Χρειάστηκαν σχεδόν δύο χρόνια ασύλληπτης αιματοχυσίας και αμέτρητα εγκλήματα πολέμου, με κορυφαίο τη χρησιμοποίηση της πείνας ως πολεμικό όπλο εναντίον ενός απελπισμένου πληθυσμού αμάχων, προκειμένου η διεθνής κοινότητα να βγει κάπως από τη ληθαργική της κατάσταση αναζητώντας έστω και καθυστερημένα τρόπους παρέμβασης με στόχο τον τερματισμό της γενοκτονίας στη Λωρίδα της Γάζας.
Από τον Οκτώβριο του 2023 μέχρι και πολύ πρόσφατα το μόνο που έκαναν οι χώρες της Δύσης ήταν να δείχνουν απεριόριστη κατανόηση για το δικαίωμα του Ισραήλ «να υπερασπίζεται τον εαυτό του» και να απευθύνουν πού και πού εκκλήσεις για «αυτοσυγκράτηση». Και φυσικά, παρά τις περιστασιακές αυστηρές προειδοποιήσεις, συνέχισαν να εξοπλίζουν όλο αυτό το διάστημα τον σύμμαχό τους με νέες βόμβες και πυραύλους που θέριζαν δεκάδες χιλιάδες αμάχους στη μεγαλύτερη υπαίθρια φυλακή του πλανήτη.
Οι βομβαρδισμοί, όμως, τελικά αποδείχθηκαν πολύ πιο «καθαρή» δουλειά από τον λιμό. Και όταν οι οθόνες σε όλο τον πλανήτη άρχισαν να πλημμυρίζουν από εικόνες σκελετωμένων παιδιών, τότε μέχρι και ο Ντόναλντ Τραμπ συγκλονίστηκε. Ή τουλάχιστον αισθάνθηκε υποχρεωμένος να εμφανιστεί συγκλονισμένος.
«Νομίζω ότι οποιοσδήποτε, εκτός κι αν είναι εντελώς ψυχρός -ή, ακόμα χειρότερα, τρελός- δεν μπορεί να πει τίποτε άλλο πέρα από το ότι είναι φρικτό όταν βλέπεις τα παιδιά» δήλωσε ο Αμερικανός Πρόεδρος προτού αναχωρήσει από το θέρετρό του στη Σκωτία. Σύμβουλοί του υποστήριξαν ότι σκόπευε να συζητήσει αμέσως το θέμα με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ακολούθησε εσπευσμένη αποστολή του Αμερικανού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ στο Ισραήλ προκειμένου να φανεί το έμπρακτο ενδιαφέρον της Ουάσιγκτον.
Γαλλία, Βρετανία και Καναδάς προαναγγέλλουν την αναγνώριση
Το θέμα της εβδομάδας, όμως, δεν ήταν η όψιμη ευαισθητοποίηση του Αμερικανού Προέδρου, αλλά οι συντονισμένες διπλωματικές κινήσεις με στόχο την αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους. Τον δρόμο άνοιξε η διάσκεψη στα Ηνωμένα Έθνη που πραγματοποιήθηκε έπειτα από πρωτοβουλία της Σαουδικής Αραβίας και της Γαλλίας για να διευκολύνουν το νέο κύμα αναγνώρισης που ξεκίνησε ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν.
Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, χώρας με τεράστιες ιστορικές ευθύνες για το παλαιστινιακό πρόβλημα, ακολούθησε στα μέσα της εβδομάδας το παράδειγμα της Γαλλίας, δίνοντας την υπόσχεση ότι τον Σεπτέμβριο και η χώρα του θα αναγνωρίσει το παλαιστινιακό κράτος, εκτός κι αν το Ισραήλ συμφωνήσει προηγουμένως σε εκεχειρία και συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις στην κατεύθυνση της λύσης των δύο κρατών. Και την Πέμπτη ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ προανήγγειλε επίσης την αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους από τη χώρα του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο, βάζοντας για τα καλά το G7 στο κάδρο των πιέσεων.
