Μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση μεταξύ εκπροσώπων των πολιτικών ιδρυμάτων της Αριστεράς και του προοδευτικού χώρου στη Γαλλία -των Αρνό Λε Γκαλ (Arnaud Le Gall - Ίδρυμα La Boétie), Louise Gaxie (Ίδρυμα Gabriel Péri), Γκαλά Καμπάζ (Gala Kabbaj - Ινστιτούτο Espaces Marx) και Μπενουά Μονάν (Benoit Monange - Ίδρυμα Πολιτικής Οικολογίας)- διοργάνωσε την Τετάρτη 4 Μαΐου 2022 το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς, με θέμα τις πρόσφατες προεδρικές και τις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές στη Γαλλία και τις πολιτικές και κοινωνικές διεργασίες γύρω από αυτές. Τα δικά τους σχόλια κατέθεσαν οι καθηγητές Δέσποινα Σίνου (Πανεπιστήμιο Sorbonne Paris Nord) και Γεράσιμος Μοσχονάς (Πάντειο Πανεπιστήμιο), συνδέοντας τις παρατηρήσεις τους για τη Γαλλία και με την πολιτική συζήτηση στη χώρα μας, ενώ την εισαγωγή στην προβληματική της συζήτησης και μια παρουσίαση των εκλογικών αποτελεσμάτων έκανε η διευθύντρια του ΙΝΠ Δανάη Κολτσίδα.
Τα θέματα που κυριάρχησαν στη συζήτηση αφορούσαν, μεταξύ άλλων, την αποτίμηση των εκλογικών αποτελεσμάτων και κυρίως τους λόγους της μεγάλης αποχής, καθώς και του νέου ιστορικού ρεκόρ που πέτυχε η Ακροδεξιά. Επίσης, κάποιες επιμέρους πλευρές των αποτελεσμάτων αυτών με ιδιαίτερη σημασία, όπως η ψήφος των λαϊκών τάξεων, αλλά και της νεολαίας. Ιδιαίτερα τονίστηκαν από πολλούς ομιλητές και ομιλήτριες και το θεσμικό πλαίσιο της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας και οι ιδιαιτερότητες του ημιπροεδρικού συστήματος και η «θεσμική κόπωση» και η ανάγκη θεσμικών τομών που υπάρχει. Το ενδιαφέρον όλων, ωστόσο, συγκέντρωσε, όπως ήταν αναμενόμενο, η «επόμενη μέρα», με εκτιμήσεις τόσο για τη δεύτερη Προεδρία Μακρόν όσο και για τον χαρακτήρα «τρίτου γύρου» που επιδιώκει να δώσει ο Ζαν Λυκ Μελανσόν στις επικείμενες βουλευτικές εκλογές, καθώς και η ιστορικής σημασίας συμφωνία των δυνάμεων της ευρείας Αριστεράς για κοινή κάθοδο σε αυτές. Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Νίκος Σβέρκος. Ακολουθούν μερικά χαρακτηριστικά σημεία κάποιων από τις τοποθετήσεις:
Γκαλά Καμπάζ
Η Λεπέν είναι δυνατή στην εργατική τάξη: 36% στους εργάτες χαμηλού, 12% στους εργάτες υψηλότερου μορφωτικού επιπέδου. Ο Μελανσόν απευθύνεται κυρίως σε υπαλλήλους, εργαζομένους, ψηφοφόρους με παραδοσιακούς δεσμούς με την Αριστερά, ανθρώπους μορφωμένους χαμηλών εισοδημάτων, που αναγκάστηκαν με την κρίση να μετακινηθούν στην επαρχία, και στους νέους. Επιδιώκει να μετατρέψει τη μάχη των βουλευτικών εκλογών στον 3ο γύρο των προεδρικών και να γίνει το αντίπαλο δέος του Μακρόν.
