηνικό της πρόγραμμα παρά τα πλήγματα που έχει δεχτεί, όπως επίσης και τη δολοφονία επιστημόνων της που δούλευαν το συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Ο Τραμπ απειλεί την Τεχεράνη ότι αν δεν δεχτεί τους όρους του, θα βομβαρδίσει όλες τις υποδομές που σχετίζονται με το καθεστώς. Πρωτίστως με τους Φρουρούς της Επανάστασης, όπως και με τον ίδιο τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη Αλί Χοσεϊνί Χαμενεΐ. Φυσικά, στόχος θα είναι οι στρατιωτικές υποδομές όλων των κατηγοριών. Ερώτημα παραμένει αν ο Τραμπ θα χτυπήσει και τις ενεργειακές υποδομές (πετρελαιοπηγές, διυλιστήρια κ.λπ.) του Ιράν. Κάτι που θα αυξήσει τις τιμές παγκοσμίως, με δεδομένο ότι και η Βενεζουέλα δίνει ελάχιστο πετρέλαιο πλέον στην παγκόσμια αγορά. Όλα τα ενδεχόμενα όμως είναι ανοιχτά καθώς είναι δύσκολο να προβλεφθούν οι προθέσεις και οι αποφάσεις του Αμερικανού Προέδρου.
Ο διάλογος
Οι αμερικανοϊρανικές διαπραγματεύσεις στο Ομάν είναι οι πρώτες που διεξάγονται μεταξύ των δύο πλευρών μετά τον βομβαρδισμό από τις ΗΠΑ τον Ιούνιο ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων. Είχε διακοπεί ο προηγούμενος κύκλος συνομιλιών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον, για τον οποίο είχε μεσολαβήσει και πάλι το Ομάν. Μετά τη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί με τον Στιβ Γουίτκοφ, ο Ιρανός υπουργός δήλωσε ότι η χώρα του είναι «έτοιμη να υπερασπιστεί την κυριαρχία και την εθνική ασφάλεια της χώρας έναντι οποιασδήποτε υπερβολικής απαίτησης και απόπειρας τυχοδιωκτισμού» των ΗΠΑ.
«Η Ισλαμική Δημοκρατία χρησιμοποιεί τη διπλωματία για να υπερασπίζεται τα εθνικά συμφέροντα του Ιράν» επισήμανε ο Αραγτσί στη διάρκεια της συνάντησής του με τον ομόλογό του του Ομάν Μπαντρ αλ Μπουσάιντι πριν από την έναρξη των συνομιλιών με την αμερικανική αντιπροσωπεία.
