Μέχρι πρόσφατα, οι σύνοδοι κορυφής του ΝΑΤΟ χρησίμευαν μόνο στο να αποκαλύπτουν τις έντονες διαφωνίες μεταξύ των συμμάχων. Διόλου τυχαία, ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήριζε το 2019 τη συμμαχία “εγκεφαλικά νεκρή”, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορούσε πλέον να στηρίζεται στην Ουάσιγκτον για την ασφάλειά της. Και ο τότε Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, αντί να το αρνηθεί, απλώς κατσάδιαζε τους Ευρωπαίους για τις πενιχρές αμυντικές δαπάνες τους.
Όλα αυτά, ωστόσο, ανήκουν πια στο μακρινό παρελθόν, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Το ΝΑΤΟ όχι απλώς συνήλθε από το “κώμα”, αλλά δείχνει σήμερα πλήρως αναζωογονημένο. Σαν να μην πέρασε μια μέρα από το απόγειο του Ψυχρού Πολέμου, πριν πέντε-έξι δεκαετίες. Ο εχθρός έδειξε και πάλι τα δόντια του, οι σύμμαχοι συσπειρώθηκαν, προσεγγίζοντας μάλιστα και παραδοσιακά ουδέτερες χώρες όπως η Φινλανδία και η Σουηδία, οι αμυντικές δαπάνες εκτοξεύτηκαν.
Έτσι, ανεξαρτήτως της έκβασης του πολέμου, η Ουάσιγκτον έχει κάθε λόγο να είναι ικανοποιημένη και η επίσκεψη, αυτή την εβδομάδα, του Αμερικανού Προέδρου στη γηραιά ήπειρο για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ θα έχει κάτι από την αίγλη των παλιών εποχών. Ο ηγέτης του “ελεύθερου κόσμου” επιστρέφει δικαιωματικά στον θρόνο του.
Εάν οι διπλωματικές διαπραγματεύσεις Μόσχας - Κιέβου στεφθούν με επιτυχία και οι συγκρούσεις έχουν σταματήσει μέχρι τις 24 Μαρτίου, ο Τζο Μπάιντεν θα μπορεί να προβάλει ως εγγυητής της ειρήνης και της ευρωπαϊκής ασφάλειας, η σθεναρή στάση του οποίου απέναντι στη Ρωσία έφερε τα επιθυμητά αποτελέσματα. Εάν όχι, θα είναι ο συνετός και αποφασιστικός στρατηγός που θα καθορίσει τα επόμενα βήματα των χωρών της Δύσης στην πλήρη αναβίωση του Ψυχρού Πολέμου.
Δεν πρόκειται άλλωστε για κάτι παροδικό. Έπειτα από τη σύνοδο των υπουργών Άμυνας της συμμαχίας, την Τετάρτη, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ επανέλαβε μεν ότι στόχος της συμμαχίας είναι ο τερματισμός του πολέμου και η συμμετοχή της Μόσχας σε διπλωματικές διαπραγματεύσεις “καλή τη πίστη”, αλλά ο Μπάιντεν προειδοποίησε φίλους και εχθρούς για μια “μακρά και δύσκολη μάχη”.
Ενδειξη, άλλωστε, ότι η συνεννόηση με τη Μόσχα δεν αποτελεί σε αυτή τη φάση το βασικό μέλημα του ΝΑΤΟ αποτελεί και η παράδοση αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού αξίας ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων στην Ουκρανία. Θέλοντας να απαντήσει στη ρεπουμπλικανική αντιπολίτευση που τον κατηγορεί για υποχωρητικότητα απέναντι στον Πούτιν, ο Αμερικανός Πρόεδρος υπενθύμισε μάλιστα ότι ο εξοπλισμός της Ουκρανίας δεν άρχισε με τη ρωσική εισβολή.
Στρατιωτική βοήθεια ύψους 650 εκατομμυρίων δολαρίων είχε σταλεί προκαταβολικά και άλλα 350 εκατομμύρια ακολούθησαν τη ρωσική επίθεση. Και τώρα ενίσχυση ενός ακόμη δισεκατομμυρίου έρχεται να προστεθεί στα όπλα που έχουν αποστείλει περίπου 20 κράτη - μέλη του ΝΑΤΟ. Μέσα στις τελευταίες εβδομάδες έγιναν περισσότερα βήματα για την ευρωπαϊκή ασφάλεια απ’ ό,τι μέσα σε ολόκληρες δεκαετίες, όπως σχολίασε ικανοποιημένη και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν.
Ολα αυτά θα μπορούσαν βέβαια να αποτελούν μέρος μιας τακτικής με στόχο τον εξαναγκασμό μιας αποδυναμωμένης Μόσχας σε διαπραγματεύσεις. Θα ήταν μια βάσιμη υπόθεση εάν η στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία δεν συνοδευόταν από ένα πρωτοφανές κλίμα στρατιωτικοποίησης στις χώρες της Δύσης.
“Το ΝΑΤΟ χρειάζεται περισσότερα κανόνια και λιγότερο βούτυρο” σάλπιζε, πριν από λίγες μέρες, το εντιτόριαλ της Wall Street Journal. Ολόκληρα δισεκατομμύρια αφαιρέθηκαν έτσι άρον άρον από κοινωνικά προγράμματα για να στραφούν στις πολεμικές δαπάνες.
Ο τελευταίος προϋπολογισμός των ΗΠΑ προβλέπει περίπου 800 δισ. γι' αυτές, η κυβέρνηση Τζόνσον στη Βρετανία προετοιμάζεται για κάτι ανάλογο, ενώ η Γερμανία τις τριπλασίασε ήδη επιστρέφοντας ραγδαία στον επανεξοπλισμό της. Θα μπορούσε να υπενθυμίσει κανείς ότι όλα αυτά συμβαίνουν σε καιρούς πανδημίας, που προκαλεί καθημερινά δεκάδες χιλιάδες θανάτους σε όλο τον κόσμο, αλλά δεν πρέπει να είμαστε ηττοπαθείς.