Αρνό Λε Γκαλ
Η Ανυπότακτη Γαλλία του Μελανσόν δέκα χρόνια τώρα χτίζει τη στρατηγική της, επιδιώκοντας να απομακρυνθεί από την παραδοσιακή διάκριση Αριστεράς - Δεξιάς και να μιλήσει για τον λαό που θα πρέπει να επαναστατήσει, γιατί με τις κυρίαρχες ευρωπαϊκές πολιτικές «αργοπεθαίνει». Οι παλιές διαχωριστικές δεν ωφελούν, αφού με την πολιτική Ολάντ η Αριστερά που γνωρίζαμε έσβησε.
Πρέπει η Νέα Λαϊκή Ενότητα να πείσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους πως ο λαός έχει τη δύναμη να επιβάλει λύσεις προς το συμφέρον του, να βοηθήσει να μετατοπιστούν πολιτικά, παρακολουθώντας τι ζητάει η κοινωνία. Πετύχαμε αυτή τη συμμαχία με το Κ.Κ., τους Πράσινους, τους Σοσιαλιστές κάνοντας συμβιβασμούς. Μπορεί να θέλαμε να βγούμε από το ευρώ, όπως θέλουμε να είμαστε ανυπάκουοι στην Ευρώπη, αλλά προτάξαμε την αύξηση του βασικού μισθού στα 1.400 ευρώ, τη σύνταξη στα 60 χρόνια, την κοινή ατζέντα για τα ευρωπαϊκά θέματα. Επιδιώκουμε πλειοψηφική κυβέρνηση της Αριστεράς για να προωθήσουμε μια άλλη πολιτική.
Γεράσιμος Μοσχονάς
Δεν μπορούμε να καταλάβουμε τι συνέβη στη Γαλλία το 2017 και το 2022, αν δεν κατανοήσουμε τη λογική του γαλλικού πολιτικού συστήματος. Ο Μακρόν κατέλαβε το Κέντρο και έχτισε ένα νέο πολιτικό σκηνικό με άξονα το Κέντρο. Δεν συνοδεύεται όμως η κομματική αλλαγή και από μια αντίστοιχη ιδεολογικοπολιτική. Αυτό όμως που πρέπει να επισημανθεί είναι πως είναι οι προσωπικότητες που παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πολιτική μάχη σήμερα (Μακρόν, Λεπέν, Μελανσόν), έχουν αδύναμες κομματικές δομές πίσω τους. Αυτό προκαλεί αστάθεια στη μέση διάρκεια. Τι θα γίνουν οι τρεις πόλοι χωρίς αυτά τα πρόσωπα;. Αντίθετα, τα παλιά κόμματα (Σοσιαλιστές και Ρεπουμπλικανοί) έχουν ακόμα ρίζες στις τοπικές κοινωνίες.
Αν παρακολουθήσουμε την ταξική ψήφο στη μακρά διάρκεια της 5ης Γαλλικής Δημοκρατίας, θα διαπιστώσουμε ότι ήδη από το 1958, την πρώτη θητεία Ντε Γκωλ, έχουμε ταξική αποευθυγράμμιση, αφού τον ψηφίζει μεγάλο μέρος της εργατικής τάξης. Από το 1973 η Ενωμένη Αριστερά κερδίζει τη λαϊκή ψήφο, όμως μετά το 1990 η Αριστερά χάνει μεγάλο μέρος της, που σήμερα το καρπώνεται η Λεπέν. Το εκλογικό σώμα του Μελανσόν είναι διαταξικό. Το θέμα των λαϊκών τάξεων θέτει ένα πρόβλημα στην Αριστερά. Δεν κατάφερε να διατυπώσει έναν νέο αξιακό λόγο που να ακουμπά τους ανθρώπους της εργατικής τάξης. Πρέπει να ξανασκεφτεί τον τρόπο που μιλάει στα λαϊκά στρώματα, φέρνοντάς τα ξανά στο επίκεντρο της κοινωνίας.