Live τώρα    
22°C Αθήνα
ΑΘΗΝΑ
Αίθριος καιρός
22 °C
19.2°C24.1°C
2 BF 48%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Αίθριος καιρός
21 °C
19.1°C22.7°C
3 BF 48%
ΠΑΤΡΑ
Αίθριος καιρός
23 °C
21.6°C23.2°C
2 BF 42%
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Ελαφρές νεφώσεις
22 °C
18.8°C21.8°C
3 BF 53%
ΛΑΡΙΣΑ
Αίθριος καιρός
22 °C
21.8°C21.9°C
4 BF 46%
Ηφαιστειακή καταστροφή / Επιστήμονες προειδοποιούν για γιγάντιες εκρήξεις ηφαιστείων τα επόμενα 100 χρόνια
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Ηφαιστειακή καταστροφή / Επιστήμονες προειδοποιούν για γιγάντιες εκρήξεις ηφαιστείων τα επόμενα 100 χρόνια

Ηφαίστειο
EPA

Διανύοντας το 2022 είμαστε πιο σίγουροι ότι οι πολιτισμοί θα μπορούσαν να εξαλειφθούν αν ένας γιγαντιαίος αστεροειδής έπεφτε προς τη Γη, με αποτέλεσμα από την καταστροφική σύγκρουση να αλλάξει τελείως ο πλανήτης. Ωστόσο υπάρχει και μια άλλη ενδεχόμενη καταστροφή του πολιτισμού μας που εδώ και χρόνια έχει υποτιμηθεί και αποφεύγουμε να προετοιμαστούμε. Είναι αυτή από γιγάντιες εκρήξεις ηφαιστείων για τις οποίες έχει δημιουργηθεί ευρεία παρανόηση ότι οι κίνδυνοι είναι χαμηλοί .

Σε άρθρο που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature, ειδικοί από το Κέντρο Μελέτης Υπαρξιακών Κινδύνων (CSER) του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ και το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ αναφέρουν ότι ο κόσμος είναι ανέτοιμος για μια γιγαντιαία ηφαιστειακή έκρηξη και τις πιθανές επιπτώσεις στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, το κλίμα και τα τρόφιμα.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες υπάρχει μία πιθανότητα στις έξι για μια έκρηξη μεγέθους 7 μέσα στα επόμενα 100 χρόνια. «Αυτό ισοδυναμεί με ρίξιμο ζαριού. Τέτοιες γιγάντιες εκρήξεις έχουν προκαλέσει απότομη κλιματική αλλαγή και κατάρρευση πολιτισμών στο μακρινό παρελθόν», δήλωσε η ερευνήτρια δρ Λάρα Μάνι του CSER.

Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου καθώς υπάρχει μία ευρεία παρανόηση ότι οι κίνδυνοι μείζονος ηφαιστειακής έκρηξης είναι χαμηλοί και επισημαίνουν πως είναι «απερίσκεπτη» η τωρινή έλλειψη κυβερνητικών επενδύσεων για επιτήρηση και απόκριση σε περίπτωση ηφαιστειακής καταστροφής. Καλούν να ληφθούν έγκαιρα μέτρα, όπως η καλύτερη ενημέρωση του κοινού για τους ηφαιστειακούς κινδύνους, αλλά και πιο τολμηρές πρωτοβουλίες, όπως η βελτιωμένη διαχείριση του μάγματος σε επικίνδυνα ηφαίστεια.

«Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν από πυρήνες πάγου σχετικά με τη συχνότητα των εκρήξεων σε βάθος χρόνου δείχνουν ότι μεγέθους επτά μέσα στα επόμενα εκατό χρόνια. Αυτό είναι μια ζαριά στα ζάρια», ανέφερε σε δήλωσή της η συν-συγγραφέας του άρθρου και ερευνήτρια του CSER δρ Λάρα Μάνι, ειδική σε θέματα παγκόσμιου κινδύνου.

Ο κίνδυνος μίας γιγάντιας ηφαιστειακής έκρηξης είναι εκατοντάδες φορές μεγαλύτερος σε σχέση με τον κίνδυνο να πέσει στη Γη ένας αστεροειδής ή κομήτης διαμέτρου ενός χιλιομέτρου όπως αναφέρει χαρακτηριστικά.  «Εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια αφιερώνονται στις απειλές των αστεροειδών κάθε χρόνο, όμως υπάρχει σοβαρή έλλειψη παγκόσμιας χρηματοδότησης και συντονισμού όσον αφορά την προετοιμασία μίας ηφαιστειακής έκρηξης. Αυτό είναι κάτι που πρέπει -επειγόντως- να αλλάξει. Υποτιμούμε τελείως τον κίνδυνο που συνιστούν τα ηφαίστεια για τις κοινωνίες μας», πρόσθεσε.

