Αν ο βιομηχανικός καπιταλισμός δεν κατάφερε να απαλλάξει τον άνθρωπο απ' τη φτώχεια, την εκμετάλλευση, την καταπίεση, τον ρατσισμό, την οικολογική καταστροφή, ο “υπαρκτός” σοσιαλισμός τον άφησε μετέωρο μ' ένα ανεκπλήρωτο όραμα.
Όμως, η φλόγα για μια άλλη πραγματικότητα δεν έσβησε. Κόντρα στην εποχή και τις νεοφιλελεύθερες λογικές, η Βενεζουέλα πασχίζει τα τελευταία 15 χρόνια ν' αποδείξει ότι η κοινωνική απελευθέρωση και η λαϊκή εξουσία δεν είναι ουτοπίες, ότι το όραμά της έχει ψήγματα αλήθειας.
Σ' ένα μεγάλο βαθμό τα κατάφερε. Τα κατάφερε χάρη και στον Ούγκο Τσάβες. Χαρισματικός και δυναμικός, με τη ρητορεία του λαϊκού αρχηγού, ο Τσάβες επηρέασε όσο κανείς άλλος ηγέτης της γενιάς του τη Λατινική Αμερική.
Η άνοδος του στην εξουσία, το 1998, σήμανε την απαρχή της χειραφέτησης της Λατινικής Αμερικής, που έφερε διαδοχικά στη εξουσία αριστερές κυβερνήσεις στη Βραζιλία, την Αργεντινή, τον Ισημερινό, το Περού, τη Βολιβία, ενώ άνοιξε τον δρόμο της επιστροφής του Ντανιέλ Ορτέγκα στο προεδρικό μέγαρο της Νικαράγουας. Εμπνεόμενοι από τον Τσάβες και τη Βενεζουέλα, οι λαοί της Λατινικής Αμερικής έδωσαν ψήφο εμπιστοσύνης σε ηγέτες που μίλησαν για αγώνα κατά της φτώχειας και της κοινωνικής αδικίας και πήραν ξεκάθαρες αποστάσεις από την αμερικανική επιρροή στην περιοχή.
Ο Τσάβες συνέβαλε ουσιαστικά στη δημιουργία νέων ισορροπιών και συσχετισμών στην Λ. Αμερική. Έβαλε τις βάσεις της συσπείρωσης των κρατών της περιοχής σε νέους συλλογικούς οργανισμούς, σπάζοντας το "μονοπώλιο" του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών, που τελεί υπό την ισχυρή επιρροή των ΗΠΑ και από τον οποίο είναι αποκλεισμένη η Κούβα.
Η Ένωση Νοτιοαμερικανικών Εθνών (UNASUR), η Μπολιβαριανή Συμμαχία της Αμερικής (ALBA), η Κοινότητα Χωρών της Λατ. Αμερικής και της Καραϊβικής (CELAC), είναι οργανισμοί που ιδρύθηκαν κάτω από το όραμα της εθνικής ολοκλήρωσης της Λατινικής Αμερικής που ενέπνευσε ο Τσάβες.
Η συνεισφορά του στην ενότητα των λατινοαμερικανικών χωρών, σπάζοντας τη μακρά παράδοση της πρόσδεσής τους στο άρμα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, είναι η μεγαλύτερη πολιτική κληρονομιά που αφήνει ο ηγέτης της Βενεζουέλας.
