H Μάλτα θα αποτελέσει πλέον την πρώτη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που νομιμοποίησε την καλλιέργεια και κατοχή κάνναβης για προσωπική χρήση, προβλέποντας παράλληλα τη δημιουργία Κοινωνικών Λεσχών Κάνναβης, για τη συλλογική καλλιέργειά της και σπάζοντας μεγάλα ταμπού, προκαταλήψεις, αλλά και μεγάλα εμπορικά συμφέροντα στην Ευρώπη και τον κόσμο.
Η νέα νομοθεσία αποτελεί τον καρπό της πολιτικής του Εργατικού Κόμματος, που έχει την απόλυτη πλειοψηφία, πέρασε από τη Βουλή λίγες ημέρες πριν από τη διενέργεια των βουλευτικών εκλογών και αναμένει μόνο την υπογραφή του Προέδρου της χώρας Τζορτζ Βέλα, για να δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και να τεθεί σε ισχύ. «Έχουμε την πιο αριστερή πολιτική στον κόσμο», τόνισε ο ευρωβουλευτής του Εργατικού Κόμματος Σάιρους Ανζερέ.
Η νέα νομοθεσία της Μάλτα προβλέπει ότι ο κάθε πολίτης μπορεί να καλλιεργεί έως 4 φυτά μαριχουάνας, παράγοντας έως 50 γραμμάρια αποξηραμένης κάνναβης τον μήνα, και να έχει μαζί του σε δημόσιους χώρους έως 7 γραμμάρια κάνναβης, ενώ εάν έχει έως 28 γραμμάρια μπορεί να οδηγηθεί στο δικαστήριο για να του επιβληθεί πρόστιμο από 50 έως 100 ευρώ. Την ίδια στιγμή όμως προβλέπονται πρόστιμα και ποινές για την κατανάλωση σε δημόσιους χώρους ή μπροστά σε ανήλικους, ενώ προβλέπεται η ακύρωση όλων των προηγούμενων καταδικαστικών αποφάσεων για την κατοχή και χρήση κάνναβης μέσα στο πλαίσιο που θέτει ο νέος νόμος. Για τους ανήλικους που θα βρεθεί στην κατοχή τους κάνναβη ή μαριχουάνα προβλέπεται η συμβουλή σχεδίου στήριξης από το δικαστήριο, αποφεύγοντας τη σύλληψη.
Οι νέοι κανονισμοί αποφεύγουν να ασχοληθούν με την εμπορευματοποίηση της κάνναβης και της μαριχουάνας, αλλά, αντίθετα, προβλέπουν τη συλλογική παραγωγής τους από μη κερδοσκοπικούς συλλόγους, που θα μπορούν να έχουν έως 500 μέλη και να τους προσφέρουν έως 7 γραμμάρια την ημέρα και έως 50 γραμμάρια τον μήνα, αποτελώντας στην πράξη το μόνο νόμιμο δίκτυο για την παραγωγή και την κατανάλωση προϊόντων με THC.
Ξεπερνώντας ανάλογες πρωτοβουλίες στην Ισπανία, το Βέλγιο, τη Γερμανία, την Ελβετία, το Λουξεμβούργο, την Ολλανδία και την Ιταλία, όπου αναμένεται να διεξαχθεί δημοψήφισμα, η νέα νομοθεσία της Μάλτας στοχεύσει στην οικοδόμηση κοινωνικών και πολιτιστικών δικτύων διαμέσου των συλλόγων που θα προωθούν τον διάλογο μεταξύ τους και την ανταλλαγή εμπειριών και γνώσεων με τελικό στόχο την ενσυνείδητη κατανάλωση.
Η απόφαση της σκληροπυρηνικής Μάλτας να αλλάξει πολιτική οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη διάθεσή της να βάλλει στο τρέχον λεξικό της την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παραβλέποντας πάντως πολλά από αυτά που αφορούν την υποδοχή μεταναστών. Σύμφωνα με το Διεθνές Συμβούλιο Ελέγχου Ναρκωτικών (Incb), που παρακολουθεί την εφαρμογή των Συμβάσεων του ΟΗΕ για τα ναρκωτικά, «το δικαίωμα στη θεραπεία» και «η πρόσβαση σε ελεγχόμενες ουσίες για ιατρικούς σκοπούς αποτελεί μέρος του δικαιώματος στην υγεία που προστατεύεται από τις συνθήκες για τα ανθρώπινα δικαιώματα» και πρέπει να τεθούν «στο επίκεντρο των εθνικών πολιτικών για τα ναρκωτικά».
«Το παγκόσμιο πρόβλημα των ναρκωτικών απαιτεί μια ισορροπημένη προσέγγιση και σεβασμό προς την αρχή της αναλογικότητας και τα ανθρώπινα δικαιώματα», προειδοποίησε το Διεθνές Συμβούλιο Ελέγχου Ναρκωτικών, καταγγέλλοντας τις «αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις, βασανιστήρια, άλλες μορφές κακομεταχείρισης και εξωδικαστικές δολοφονίες, που διαπράχθηκαν στο όνομα του ελέγχου των ναρκωτικών».
Το γεγονός ότι ο ΟΗΕ έβγαλε την κάνναβη και τη μαριχουάνα από τη λίστα των επικίνδυνων και πιθανώς επιζήμιων ουσιών διευκόλυνε την απόφαση της Βουλής της Μάλτας, ενώ, αντίθετα, στη Βρετανία ο Μπόρις Τζόνσον σκλήρυνε το νομικό πλαίσιο για την κατοχή τους, πέρα από την επιβολή φυλάκισης έως 7 ετών για την απλή κατανάλωση ναρκωτικών ουσιών, όπως «έκσταση» ή κοκαΐνη.