Η έκρηξη στο ηφαίστειο της Τόνγκα τον Ιανουάριο του 2022 ήταν η μεγαλύτερη από την έκρηξη του όρους Πινατούμπο στις Φιλιππίνες το 1991 και η μεγαλύτερη έκρηξη που έχει καταγραφεί ποτέ από όργανα (Φωτό EPA)

Η τελευταία μεγάλη ηφαιστειακή έκρηξη στη Γη συνέβη στην Τόνγκα φέτος τον Ιανουάριο. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αν είχε διαρκέσει περισσότερο, είχε απελευθερώσει περισσότερες στάχτες και αέρια ή αν είχε συμβεί σε μία περιοχή με ζωτικές υποδομές, όπως η Μεσόγειος, οι τοπικές και παγκόσμιες επιπτώσεις της θα ήταν καταστροφικές. «Η έκρηξη της Τόνγκα ήταν το ηφαιστειακό ισοδύναμο ενός αστεροειδούς που περνάει ξυστά από τη Γη και πρέπει να αντιμετωπιστεί ως κλήση αφύπνισης», σημείωσε η Μάνι.

Οι ερευνητές εκτιμούν, με βάση τη μελέτη των ιχνών θείου στους αρχαίους πυρήνες πάγου, ότι μία ηφαιστειακή έκρηξη δέκα έως 100 φορές ισχυρότερη από εκείνη της Τόνγκα συμβαίνει κάθε περίπου 625 χρόνια, μία συχνότητα διπλάσια της εκτιμώμενης μέχρι σήμερα.

Ο ηφαιστειολόγος δρ Μάικ Κάσιντι του Μπέρμιγχαμ υπογράμμισε ότι «η τελευταία έκρηξη μεγέθους 7 συνέβη το 1815 στην Ινδονησία. Εκτιμάται ότι 100.000 άνθρωποι πέθαναν επί τόπου και οι παγκόσμιες θερμοκρασίες υποχώρησαν κατά έναν βαθμό κατά μέσο όρο, προκαλώντας μαζικές καταστροφές στις γεωργικές καλλιέργειες, οι οποίες οδήγησαν σε πείνα, βίαιες εξεγέρσεις και επιδημίες στη διάρκεια της περιόδου που έμεινε γνωστή ως το "έτος χωρίς καλοκαίρι". Ζούμε πια σε έναν κόσμο με οκταπλάσιο πληθυσμό και τουλάχιστον 40 φορές μεγαλύτερο επίπεδο εμπορικών συναλλαγών. Τα πολύπλοκα παγκόσμια δίκτυά μας μάς καθιστούν ακόμη πιο ευάλωτους στα σοκ μίας μείζονος έκρηξης».

Satellite imagery of the Hunga Tonga–Hunga Ha‘apai volcano before and after the eruption of 14 January 2022.Credit: Maxar/Getty

Οι ειδικοί αναφέρουν ότι οι οικονομικές ζημιές από μία τεράστια ηφαιστειακή έκρηξη θα είναι της τάξης των πολλών τρισεκατομμυρίων δολαρίων, σε μία κλίμακα ανάλογη μίας μεγάλης πανδημίας.

Μέχρι στιγμής, οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει την τοποθεσία μόνο μερικών από τις συνολικά 97 μεγάλες ηφαιστειακές εκρήξεις που εκτιμάται ότι συνέβησαν κατά τα τελευταία 60.000 χρόνια με βάση τις ενδείξεις του γεωλογικού «αρχείου». Αυτό σημαίνει ότι στον πλανήτη μας μπορεί να υπάρχουν δεκάδες ηφαίστεια ικανά να προκαλέσουν πολύ καταστροφικές εκρήξεις, τα οποία όμως δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί.

«Μπορεί να μη γνωρίζουμε ούτε καν για σχετικά πρόσφατες εκρήξεις λόγω της έλλειψης ερευνών σε πυρήνες θαλασσών και λιμνών, ιδίως σε παραμελημένες περιοχές της ΝΑ Ασίας. Τα ηφαίστεια μπορούν να μείνουν "κοιμισμένα" για πολύ καιρό, αλλά παρ' όλα αυτά είναι ικανά για αιφνίδια και ασυνήθιστη καταστροφή», τόνισε ο Κάσιντι.

Οι Βρετανοί ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχουν περιθώρια για τη βελτίωση της επιτήρησης των ηφαιστείων, καθώς από το 1950 μέχρι σήμερα μόνο περίπου μία στις τέσσερις εκρήξεις (27%) είχαν κάποιον σεισμογράφο εγκατεστημένο κοντά τους, ενώ μόνο το ένα τρίτο ακόμη και αυτών των στοιχείων από τα όργανα έχουν εισαχθεί σε παγκόσμια ηφαιστειακή βάση δεδομένων.

Οι επιστήμονες καλούν, μεταξύ άλλων, να αυξηθούν οι έρευνες για άμεσες γεω-επεμβάσεις («geoengineering») στα δυνητικά επικίνδυνα ηφαίστεια. «Ο άμεσος επηρεασμός της ηφαιστειακής συμπεριφοράς μπορεί να φαίνεται αδιανόητος, αλλά έτσι φαινόταν και η αποτροπή των αστεροειδών μέχρι το 2016 που η NASA δημιούργησε το Γραφείο Συντονισμού Πλανητικής Άμυνας», υπογράμμισε η Μάνι.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL