Η πρόσφατη δήλωση του Υπουργού Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη για την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων δανείων, που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη (ν. 3869/2010) εγείρει σοβαρά πολιτικά και θεσμικά ερωτήματα. Όταν ο ανώτατος δικαστικός σχηματισμός της χώρας εκδίδει μια σαφή και δεσμευτική απόφαση, η συζήτηση δεν μπορεί να μετατοπίζεται στην αναζήτηση μιας «χρυσής τομής» ανάμεσα στη νομιμότητα και στις οικονομικές συνέπειες που αυτή επιφέρει σε συγκεκριμένα ιδιωτικά συμφέροντα.
Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου δεν εξέδωσε μια γνωμοδότηση προς αξιολόγηση, ούτε μια πρόταση πολιτικής προς διαβούλευση με τις τράπεζες, τα funds και τους servicers. Εξέδωσε δικαστική απόφαση. Και η απόφαση αυτή είναι απολύτως ξεκάθαρη: ο νόμιμος εκτοκισμός των οφειλών, που έχουν ρυθμιστεί μέσω του νόμου Κατσέλη, γίνεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνόλου του κεφαλαίου. Επηρεάζει μάλιστα χιλιάδες δανειολήπτες και αποκαθιστά τον τρόπο με τον οποίο έπρεπε εξαρχής να εφαρμόζονται οι σχετικές δικαστικές αποφάσεις.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η αναφορά του Yπουργού στην ανάγκη εξισορρόπησης ανάμεσα στην προστασία των πολιτών και στην ευστάθεια του συστήματος δημιουργεί την εντύπωση, ότι η εφαρμογή μιας αμετάκλητης δικαστικής κρίσης αποτελεί αντικείμενο πολιτικής διαπραγμάτευσης. Όμως δεν υπάρχει «μέση λύση» μεταξύ της εφαρμογής του νόμου και της μη εφαρμογής του. Δεν υπάρχει συμβιβασμός ανάμεσα στη δικαστική νομιμότητα και στην προσπάθεια περιορισμού των συνεπειών μιας απόφασης, που δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα των πιστωτών.
Η στάση αυτή γίνεται ακόμη πιο προβληματική, αν συγκριθεί με τη θέση, που είχε υιοθετήσει η κυβέρνηση όταν η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έκρινε, ότι οι εταιρείες διαχείρισης των funds, που έχουν έδρα στην Ελλάδα, μπορούν να προβαίνουν σε πλειστηριασμούς με τη δική τους επωνυμία και όχι ως πληρεξούσιοι τους, στηριζόμενη στο νόμο του 2003 για την τιτλοποίηση των απαιτήσεων. Να θυμηθούμε, ότι είχε προκαλέσει αρνητική εντύπωση τότε, το γεγονός της δημοσίευσης της απόφασης σε χρόνο ρεκόρ, ενώ είχε διαρρεύσει και ο ακριβής αριθμός των Αεροπαγιτών, που είχαν ταχθεί υπέρ των εταιρειών διαχείρισης και των funds...
Τότε δεν ακούστηκαν από την κυβέρνηση εκκλήσεις για «ισορροπία», ούτε προβληματισμοί για τις κοινωνικές επιπτώσεις της απόφασης. Δεν υπήρξε καμία συζήτηση για την ανάγκη προστασίας των πολιτών ή για μια «χρυσή τομή» ανάμεσα στα δικαιώματα των δανειοληπτών και στις απαιτήσεις της αγοράς. Αντιθέτως, η κυβέρνηση στήριξε απερίφραστα το θεσμικό πλαίσιο, που διευκόλυνε τη δράση των funds και άνοιξε τον δρόμο για την επιτάχυνση των πλειστηριασμών.
Σήμερα, όμως, που η δικαιοσύνη στον ανώτατο βαθμό εκδίδει μια απόφαση, η οποία δικαιώνει τους δανειολήπτες και επιφέρει σημαντικές συνέπειες στις απαιτήσεις των εταιρειών διαχείρισης, η κυβερνητική στάση εμφανίζεται πιο επιφυλακτική. Η αλλαγή αυτή εύλογα γεννά υποψίες ότι, η αναζήτηση «ισορροπιών» αφορά πρωτίστως την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των funds και όχι την πιστή εφαρμογή της δικαστικής απόφασης.
Αυτό που απαιτείται είναι η πλήρης, καθολική και άμεση συμμόρφωση όλων των εμπλεκομένων. Τράπεζες, funds και servicers οφείλουν να προχωρήσουν σε επανεκκαθάριση των ρυθμίσεων, σε διόρθωση των λανθασμένων υπολογισμών και σε αντιλογισμό των χρεώσεων, που προέκυψαν από εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου.
Σε μια ευνομούμενη πολιτεία, το δημόσιο συμφέρον δεν ταυτίζεται με την προστασία των ισολογισμών των funds. Δημόσιο συμφέρον είναι η εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων, η αποκατάσταση της νομιμότητας και η προστασία των πολιτών, που προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη και δικαιώθηκαν. Η κυβέρνηση έχει θεσμική υποχρέωση να διασφαλίσει ακριβώς αυτό -όχι να αναζητά τρόπους περιορισμού των συνεπειών μιας απόφασης, επειδή αυτή δεν είναι αρεστή στους ισχυρούς παίκτες της αγοράς. Ο Έλληνας πολίτης έχει ανάγκη το κύρος των θεσμών, τη διαφάνεια και την απονομή δικαιοσύνης, μιας δικαιοσύνης που οφείλει να είναι τυφλή.