Το κύμα της αναγνώρισης δείχνει να εξαπλώνεται τώρα παντού. Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία υπέγραψαν στα τέλη της εβδομάδας διακήρυξη ότι πρόκειται να ακολουθήσουν τους επόμενους μήνες. Την έκκληση της Νέας Υόρκης, που παρουσίασε ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν Νοέλ Μπαρό, υπογράφουν επίσης χώρες όπως η Φινλανδία, το Λουξεμβούργο και η Πορτογαλία, που όλες δηλώνουν έτοιμες να αναγνωρίσουν το παλαιστινιακό κράτος μέσα στους επόμενους μήνες.
Ενα νοητό κράτος
Το παλαιστινιακό κράτος παραμένει, βέβαια, ιδέα. Δεν διαθέτει σύνορα, πρωτεύουσα, στρατό, ούτε καν εδαφική συνέχεια έπειτα από τη συνεχή επέκταση των παράνομων ισραηλινών εποικισμών τις τελευταίες δεκαετίες. Παρ’ όλα αυτά δεν παύει να αποτελεί μια ιδέα που τρομάζει το Ισραήλ και ιδίως τη σημερινή ακροδεξιά ηγεσία του, η οποία δεν κρύβει τα σχέδιά της να εξαλείψει οποιαδήποτε προοπτική λύσης στο πλαίσιο των «δύο κρατών».
Το παλαιστινιακό κράτος αναγνωρίζεται σήμερα από 147 από τα 193 κράτη-μέλη των Ηνωμένων Εθνών. Στον ΟΗΕ η Παλαιστινιακή Αρχή έχει καθεστώς «μόνιμου παρατηρητή» και μπορεί να συμμετέχει στις διαδικασίες χωρίς δικαίωμα ψήφου. Η πλειοψηφία διαμορφώθηκε σχετικά νωρίς ως επακόλουθο του μεταπολεμικού κύματος αποαποικιοποίησης που έφερε σύσσωμο τον πλανητικό Νότο στο πλευρό του παλαιστινιακού αγώνα.
Οι πρώην αποικιοκρατικές δυνάμεις, οι χώρες με τη μεγαλύτερη δύναμη, συνέχιζαν όμως να μην αναγνωρίζουν το παλαιστινιακό κράτος. Γι’ αυτό και το τελευταίο κύμα αναγνώρισης από χώρες της Δύσης έχει τη δική του ξεχωριστή σημασία, αντανακλώντας μια ευρύτερη αλλαγή συσχετισμών σε διεθνές επίπεδο.
Μεταβαλλόμενες διεθνείς ισορροπίες
Οι μισές χώρες των 20 πιο ανεπτυγμένων βιομηχανικά χωρών που συγκροτούν την Ομάδα του G20 έχουν αναγνωρίσει την Παλαιστίνη. Εφόσον Γαλλία, Βρετανία και Καναδάς κάνουν πράξη την υπόσχεσή τους, θα γίνουν 13. Ακόμα πιο σημαντική όμως θα είναι η αλλαγή του τοπίου στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, καθώς τέσσερα από τα πέντε μόνιμα μέλη θα έχουν πια αναγνωρίσει το παλαιστινιακό κράτος, αφήνοντας τις ΗΠΑ στον μοναχικό δρόμο της άκρατης στήριξης του Ισραήλ.
Αρκετοί Αμερικανοί Πρόεδροι έχουν εκφράσει μέχρι σήμερα την υποστήριξή τους για τη δημιουργία -κάποτε- ενός παλαιστινιακού κράτους. Δυστυχώς, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν βρίσκεται ανάμεσά τους. Και οι δύο κυβερνήσεις του διακρίθηκαν για την ακραία φιλοϊσραηλινή πολιτική τους, με κορυφαίο παράδειγμα την αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ κατά την πρώτη προεδρική θητεία του.
Δεν υπάρχουν αμφιβολίες ότι οι ΗΠΑ αποτελούν σήμερα το μεγαλύτερο εμπόδιο στην ειρηνευτική διαδικασία που οι ίδιες ξεκίνησαν στα τέλη της προηγούμενης χιλιετίας. Πρόκειται όμως για ένα τεράστιο εμπόδιο καθώς όλοι γνωρίζουν ότι χωρίς την υποστήριξη του ισχυρότερου συμμάχου του Ισραήλ το παλαιστινιακό κράτος θα παραμείνει μάλλον για πάντα στη σφαίρα της φαντασίας και η λύση των δύο κρατών που συμβιώνουν ειρηνικά, απλώς μια ωραία ιδέα.
